Nieuws

BRIC-landen groeien steeds verder uit elkaar

Hoe staat het met de grote vier opkomende markten: Brazilië, Rusland, India en China? Nou, heel verschillend. Brazilië leidt onder een hevig corruptieschandaal. India hervormt wat het kan. Voor Rusland telt alleen de olieprijs. De Chinese regering is bezig met een complexe balanceeract.

De term BRIC bestaat sinds 2001, toen Jim O”Neil van Goldman Sachs – inmiddels heet hij Baron O'Neill of Gatley - in 2001 met het acroniem kwam aanzetten. Hij gebruikte de term om aan te geven waar het toekomstige centrum van de wereldeconomie zou komen te liggen; niet in de oude volwassen wereld maar in de grote opkomende landen Brazilië, Rusland, India en China.

O’Neil spiegelde voor dat de BRIC-landen in 2050 de huidige rijkste landen van de wereld zouden overtreffen. Logisch ook, want de BRIC-landen beslaan meer dan een kwart van het landoppervlak van de wereld en meer dan 40 procent van de wereldbevolking. In 2001 groeiden ze ook veel harder dan de bekende volwassen landen.

Inmiddels is het niet meer zo gebruikelijk om het over de BRIC te hebben. De bespiegelingen van O’Neil bleken hopeloos optimistisch. Daarnaast werd ook duidelijk dat de BRIC-landen moeilijk als een eenheid kunnen worden beschouwd. Daarvoor zijn de verschillen in economische en politieke ontwikkeling veel te groot.

Braziliaanse schoonmaak

Brazilië floreerde tijdens de grondstoffenrally, maar daar kwam in 2014 een einde aan. De economische pijn werd versterkt toen daar vervolgens een ongeëvenaard corruptieschandaal rond Petrobas overheen kwam. Dat schandaal kostte niet alleen president Dilma Roessef in 2016 haar positie, maar inmiddels heeft de hoogste Braziliaanse rechter toestemming gegeven voor een onderzoek naar de rol van tientallen politieke kopstukken, inclusief acht ministers en tientallen senatoren. De oud-voorzitter van het Braziliaanse Lagerhuis zit thans een straf van 15 jaar uit. We hebben het hier over een grote politieke schoonmaak. Inmiddels is ook president Michel Temer in opspraak geraakt.

"Brazilië had in 2016 de best presterende beurs ter wereld"

Ondanks de politieke onrust groeide de Braziliaanse beurs in 2016 met een winst van 73% uit tot de best presterende beurs ter wereld. Brazilië, rijk aan onder meer olie en ijzer, profiteerde van de gestegen grondstoffenprijzen. Maar ook de hoop op economische hervormingen maakte beleggers optimistisch. Wim-Hein Pals, hoofd aandelen opkomende martken van Robeco, is positief over de plannen om bijvoorbeeld het pensioenstelsel en begrotingsbeleid aan te passen. Maar of ze daadwerkelijk worden uitgevoerd? Het is volgens hem nu nog te vroeg om vol op Brazilië in te zetten. “Eerst zien, dan geloven.”

Groeiverwachtingen Brazilië
2017: +0,2%
2018: +1,7%

Bron: IMF

Russische olietunnel

Rusland leek als enige opkomende markt voordeel te hebben van de Amerikaanse verkiezingskeuze voor Ruslandvriend Trump. Een einde van de sancties zou het prille herstel van de Russische economie pas echt vaart kunnen geven, zo was de gedachte. Helaas, de sancties zijn er nog steeds. Ook helpt de olieprijs niet mee. De olieprijs, waar Rusland zo sterk van afhankelijk is, blijft hangen rond de 50 dollar per vat.

Maarten-Jan Bakkum, senior multi-assetspecialist bij NN IP, staat in ieder geval niet te springen om de Russische beurs op te zoeken. “Er gebeurt weinig in Rusland. Er zijn amper economische veranderingen. de politiek zit muurvast. De economie gaat op en af met de olieprijs. Deze olieafhankelijkheid is in de laatste 10 jaar alleen maar erger geworden. Dan zijn er ook nog de sancties.” Ook collega Wim-Hein Pals ziet weinig beleggingskansen in Rusland. “Even leek er licht te zijn aan het eind van de Russische tunnel te zijn, maar nu duidelijk is dat de sancties niet snel worden opgeheven, blijft het donker in de Russische tunnel. De Russische economie is ook veel te veel door olie gedreven. daar kun je goed geld mee verdienen, maar op de lange termijn biedt de olie-afhankelijkheid weinig voordelen.”

“Even leek er licht te zijn aan het eind van de Russische tunnel”

Positief is wel dat de Russische economie weer uit de recessie is. Voor 2017 verwacht ABN Amro een bescheiden groei van 1,3%. Ook de investeringen zullen weer aantrekken, naar iets boven het nulniveau. “Dat hangt dan wel af van eventuele renteverlagingen en de instroom van buitenlands kapitaal.”

