Column

Uiteindelijk wint toch echt de schildpad

Vooroordelen blijken een belangrijke rol te spelen bij het nemen van beleggingsbeslissingen. Eén van de belangrijkste bijdragen van behavioral finance is het snel herkennen van die vooroordelen waardoor betere beleggingskeuzes worden gemaakt.

Ook in deze crisis zijn overmoed en verliesaversie de meest voor de hand liggende (en gevaarlijke) denkfouten bij het nemen van financiële beslissingen.

Deze twee fouten maken deel uit van de big five van de meer dan honderd geïdentificeerde vooroordelen die beleggers parten spelen.

  1. Ongeduld
    De aandacht van beleggers is meer op vandaag dan op de toekomst. Dat is bijvoorbeeld de reden dat er te weinig opzij wordt gelegd voor de oude dag.

  2. Status quo
    Bij een lastige keuze wordt gekozen voor de weg van de minste weerstand en dat is … niets doen. Daarom zijn standaardstrategieën, zoals het automatisch inleggen orders, zo effectief om dit passieve gedrag te veranderen.

  3. Framing
    De manier waarop een vraag wordt gesteld, bepaalt het antwoord. Een positief gestelde vraag zal een heel ander antwoord krijgen dan een vraag met een negatieve lading. Dat is ook bepalend voor beleggingsgedrag.

  4. Verliesaversie
    Mogelijk verlies weegt veel zwaarder dan de mogelijke winst. Dit is vooral in dalende markten het geval. Juist als aandelen goedkoper worden, hebben beleggers de sterke neiging om nog sneller op de verkoopknop te drukken.

  5. Overmoed
    Zoals iedereen beter kan autorijden dan gemiddeld, zo denkt menig beleggers slimmer te zijn dan gemiddeld. Het overschatten van de eigen capaciteiten leidt al snel tot roekeloze beslissingen.

Weinig onderzoek

Zelfs een gedegen financiële opleiding kan niet voorkomen dat in een beslissing vooroordelen vallen. Deze zijn helaas aangeboren, een gevolg van de menselijke evolutie. Iedereen heeft er last van, ongeacht de vaardigheden. Het zit in de menselijke natuur.

We weten er inmiddels wel meer van. Het onderzoek naar behavioral finance is de afgelopen 30 jaar sterk geëvolueerd, ook al is het veld nog altijd relatief nieuw. Veel is nog niet onderzocht.

Waarom en wanneer beleggers meer of minder overmoedig worden is bijvoorbeeld nog niet gemeten. Wel is er een aantal sterke wetenschappelijke bewijzen dat aantoont dat financieel gedrag verschillend is over de generaties. Zo bleek dat beleggers die de depressie hadden meegemaakt anders met hun geld omsprongen dan latere babyboomers.

De kunst van middelen

De meeste beleggers nemen beslissingen op basis van onvolledige informatie, impulsief dan wel bedachtzaam. Wie weet dat dalende markten tot impulsieve beslissingen leiden, kan daar zijn voordeel mee doen.

Zo is er veel voor te zeggen om ook in het nemen van beleggingsbeslissingen kleine stappen te nemen. Gooi niet al het opgespaarde geld in de markt, maar kies voor een periodieke benadering.

Het is net als met een van de fabels van Aesopus, waarbij de schildpad, die rustig maar gestaag stapje voor stapje voortgaat, de sprintende, maar snel vermoeide haas inhaalt.

Wim van Zwol is hoofd Institutional Sales Northern Europe bij Vanguard Asset Management. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Assetallocatie