Marcel Tak is dé special product-specialist van IEX en IEXProfs, maar schrijft ook graag over rente, obligatiemarkt en toezicht als hij zich daartoe geroepen voelt. "De financiële sector is in belangrijke mate bezig met het verplaatsen van lucht. De werkelijke toegevoegd waarde is beperkt. In mijn columns wil ik relativeren, tegenwicht bieden en zo mogelijk de andere kant van de medaille laten zien."

Productrecensie

HiQ: bijna de beoogde 15% per jaar

Market Neutral Fund van HiQ heeft een uitstekende performance geleverd. Het Fundamental Value Fund presteert okay.

Wilt u beleggen zoals voorheen voor banken en handelshuizen was weggelegd? Dan moet u bij de fondsen van HiQ zijn. Althans, dat stelt HiQ zelf. Deze beheerder van het Market Neutral Fund zegt zich te onderscheiden door traditioneel vermogensbeheer te combineren met geavanceerde handelstechnieken. Er wordt gehandeld met in-house ontwikkelde volautomatische en semi-automatische handelstools op alle wereldbeurzen.

Op basis van de opleiding en ervaring van de medewerkers van de beheerder ligt er een behoorlijk technisch en wetenschappelijk sausje over het fondsen. Is er sprake van fantastische vergezichten vanuit de ivoren wetenschappelijke toren, of weten de beheerders werkelijk waarde toe te voegen? Ik onderzocht het Market Neutral Fund en bekijk tevens een door de beheerder aangeboden long only fonds: het Fundamental Value Fund.

Market Neutral Fund

Het fonds heeft als doelstelling het behalen van een positief rendement van 15%-20% per jaar. Daarbij wordt getracht de schommelingen in het rendement zo laag mogelijk te houden (minder dan 15%). Daarnaast wordt er naar gestreefd de samenhang (correlatie) met de aandelenmarkt (Eurostoxx50 index) zo laag mogelijk (nihil) te houden. Het is duidelijk dat de lat zeer hoog ligt. Om de doelstellingen te bereiken worden drie sterk van elkaar verschillend strategieën toegepast.

• Statistische arbitrage: op basis van koersontwikkelingen uit het verleden worden toekomstige koersmutaties voorspeld.

• Long-short: op basis van fundamentele analyse wordt een aandeel gekocht of verkocht.

• Event-driven: op basis van de te verwachten consequenties van onverwachte ontwikkelingen wordt gereageerd.

Om deze strategieën goed uit te voeren kan het fonds gebruik maken van bijna alle denkbare financiële instrumenten. Van aandelen en obligaties tot OTC opties en credit default swaps. Hoog tijd om de resultaten nader te analyseren.

Rendementen

Sinds de start in augustus 2007 tot 1 oktober 2013 heeft het fonds een rendement behaald van 123,5%. Omgerekend is dat een resultaat van +14,0% op jaarbasis. Die prestatie werd neergezet in tijden waarin de kredietcrisis in de VS en de schuldencrisis in de EU de markten zeer verstoorden. Dat is zonder meer een fraai resultaat, ondanks de constatering dat de realisatie aan de onderkant van het nagestreefde rendement ligt.

Alleen 2008 (-12%) en 2011 (-3%) lieten een negatief resultaat zien. De andere jaren zaten duidelijk aan de pluszijde, met de uitschieter in 2009 (+43%). De volatiliteit over de gehele periode was gelijk aan 17,3%. Dat is duidelijk lager dan de aandelenmarkten over dezelfde periode (meer dan 25%), maar toch ook iets boven de vooraf gedefinieerde doelstelling van 15%. De correlatie met de Eurostoxx50 index is met 0,07 nagenoeg afwezig, en derhalve conform de doelstelling.

Kosten

Het fonds berekent vaste kosten (beter: de niet performance gerelateerde kosten) zoals die gebruikelijk zijn in de hedgefund wereld. Het belangrijkste element is de beheerfee van 2%. Daarnaast wordt maximaal 1% per jaar berekend aan overige kosten, zoals die voor de techniek. Over het laatste boekjaar bedroegen de niet-performance gerelateerde kosten 3,05%. Een tweede factor van belang is de performance fee. Deze is gelijk aan 30% over het rendement, waarbij het high watermark principe geldt.

De high watermark betekent dat alvorens de beloning in rekening wordt gebracht, de koers van het fonds eerst boven de hoogste koers moet uitkomen waarover eerder de performance fee in rekening is gebracht. Over het laatste boekjaar is de performance fee gelijk aan circa 4%.

Naast de genoemde kosten zijn er ook transactiekosten. Op basis van het jaarverslag 2012/2013 zijn de kwantificeerbare transactiekosten gelijk aan 2,5%. In totaal heeft het fonds derhalve minimaal 9,5% aan kosten gemaakt om het resultaat in 2012/13 van 7,4% rendement mogelijk te maken. Al eerder schreef ik dat tegen de omvang van de transactiekosten bij hedgefunds genuanceerd kan worden aangekeken. De transactiekosten zijn noodzakelijk om de specifieke strategie succesvol uit te voeren. Dat neemt niet weg dat het goed is deze kosten duidelijk inzichtelijk te hebben.

Informatie

De informatie op de site is zeer uitgebreid en goed. Maar we komen ook hier de bekende vergelijkingsfout tegen. Hoewel het fonds een absoluut resultaat nastreeft, laat de website ook het resultaat van een Eurostoxx50 belegging zien zonder, u raadt het al als u mijn vorige recensies heeft gelezen, daarbij het dividend te betrekking. dat betekent een fundamentele onderschatting van het rendement op de aandelenbelegging.

