Column

Fondsindustrie viert verkeerde feestje

Hoewel de Europese fondsindustrie in 2018 last had van slechte rendementen en vertrekkende beleggers, werden er toch meer fondsen in de markt gezet, aldus Detlef Glow van Lipper.

2018 was een zwak jaar voor de Europese fondsindustrie. Daar kan geen misverstand over bestaan. De Europese fondsindustrie had vorig jaar te maken met uitstroom van maar liefst 129,2 miljard euro, na zes opeenvolgende jaren van instroom.

De belangrijkste redenen van de vlucht uit fondsen waren een mogelijke handelsoorlog tussen de VS en China en een mogelijke terugkeer van de Euro-crisis, veroorzaakt door ontwikkelingen in Italië en Frankrijk. Ook Brexit en stijgende rentetarieven in de VS maakten fondsbeleggers beurs-avers.

ETF's wel populair

Het totaal beheerde vermogen van de Europese beleggingsfondssector daalde in 2018 van 10,4 biljoen euro naar 9,9 biljoen euro. Deze daling werd voornamelijk veroorzaakt door negatieve fondsrendementen (-417,3 miljard euro). De totale fondsuitstroom bedroeg 129,2 miljard euro.

Deze uitstroom gold overigens niet voor ETF's. De Europese ETF-industrie genoot ook in 2018 populariteit. Het totaal beheerd ETF-vermogen daalde in 2018 weliswaar van 656,8 miljard euro naar 633,1 miljard euro, maar dat was geheel het gevolg van negatieve marktontwikkelingen (-65,8 miljard euro). De verkoop bleef in het groen (+42,2 miljard euro).

Trendbreuk: Europees fondsvermogen daalde in 2018

raex

Klik op de afbeelding voor een grote versie

2018 was dus een moeilijk jaar voor de Europese fondsindustrie. De uitstroom van 129,2 miljard euro was sinds de financiële crisis in 2008 niet zo hoog. Dat ETF's onderwijl instroom van 42,2 miljard euro boekten, kan moeilijk een verrassing worden genoemd.

Ook tijdens de financiële crisis in 2008 (+52,8 miljard euro) en de eurocrisis in 2011 (+16,7 miljard euro) wist de Europese belegger ETF's te vinden.

ETF-verkoop houdt fondsverliezen in 2018 binnen de perken

raex

Klik op de afbeelding voor een grote versie

Niet alle fondscategorieën hadden het vorig jaar moeilijk. Mixfondsen (+12,9 miljard euro) waren de best verkopende fondscategorie, gevolgd door andere fondsen (+7,8 miljard euro) en vastgoedfondsen (+6,8 miljard euro).

Gelet op het veranderende renteklimaat was het niet verrassend dat obligatiefondsen (-109,2 miljard euro) de grootste uitstroom beleefden. Ook alternatieve fondsen (-33 miljard euro) en aandelenfondsen (-16,9 miljard euro) hebben betere tijden gekend.

Hoe anders was de situatie voor de Europese ETF-industrie.  Aandelen-ETF's werden het meest gekocht (+27,5 miljard euro), op ruime afstand gevolgd gevolgd door obligatie-ETF's (+14,6 miljard euro). 

Actief versus passief: 0 - 1

raex

Klik op de afbeelding voor een grote versie

Zoomen we in op sub-categorieniveau, dan blijkt dat wereldwijde aandelen (+26,5 miljard euro) opnieuw het meest werden gekocht, gevolgd door ongeclassificeerbare producten (+16,7 miljard euro) en Amerikaanse aandelen (+12,7 miljard euro).

Aan de andere kant van het spectrum, waar de grote verliezers zich ophouden, valt op dat Europese bedrijfsobligaties (-21 miljard euro) de meeste uitstroom beleefde. Ook Amerikaanse high yield-obligaties (-18,8 miljard euro) en absolut return-fondsen (-16,8 miljard euro) werden gedumpt.

De best en slechtst verkopende subcategorieën

raex

Klik op de afbeelding voor een grote versie

BlackRock (+25,4 miljard euro) sloot ook 2018 af als de beste fondsverkoper van Europa. De afstand tot nummer twee, Aviva (+18,4 miljard euro) en en nummer drie, UBS (+11,5 miljard euro) is groot.

Dat BlackRock met dochter iShares bijna de helft van de Europese ETF-markt in handen heeft, is een belangrijke reden waarom Blackrock zo goed verkoopt. Alleen al de ETF-verkoop leverde Blackrock 19,2 miljard euro op. 

De 20 best verkopende Europese fondshuizen

raex

Klik op de afbeelding voor een grote versie

Fondslanceringen, liquidaties en fusies

Dat Europese beleggers uit fondsen stapten en de meeste fondsen een negatief rendement boekten, weerhield de Europese fondsindustrie er niet van om meer fondsen in de martkt te zetten. Deze toename was sinds 2012 niet voorgevallen. In totaal telde de Europese fondsindustrie eind vorig jaar 183 fondsen meer dan aan het begin van het jaar.

Niet alleen het aantal fondslanceringen steeg, ook het aantal fusies. Deze fondsfusies waren veelal het gevolg van fusies van assetmanagers, waardoor vergelijkbare producten werden samengevoegd.

Tegelijkertijd nam het aantal fondsliquidaties af. Sinds de implementatie van MiFID II stijgen de kosten voor het in stand houden van een fonds. Ik verwacht daarom dat meer kleine fondsen zullen fuseren of van de markt worden gehaald.

Alsof de Europese fondsindustrie prima draait

raex

Klik op de afbeelding voor een grote versie

De stijging van het aantal fondsen werd mede gevoed door de populariteit van mixfondsen een aantal jaren terug. Omdat fondsaanbieders met vertraging reageren op trends, werden vorig jaar veel mixfondsen gelanceerd.

De populariteit van mixfondsen wordt toegeschreven aan de lage rentes, waardoor beleggers obligatieproducten verruilen voor mixfondsen.

Vooral meer mixfondsen

raex

Klik op de afbeelding voor een grote versie

Detlef Glow is hoofd research EMEA bij Lipper, een onafhankelijk fondsbeoordelaar. Glow heeft een MBA Financial Services van de University of Wales/Cardiff en een BA in Business Administration. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

IEXFonds 40