Overheidsobligaties: high of low yield?

Obligaties met een hoog rendement mochten zich lange tijd in een grote populariteit verheugen. Dat is niet vreemd. Obligatiehouders zijn in principe risicomijdend. Als zij risico's willen opzoeken, ligt de aandelenmarkt, met een grote hoeveelheid aan gezonde bedrijven met goede rendementsvooruitzichten, meer voor de hand.

Een belegging in obligaties van zwakke bedrijven wordt door deze beleggers dan ook al snel van de hand gedaan. Een paar procent meer rendement voor veel extra risico vinden deze beleggers niet aantrekkelijk. Er zijn echter veel andere beleggers die bereid zijn deze zwakke obligaties met hoge coupons en/of lage koersen op te pikken.

Dat kan via ETF's, en daar zijn er dan ook veel van. Opvallend is dat de op highyield-bonds gerichte ETF's nagenoeg allemaal gericht zijn op indices waarin uitsluitend bedrijfsleningen zijn opgenomen. Een echte highyield-ETF die zich richt op obligaties uitgegeven door overheden heb ik niet kunnen vinden.

Weinig junkbonds

Er zijn wel verschillende ETF's die een index van overheidsobligaties uit opkomende landen volgen. U kunt stellen dat dit per definitie hoogrendement-obligaties zijn. Maar de doelstelling van deze indices is niet per se de zoektocht naar obligaties met een hoog risico en daardoor een hoog rendement.

Zo is er de iShares Emerging Markets Local Government Bond ETF. De index die door deze ETF gevolgd wordt bestaat uit overheidsobligaties uit ontwikkelingslanden. Maar veel daarvan zijn (nog net) investment grade, dat wil zeggen met een minimale rating van BBB- (S&P).

Volgens de informatie van iShares is slechts 6% van de obligaties uit de index van junkbonds-kwaliteit met een rating van BB. In onderstaande tabel heb ik de belangrijkste landen uit de index weergegeven met hun gewicht in de index en de actuele tienjarige rente.

Lokale valuta

Hoewel de index geen highyield-index is, wijzen de rentepercentages er voor de meeste landen wel op. Brazilië is de in rendement gunstige uitschieter met een percentage van 16,8%, terwijl u op Thaise obligaties slechts 2,5% rendement ontvangt. Deze ETF lijkt derhalve op een highyield-fonds, maar dan met obligaties die voor het grootste deel investment grade zijn.

Let echter goed op het verschil met traditionele highyield-ETF's. De gewone highyield-fondsen beleggen doorgaans in obligaties van zwakke debiteuren, maar wel in valuta van ontwikkelde landen zoals de dollar, euro en/of yen. Dat is met deze emerging market-ETF niet het geval.

De leningen zijn gedenomineerd in de valuta van de lokale overheid. Zelfs als de landen in staat zijn hun rente en aflossing netjes te betalen, zijn grote verliezen mogelijk door een sterke daling van de valuta. Niet zelden zullen de landen in staat zijn aan hun leningsverplichtingen te voldoen via het drukken van geld.

Lowyield-bonds

Dat valutazwakte van deze landen een flinke invloed heeft op het rendement, blijkt uit de resultaten van de laatste jaren van deze index. In de afgelopen drie kalenderjaren is het verlies op de index 27% in dollars. In euro valt de schade overigens mee met een nagenoeg onveranderd resultaat.

Vergelijk dat eens met een belegging in veilige overheidsobligaties, bijvoorbeeld de index waarin langlopende Duitse leningen zijn opgenomen (eb.rexx German Government 10+). De ETF van iShares die deze index volgt, verdiende de afgelopen drie kalenderjaren 18% rendement in euro.

Het gemiddelde rendement van de leningen uit deze index ligt lager dan 1%. Het is duidelijk dat hier sprake is van lowyield-bonds.

Het gevaarlijkst

De vraag is welke van beide indices de komende jaren het meest riskant zijn: de highyield-obligaties uit de opkomende landen of de lowyield-leningen uit landen als Duitsland. Het antwoord is vooraf niet te geven. Maar naar mijn idee heeft, in ieder geval op wat langere termijn de highyield-ETF van de opkomende landen nog enige kans een (flink) positief rendement te maken.

Voor de lowyield-ETF bestaande uit lange Duitse obligaties, lijkt mij dat nagenoeg uitgesloten. Het beste dat je als belegger in deze ETF kan overkomen, dan zou de rente voorlopig niet moeten stijgen, is een vlak resultaat van 1% rendement.

Maar de kans op een flink verlies is in mijn opinie veel groter. Die kans op groot verlies is er natuurlijk ook voor de opkomende landen ETF, maar daar is een mogelijk sterk positief resultaat tegenover.

Wat mij betreft is het duidelijk. highyield-obligaties van opkomende landen zijn gevaarlijk. Maar de lowyield-obligaties van ontwikkelde Europese landen als Duitsland en Nederland zijn nog riskanter.