Jeroen Blokland is sinds 2009 portefeuillemanager binnen het Robeco Global Allocation-team. Hij is fondsmanager van de Robeco ONE fondsen en van de Robeco Pension Return Portfolio dat onderdeel uitmaakt van de PPI-propositie van Robeco. Voordat Jeroen bij het Robeco Allocatie-team kwam werkte hij sinds 2005 als beleggingsstrateeg bij IRIS, het onafhankelijke onderzoeksinstituut van Robeco en Rabobank. Voor zijn indiensttreding bij Robeco werkte Jeroen als vermogensbeheerder en strateeg bij Interpolis. Hij studeerde economie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, heeft een VBA diploma en is geregistreerd bij het Dutch Securities Institute.

Nieuws

Wiebes maakt klassieke fout

Ik heb maar één plaatje nodig om aan te tonen dat toekomstige obligatierendementen veel lager zijn dan de 4% van Wiebes.

Staatssecretaris Eric Wiebes is vaak in het nieuws de voorbije weken. En niet zonder reden. De fictieve rendementen gebruikt om de vermogensrendementsheffing te bepalen, doen nogal wat stof opwaaien. Nu laat ik dit soort discussies vaak aan mij voorbij gaan, maar één quote in het Financieele Dagblad noopt mij tot deze column.

Bij bestudering van obligatiefondsen vond Wiebes "zelden een rendement onder de 4% en vaak boven de 6%." Daarmee maakt de bewindsman een klassieke fout, net als velen met hem overigens, door te veel in de achteruitkijkspiegel te kijken.

Niet voor niets eindigt elke beleggingscommercial met de inmiddels bekende tekst. “In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.” Kijken we wél naar de toekomst volgt vrijwel direct dat obligatierendementen van 4% of meer niet realistisch zijn. In ieder geval niet voor de nabije toekomst. Ik heb maar één plaatje nodig om dit aan te tonen.

What you see is what you get

Hieronder staat een puntenwolk afgebeeld met op de x-as de effectieve rente op een mandje Europese staatsobligaties, gemeten aan het einde van elke maand vanaf 1998. Deze rente is hier aangeduid als aanvangsrente. Op de y-as staat, weer voor elke maand vanaf 1998, het gemiddelde jaarrendement op dat mandje staatsobligaties in de vijf jaren daarna.

Ik koppel dus voor elke maand de aanvangsrente aan het toekomstige(!) rendement. Overigens gaat het hier om een breed gespreid mandje met zowel bedrijfs- als staatsobligaties. Zoals het hoort dus.

Het plaatje laat zien dat als de aanvangsrente (x-as) hoger is, het gemiddelde rendement in de vijf jaar daarna (y-as) in de regel ook hoger is. De stippellijn geeft deze (gemiddelde)relatie weer. Een typisch gevalletje van what you see is what you get. Dit is niet zo gek natuurlijk. Hoe hoger de rente waarmee je begint, hoe groter de kans dat je ook met hoog rendement eindigt.

Toch is dit niet altijd zo, wat ook blijkt uit het gegeven dat niet alle punten op de stippellijn liggen. Immers, de bewegingen van de marktrente hebben ook invloed op het gerealiseerde rendement. Gaat de marktrente omhoog, dan dalen de obligatiekoersen, en haal je een lager gemiddeld rendement dan je op basis van de aanvangsrente mocht verwachten. Maanden waarin dit het geval is, zien we terug als de punten die onder de stippellijn liggen.

Andersom geldt dat als de marktrente daalt, en de obligatiekoersen stijgen, je een hoger rendement haalt. Dit zijn de punten die boven de stippellijn liggen.


Geen 4%

Wat betekent dit nu voor de obligatierendementen die we vanaf nu mogen verwachten? Heel simpel, die komen niet in de buurt van die 4%. De effectieve (of aanvangsrente) op Europese obligaties is namelijk maar 0,73% (zie ook plaatje). 0,73%, dat is meer dan 3% verschil! Het is sinds 1998 precies één keer voorgekomen dat het gerealiseerde rendement in de vijf jaar erna meer dan 3% hoger uitkwam dan je op basis van de aanvangsrente mocht verwachten.

Die 4% gaat het echt niet worden. Sterker nog, grote kans dat het rendement de komende jaren zelfs aanzienlijk lager uitkomt dat die 0,73%. Als de rente de komende vijf jaar ook maar een beetje normaliseert, lees omhoog gaat, duiken obligatiekoersen over de hele linie de min in.

Dat is ook exact de reden dat we bij Robeco in de komende vijf jaar negatieve rendementen verwachten op Europese staatsobligaties. Ik zie de quote van staatssecretaris Wiebes in 2020 al voor me. "Ik heb zelden een obligatierendement boven de 4%, laat staan 6%, kunnen vinden."

Jeroen Blokland is sinds 2009 portefeuillemanager binnen het Robeco Global Allocation-team. Hij is fondsmanager van de Robeco ONE and Multi Asset fondsen.

Lees meer

Duurzaam beleggen