Fleur van Dalsem werkt ruim tien jaar bij IEX en is sinds haar studietijd actief in het wereldje van de financieel economische journalistiek. Als redacteur werkte zij voor verschillende financieel economische tijdschriften en websites.

Fleur schrijft voor meerdere IEX-websites, vooral voor IEXProfs, en voor het IEXProfs magazine en zorgt voor de nodige vrouwelijke versterking op de redactie. Dames beleggen immers beter, toch?

Nieuws

Het domino-effect van Amerikaanse studieschulden

Torenhoge studieschulden hebben een grote impact op Amerikaanse huishoudens. Bij elkaar gaat het om 1,5 biljoen dollar aan schuld, met elke 28 seconden een default. Geld voor huis, auto of pensioen is er voor veel Amerikanen niet meer.

Eerst was er de kredietcrisis, en krijgen we straks de studentenleningencrisis? Nou, zo'n vaart zal het niet lopen, maar zeker is dat Amerikaanse (ex)studenten tot hun nek in de schuld zitten. 

De schuld van studenten is de enige schuld van consumenten die sinds de depressie in de jaren 1930 alleen maar is opgelopen, schrijft Fortune

Ja, er is bijna geen werkloosheid in de VS en studenten kunnen na hun studie dus direct aan het werk, maar loongroei is er amper. Zij starten hun post-universitaire loopbaan met een laag loon en hoge schulden.

Demografische problemen

Aan die situatie lijkt voorlopig geen verandering in te komen. Amerikaanse scholing wordt steeds duuurder - het was nog nooit zo duur als nu - en steeds meer Amerikanen maken er gebruik van.

Dat heeft flinke gevolgen voor de Amerikaanse economie, want voormalige studenten met veel schulden stellen de koop van een eigen huis noodgedwongen uit en starten veel later met een gezin. 

Dat is bijvoorbeeld slecht voor de doorstroming op de huizenmarkt - wie wil straks al die huizen hebben van babyboomers die naar een zorgwoning gaan of overlijden? - en later en wellicht minder kinderen per gezin levert straks demografische problemen op.

Minder nieuwe bedrijven

Een met schulden overladen deel van de Amerikaanse bevolking is ook niet bevordeerlijk voor de plaatselijke automarkt. Auto's, het vervoermiddel bij uitstek in de VS, zullen minder gekocht worden.

Dat geldt ook voor luxegoederen en vakanties. Sparen? Vergeet het maar. Bovendien zullen Amerikanen minder vaak een bedrijf starten wegens gebrek aan startkapitaal, of de mogelijkheid om aan financiering te komen.

studieschuld VS 2018

Is het echt zo erg? Hieronder wat cijfers die de omvang van het probleem duidelijk maken. Die cijfers koment uit het rapport Burried in Debt (november 2018).

De organisaties Student Debt Crisis en Summer hebben onderzoek gedaan onder 7095 volwassenen in alle 50 staten. 

  • 44 miljoen Amerikanen hebben samen 1,5 biljoen dollar aan studieschuld.
  • Dit is drie keer meer dan in 2005 (binnen dertien jaar dus verdrievoudigd)
  • Lonen van afgestudeerden zijn 2,5% lager dan in 2000.
  • Elke 28 seconden kan er in de VS een ex-student niet meer aan zijn studieleningsverplichtingen voldoen. 
  • Er zijn inmiddels acht miljoen Amerikanen die hun studieschuld niet meer kunnen betalen. 
  • 65% van de Amerikanen met een studieschuld heeft minder dan 1000 euro op de bankrekening staan.
  • 30% heeft een studielening met een maandelijks aflossingsbedrag dat hoger is dan hun huur of hypotheek.
  • 56% van de ex-studenten besteedt maandelijks meer aan hun studielening dan aan hun gezondheidszorgverzekering.
  • 65% besteedt maandelijks meer aan hun studielening dan aan eten en drinken. 
  • 18% kan tenminste een van zijn studieleningen niet betalen (ze hebben er dus ook vaak meer dan een)
  • 20% verwacht een volgende afbetaling niet te kunnen doen, 40% zegt dat het lastig wordt. 
  • 62% heeft geen familieleden die hun financieel uit de brang kunnen helpen met aflossen. 
  • 80% kan niet sparen of beleggen voor zijn pensioen. 
  • 59% kan niet op vakantie.
  • 56% kan geen huis kopen.
  • 42% heeft geen geld voor een auto.

Het beeld is duidelijk, maar is nog erger als ook rekening wordt gehouden met de oudedag. 80% van de Amerikanen met een studentenlening heeft nu geen geld om een pensioen op te bouwen. Dat werkt dus vele jaren door.

Daar komt nog eens bij dat een volgens het rapport verontrustend aantal kredietmaatschappijen boetes hebben gekregen voor illigale praktijken. Studenten lenen dus niet eens bij eerlijke bedrijven tegen concurrerende rentes.   

Gum alle stress die Amerikanen met hoge studieschulden hebben om de eindjes aan elkaar te knopen niet uit. Helaas zijn ze waarschijnlijk slecht verzekerd voor gezondheidsproblemen.

Alleen doktoren en advocaten zijn doorgaans in staat hun tonnen studieschuld af te betalen. 

Hoe nu verder? 

Wat is de oplossing? Het onderwijssysteem goedkoper maken. Sommige universiteiten hebben 50 cent van elke dollar nodig voor administratie. Slechts de helft gaat naar onderwijs. 

Door digitalisering zouden die administratieve kosten omlaag kunnen. En dan wellicht moeten er regels komen zodat studenten niet kunnen of mogen lenen om een jaartje Harvard à 43.000 dollar per studiejaar te kunnen betalen. 

Kopiëren van het Nederlandse systeem zou natuurlijk een hele oplossing zijn. Dan is de rente niet zo hoog (voor dit jaar is die bijvoorbeeld vastgesteld op 0%) en het afbetalingsregime tamelijk soepel.

Er wordt immers rekening gehouden met het inkomen. De lagere studiekosten in Nederland helpen natuurlijk ook de studieaschulden binnen de perken te houden.

Al kunnen Nederlanders met een studieschuld ook steeds vaker minder lenen voor een huis. De studieschuld staat dan wel niet in hun BKR-register, maar de afbetaling gaat wel maandelijks van hun besteedbaar inkomen af.

 

Fleur van Dalsem is redacteur bij IEX.nl. Fleur van Dalsem neemt posities in op de financiele markten. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Lees meer

Alternatieve beleggingen