Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg.

Column

Onverwacht hoge inflatie op komst?

Het zou monetair econoom Edin Mujagic niet verbazen als er de komende maanden inflatie-angst ontstaat. "Speculatie over een koerswijziging van de Fed kan voor meer volatiliteit op de aandelenmarkten en opwaartse druk op de langetermijnrentes zorgen."

Ik weet niet welke drie macro-economische variabelen voor beleggers het belangrijkste zijn, maar ik durf te wedden dat inflatie er zeker eentje is. Inflatie en inflatieverwachtingen zijn bepalend voor de langetermijnrentes, voor de inschatting van het toekomstige beleid van de centrale banken, voor het berekenen van de reële rendementen op beleggingen, en nog veel meer. Kortom, inflatiecijfers zijn best belangrijk om met Balkenende te spreken.

Inflatie is al jarenlang geen bron van zorg voor beleggers. De geldontwaarding is laag, zo laag zelfs dat centrale banken zoals de Fed en de ECB er werkelijk alles aan doen om die op te krikken. Pas wanneer de inflatie naar 2 procent, en het liefst iets meer dan dat, is opgelopen én prijsstijgingen op dat niveau blijven hangen, zullen centrale banken gaan praten over het moment waarop weer op de rem wordt getrapt.

Naast de eerdergenoemde redenen waarom inflatiecijfers op veel beleggersbelangstelling kunnen rekenen, is er sinds de Grote Financiële Crisis van 2007 nog een belangrijke reden bijgekomen: de hoge waarderingen op de beurs. Het zeer ruime monetaire beleid is dé belangrijkste reden voor de stijging van aandelen- en obligatiekoersen in de afgelopen jaren. Als de kans zou toenemen dat de Fed dat zeer ruime beleid minder ruim zal gaan maken, zou dat dan ook zomaar tot een daling van de aandelen- en obligatieprijzen kunnen leiden, misschien zelfs een forse.

Fed zit er ontspannen in

De laatste maanden is de inflatie in zowel de VS als de eurozone aan het klimmen. De Amerikaanse inflatie is in maart uitgekomen op 2,6 procent, meldde het Amerikaanse bureau voor de statistiek eerder deze week. Hoewel dat cijfer aanmerkelijk boven de richtlijn van de Fed ligt, hoeft niemand ervoor te vrezen dat Jerome Powell en de zijnen nu in crisismodus verkeren, dus nadenken over renteverhogingen. De beleidsmakers van de Fed hebben duidelijk aangegeven dat ze er geen problemen mee hebben als de jaarlijkse inflatie een tijdlang behoorlijk hoger dan 2 procent ligt.

De beleidsmakers van de Fed hebben duidelijk aangegeven dat ze er geen problemen mee hebben als de jaarlijkse inflatie een tijdlang behoorlijk hoger dan 2 procent ligt.

Beleggers verwachten ook dat de Fed geen andere koers zal varen omdat de recente inflatiestijging van voorbijgaande aard lijkt te zijn. Vooral de gestegen olieprijs drijft de inflatiestijging, maar voor een aanhoudende stijging met meer dan 2 procent zou de olieprijs verder moeten stijgen. Het gevaar van een olieprijs van 100 dollar of meer schat de markt laag, niet te zeggen nihil in.

Daarnaast geldt dat de prijzen in maart en in de komende maanden vergeleken worden met dezelfde maanden vorig jaar. Het voorjaar van 2020 was de periode waarin het coronavirus in Europa en de VS hard toesloeg, waardoor prijzen terugvielen. Dit statistisch effect is al genoeg voor opwaartse inflatiedruk in de komend tijd. Jaar-op-jaar cijfers werken in dit geval vertroebelend. Het is de reden dat ik mijn focus inmiddels heb verlegd naar de prijsstijgingen ten opzichte van een maand eerder.

Amerikaanse consumptiedrift

Het krachtige statistische effect waar ik net aan refereerde, speelt namelijk níet bij maandcijfers! Het zijn de maandcijfers die mij helpen beter in te schatten hoe het met de onderliggende inflatie gesteld is, en belangrijker, om in te schatten of de recente inflatiestijging structurele trekjes vertoont. Als dat het geval is, dan zou de Fed wel eens eerder dan gedacht, kunnen praten over de noodzaak voor een minder ruim beleid.

In maart zijn de Amerikaanse prijzen met 0,6 procent gestegen vergeleken met februari. Optisch oogt dat vrij weinig, zeker naast die 2,6 procent stijging op jaarbasis. Toch is die klim van 0,6 procent de grootste stijging op maandbasis sinds augustus 2012. Met het heropenen van de economie in het verschiet, neemt de kans ook toe dat winkeliers hun prijzen zullen verhogen. Enerzijds om de geleden schade te compenseren en anderzijds omdat zij zelf te maken hebben met hogere kosten, zoals uit de stijging van de producentenprijsindex blijkt. De producentenprijsindex (ppi) steeg in maart met 4,2 procent, de sterkste toename sinds september 2011.

Ervaring leert dat er een vertraging zit tussen de stijging van de ppi en consumenteninflatie. Bij dit alles moet niet vergeten worden dat de Amerikanen de afgelopen maanden veel minder geconsumeerd hebben, waardoor een inhaalslag mogelijk is. Volgens schattingen gaat het om zo’n 1.500 miljard dollar die kan worden uitgegeven. Dat de Amerikaanse burger onlangs 1.400 dollar heeft gekregen van de overheid zal de consumptiedrift verder aanjagen.

Meer beursvolatiliteit

Al met al zou het mij niet verbazen als er de komende maanden enige inflatieangst ontstaat. De kans is klein dat de Fed serieus zal overwegen de monetaire koers te wijzigen, maar op de financiële markten kan enige speculatie daarover ontstaan, wat voor meer volatiliteit op de aandelenmarkten en opwaartse druk op de langetermijnrentes kan zorgen.


Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg. Hij schrijft op persoonlijke titel. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

De impact van het coronavirus