Groeiverwachtingen Rusland
2017: +1,4%
2018: +1,4%

India: land zonder cash

Sinds de komst van de Indiase premier Narendra Modi in mei 2014 is de Indiase hoofdindex Sensex met 35% gestegen. Die winst was al begin 2015 binnen. Daarna begonnen Indiase aandelen te zigzaggen. Indiase aandelen zijn met een k/w van 22 aan de dure kant. Dat maakt beleggers terughoudend. Tegelijkertijd geldt India wel als de grote hoop van de opkomende wereld.

Modi heeft bij zijn aantreden stevige hervormingen beloofd, die hij ook uitvoert. Zo haalde Modi in de strijd tegen de omvangrijke Indiase zwart-geld-economie afgelopen november de bankbiljetten van 500 en 1000 roepie, de twee grootste coupures, uit de roulatie. De actie was ook bedoeld om de bankzaken van Indiërs te digitaliseren. Slechts de helft van de bevolking heeft een bankrekening. De Indiase economie draait voor een groot deel op contant geld. Dat maakt het bijvoorbeeld lastig om belasting te innen.

"Slechts de helft van de bevolking heeft een bankrekening"

De terugroepactie zorgde in eerste instantie voor chaos. De nieuwe biljetten, die de oude moesten vervangen waren, lieten op zich wachten. Geldmachines zaten zonder geld. Wim-Hein Pals: “Op korte termijn deed de omruilactie pijn, maar op de lange termijn is het natuurlijk een goede zaak.”

De Indiase economie heeft er niet al te veel onder te lijden gehad. Heel kort stokte de economische groei, om vervolgens weer hard door te groeien. Met groeipercentages van boven de 7 procent houdt geen Aziatisch land India bij. Belangrijk is wel dat de grondstoffenprijzen niet nogmaals de lucht in schieten. In tegenstelling tot Brazilië en Rusland moet India zijn grondstoffen, zoals olie, importeren.

Groeiverwachtingen India
2017: +7,2%
2018: +7,7%

Schizofreen China

Er is veel goed nieuws over China (zie foto van Shenzen) te melden. Om met het belangrijkste te beginnen: de harde daling, waar iedereen begin 2016 nog voor vreesde, is er (nog) niet gekomen. Sterker, China is het Jaar van de Haan ijzersterk begonnen. In het eerste kwartaal lieten zowel invoer als uitvoer een sterk herstel zien. Met een economische groei van 6,9 procent (jaar op jaar) is er weinig reden om te sippen. De transitie van een export gedreven naar een consument gedreven economie begint ook vorm te krijgen. Zo namen de detailhandelsverkopen in Q1 liepen op met +10,9 procent (jaar op jaar).

De sterke economische cijfers geven de vele aandelenbeleggers, die de afgelopen anderhalf jaar per saldo niets hebben verdiend, de hoop dat betere tijden aanbreken. Wat hierbij helpt, is dat Chinese aandelen een zwaardere weging zullen krijgen in de belangrijke internationale indices. Dat is wat Legal & General voorziet. Want terwijl de Chinese economie inmiddels 15 procent van de wereldeconomie uitmaakt, bedraagt de totale waarde van het Chinese beursgenoteerde bedrijfsleven slechts 2,6% van de MSCI World.

"China is het jaar van de Haan goed begonnen"

Is er dan niets negatiefs over China te vertellen? Nou ja, volgens Maarten-Jan Bakkum van NN IP vormt China het grootste gevaar dat de financiële markten bedreigt. “Het probleem is dat de Chinese groei afhankelijk is van krediet. Dat kan niet eeuwig voortduren. Wanneer gaat het mis? Ik blijf daarom voorzichtig.”

Bin Shi, verantwoordelijk voor China Equity Strategies bij UBS Asset Management, heeft dat voorbehoud niet. Over die Chinese kredietbubbel maakt hij zich weinig druk. “De schulden zitten vooral bij de door de staat gecontroleerde industriebedrijven. De dienstensector heeft daarentegen te maken met lage schuld. Het zijn die bedrijven, waar wij van gecharmeerd zijn.”

Wim-Hein Pals ten slotte heeft ook geen staalbedrijven in de portefeuille. “Wij zetten met name in op de nieuwe economie. Dat soort bedrijven genereren een enorme winstgroei en stabiele cashflow."

Groeiverwachtingen China
2017: +6,6%
2018: +6,2%

Rob Stallinga is financieel journalist. De informatie in zijn artikelen is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Klik hier voor een overzicht van de beleggingen van de IEX-redactie.

Lees meer

Alternatieve beleggingen