Zo wordt aangegeven dat een investering va 10 euro in de Eurostoxx50 sinds de startdatum van het fonds is gedaald naar 6,92 euro. Inclusief het dividend moet dat 8,45 euro zijn. Overigens is het fonds zelf in waarde gestegen van 10 naar 22,35 euro, dus het verschil in prestatie blijft enorm. Ik teken hierbij aan dat het fonds nergens aangeeft de Eurostoxx50 index als benchmark te zien, behalve dan in verband met de doelstelling van een 0% correlatie.

Conclusie

Het kan niet anders dan gesteld dat het Market Neutral Fund van HiQ een uitstekende prestatie heeft geleverd sinds zijn oprichting in 2007. De doelstelling van 15%-20% is met 14% niet helemaal gehaald. Ik gaf vorige week als oplossing voor het noemen van dit soort absolute rendement dat de beheerder verplicht is het werkelijk behaalde rendement sinds de oprichting en over de laatste 5 jaar aan te geven.

Dat principe blijkt HiQ al toe te passen. Na het noemen van de hoge rendementsdoelstelling staat direct het werkelijke behaalde rendement aangegeven. Prima! Als nu ook nog de correcte weergave van het rendement van de Eurostoxx50 wordt geregeld, of in ieder geval wordt aangegeven dat het de index exclusief dividend betreft, dan is de conclusie dat HiQ met het Market Neutral Fund een topprestatie heeft geleverd. Of het verantwoordelijke team die prestatie ook in de toekomst zal gaan leveren, moet elke belegger voor zichzelf inschatten.

Fundamental Value Fund

Het fonds belegt op basis van fundamentele analyse in 10-25 kleine Europese beursgenoteerde bedrijven (small caps). Timing speelt geen rol, maar uitsluitend de vermeende onderwaardering van de fondsen. Hoofddoelstelling is de benchmark (HSBC Smaller Caps Euro index) te verslaan, waarbij op lange termijn gestreefd wordt naar een rendement van 10%-15% op jaarbasis. Zijn deze doelstellingen verwezenlijkt? 

Rendement

Sinds de start begin 2007 tot 1 oktober 2013 heeft het fonds een rendement behaald van 16,9%. Dat is beter dan de benchmark, dat volgens de website over dezelfde periode een negatief rendement behaalde (-19%). Ook nu gaat beheerder HiQ in de fout door de benchmark exclusief het dividend te nemen. Inclusief het dividend komt het rendement van de benchmark uit op -6%. Ook ten opzichte van de rendement doet het fonds het duidelijk beter. Dat neemt niet weg ik het in dit geval ernstiger vindt dat de fondsbeheerder de index zonder dividend hanteert, omdat deze index expliciet de gekozen benchmark is, waar de doelstelling van het fonds aan wordt gerelateerd.

In absolute termen heeft het fonds een rendement behaald van 2,3% op jaarbasis. Dat ligt duidelijk onder de beoogde (sub)doelstelling van 10%-15%. 

Kosten

Het fonds rekent in totaal 0,9% aan vaste kosten. Dit percentage is inclusief de transactiekosten. Naast de vaste kosten is er een performance fee gelijk aan 25%. Deze beloning wordt berekend over de outperformance ten opzichte van de benchmark. Hierbij geldt een high watermark principe. Eventueel eerder gerealiseerde underperformance dient goedgemaakt te worden, alvorens weer performance fee kan worden uitgekeerd. Door de fee te relateren aan outperformance kan ook een performance fee worden berekend als het fonds een negatief rendement heeft behaald. Anderzijds is het ook mogelijk dat geen performance fee wordt gerekend als het fonds een sterk positief resultaat behaalt.

In 2011 kwam de performance fee uit op 2,36%, ondanks een negatief fondsresultaat van -21,9%. De totale kosten van het fonds kwamen daarmee uit op 3,26% op jaarbasis. Over 2012 bedroegen de kosten 3,58%.

Informatie

Ook voor het Fundamental Value Fund geldt dat de informatie zeer uitgebreid is. De vergelijking met de indices waarin het dividend niet is meegenomen, heb ik al eerder aangegeven.

Conclusie

Het fonds heeft op basis van zijn hoofddoelstelling, het verslaan van de benchmark, sinds de oprichting goed gepresteerd. Ook in absolute termen is een positief rendement van 2,3% op jaarbasis onder zeer moeilijke omstandigheden niet slecht. Dat neemt niet weg dat de subdoelstelling van een minimaal rendement van 10% per jaar niet is gehaald. De vergelijking met de benchmark zonder dividend is mijns inziens onjuist.

Dat geldt voor dit fonds des te meer, omdat ook de performance fee gebaseerd is op deze incorrecte vergelijking. Ik adviseer HiQ de prestatie van het fonds voortaan te vergelijken met de index inclusief dividend, en vooral de performance fee te berekenen op basis van de total return index. Als het fonds een specifieke reden heeft dit niet te doen, zou het in ieder geval goed zijn duidelijk aan te geven dat het hier de index exclusief dividend betreft.

 


Marcel Tak is zelfstandig beleggingsadviseur en oprichter/beheerder van het Bufferfund. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

China; opnieuw lieveling van beleggers?