Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg.

Column

De superdiepe zakken van de Fed

Fed-voorzitter Jerome Powell riep de Amerikaanse overheid wederom op om nog meer schulden maken. De Fed is wanhopig, aldus Edin Mujagic.

Laatst was ik met mijn jongste kind op een schooluitje waarbij de kinderen onder meer gingen kanoën. Dikke pret, zeker toen de wind opstak en alle bootjes richting de wal werden geduwd, ondanks verwoede pogingen van de kinderen om naar open water te geraken.

Wie ook verwoede pogingen doen om niet te stranden, is de Fed. De wind steekt echter op en wordt met de dag sterker.

Jerome Powell, de baas van de Amerikaanse centrale bank, verscheen in het Amerikaanse parlement om afgevaardigden bij te praten over economische ontwikkelingen. Hij greep die gelegenheid aan om de Amerikaanse overheid voor de zoveelste keer op te roepen met een nieuw pakket maatregelen te komen.

Verder in het rood

Als dat niet gebeurt, dan dreigt het economisch herstel in de kiem gesmoord te worden, was de boodschap. “Een nieuwe stimuleringsronde is het fundament onder vele, vele voorspellingen over economische groei,” aldus Powell.

Hoewel het nogal ongewoon is dat een centrale bankier overheden met enorme begrotingstekorten en een hoge en stijgende staatsschuld oproept om nog meer in het rood te gaan staan, is het ook opvallend dat die oproep komt van iemand die de rente nog jarenlang op 0% zal houden. 

En die verschillende steunprogramma’s heeft opgetuigd waar zo’n beetje alles en iedereen in de VS wel van profiteert.

Wanhopig en bot

Ik weet niet hoe u er tegenaan kijkt, maar het komt over als wanhopig. Net als de kinderen uit de groep van mijn jongste, merkt ook de Fed dat het allemaal tevergeefs is. Ze komen niet vooruit.

Renteverlagingen en andere maatregelen die voor extra geld in een economie zorgen, doen doorgaans wonderen voor de economische activiteit.

Deels omdat iedereen weet dat die maatregelen maar tijdelijk zijn. Anno 2020 weten zelfs vogels in de lucht dat het raam niet alleen open staat, maar met kozijn en al eruit is gesloopt! De doorgaans krachtige instrumenten waarover de Fed beschikt, zijn bot geworden.

Wat gaat de Fed doen?

Alleen kan de Fed dat niet zeggen, want dan riskeert de bank zoveel ellende. De coronacrisis lijkt daarbij dan kinderspel. De economie en zo’n beetje alle financiële markten hangen aan het Fed-infuus.

Een bedrijf dat zou aankondigen dat de winstgevendheid gegarandeerd zal verdubbelen elk jaar, de komende paar jaar, zou de koers van het aandeel waarschijnlijk zien dalen als de Fed op dezelfde zou hinten dat de rente omhoog zal gaan.

Wat gaat de Fed doen? Is de drijfveer van markten, met onder meer winstvooruitzichten of dat soort factoren, hooguit goed voor een bijrol? 

Kop indrukken

De Amerikaanse overheid kan alleen maar gehoor geven aan de oproep van Powell als zij zeker weten dat de rentes nog heel lang heel laag zullen blijven.

Dan is er een soort impliciete gentlemen’s agreement tussen de Fed en de Amerikaanse overheid, waarbij de bank belooft de rentes onder de duim te houden. De bank kan niet anders dan elke mogelijke rentestijging de kop indrukken.

De kans is groot dat dit lange tijd zal lukken. Buitenlandse beleggers zijn veel minder geneigd Amerikaanse staatsobligaties te kopen dan voorheen, zo blijkt uit de cijfers.

Diepe zakken

De Fed moet het overaanbod van schuldbewijzen opdweilen, anders zouden rentes klimmen. Dat de bank de belangrijkste koper is, betekent dat de rentes voorlopig laag zullen blijven. Niemand heeft diepere zakken dan een centrale bank. 

Voorlopig is de kans groot dat ook de langetermijnrentes in de eurozone laag zullen blijven. Doorgaans zijn de Amerikaanse rentes voor onze centrale banken wat de zwaartekracht is voor alles op aarde.

In de de toekomst wordt het minder waarschijnlijk dat de Fed succesvol zal zijn om het herenakkoord met de overheid na te komen.

Suppen geworden

Maar zo ver is het nog lang niet. Ondertussen neemt de kwetsbaarheid van financiële markten en economie alleen maar toe, met onder meer hoge en toenemende volatiliteit en frequentere forse koerscorrecties.

Wat begon als redelijk veilige kanovaren, is uitgemond in suppen: erg leuk…zolang je op de plank blijft staan. De wind wordt echter sterker en de golven ook.

Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg. Hij schrijft op persoonlijke titel. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

De impact van het coronavirus