Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg.

Column

Eurozone is dé grens overgestoken

Dat er Europese staatsobligaties komen, is goed voor beleggers en voor de euro. Maar, wat kost het om het eurohuis stabieler te maken en gaat dat wel lukken, vraagt Edin Mujagic zich af.

In de populaire Britse sitcom Only Fools and Horses, met de legendarische Del Boy als kleine Londense sjacheraar, is er een aflevering waarin de hoofdrolspeler failliet wordt verklaard. In een gesprek met zijn broer en mede-sjacheraar Rodney, zegt Del Boy dat zijn kredietwaardigheid “zo laag is dat hij zelfs met geld niet kan betalen in winkels.”

Die kant op ging het ook met enkele eurolanden, vooral Italië. De staatsschuld was zeer hoog en nam met het uur met ettelijke miljoenen euro toe. Ondertussen was het terugverdienvermogen - hoe hard de Italiaanse economie kan groeien - laag én dalend.

Ofwel: een perfect storm was zich aan het ontwikkelen. Het was een kwestie van tijd voordat de kredietwaardigheid van Italië verder zou verslechteren.

Gezamenlijke schulden

De rente was al die tijd echter laag, vooral dankzij de ECB die staatsobligaties van eurolanden, en met name van Italië, in grote getale opkocht. De laatste tijd dreigde de rente te stijgen en zo de toch al precaire situatie voor Italië verder te verergeren.

Italië, tezamen met enkele andere landen, pleitte voor gezamenlijke schulden in de eurozone, de zogeheten eurobonds. En een transferunie op het continent. Landen die hun financiën (meer) op orde hadden, wezen elk voorstel in die richting af. En toen kwam de coronacrisis.

Net als bij de invoering van de euro was er iets onverwachts nodig om het verzet te breken. Eind jaren 80 was dat de val van de Berlijnse Muur. Daarmee kwam de vervulling van dé Duitse wens, hereniging van oost en west, binnen handbereik. Net op het moment dat Duitsland elke hoop daarop had verloren.

Nieuwe oplossing

Frankrijk stond die wiedervereinigung alleen toe als Duitsland zijn D-mark zou inruilen voor een gemeenschappelijke munt. Parijs ijverde daarvoor sinds begin jaren 70 en had de hoop om van die vermaledijde mark af te komen inmiddels opgegeven.

De uitbraak van het coronavirus en de economische schade daarvan, zorgt nu voor een einde aan het Duitse verzet tegen eurobonds en de transferunie. De Europese Commissie zal voor honderden miljarden euro's aan EU-staatsobligaties uitgeven.

Belangrijker nog is dat er figuurlijk een grens is overgestoken. Het principe dat de EU geen staatsobligaties voor gezamenlijke rekening zou uitgeven, is eraan gegaan. Het is zo goed als zeker dat bij elke economische tegenslag in de toekomst, een deel van de oplossing een nieuwe ronde EU-obligaties zal zijn.

Euro wordt belangrijker

Voor beleggers is dit goed nieuws. Zij krijgen de mogelijkheid in een echt brede Europese obligatiemarkt te beleggen. Dat zal ook het aanzien van de euro in de wereld helpen. In combinatie met de economische en politieke situatie in de VS en de steeds duidelijkere wens van de rest van de wereld voor een alternatief voor de dollar, zal dit de rol van de Europese munt op het wereldtoneel vergroten.

Een van de zaken waar beleggers reikhalzend naar uitkijken, is welke rente eurobonds zullen geven. Grote kans dat die ergens tussen de Duitse en Italiaanse rentes zal liggen. De Italiaanse, Spaanse, Portugese rentes daalden op het nieuws. Die van Duitsland stegen.

Het zou mij niet verbazen als uiteindelijk de rentes in de sterke eurolanden zoals Duitsland en Nederland op termijn door de eurobonds zullen stijgen. Dat is de prijs voor de verbouwing die eurohuis stabieler moet maken. Maar of dat zal lukken?

Durven is winnen

Een van de zaken waar ik naar uitkijk is hoe de rente op EU-staatsobligaties zich zal verhouden tot die op Duitse staatsobligaties. Daarmee zal de markt aangeven of en hoeveel vertrouwen er is in de nieuwe koers van de eurozone.

De spread tussen Bunds en eurobonds wordt de nieuwe indicator voor de overlevingskans van de euro. "He who dares, wins" is de lijfspreuk van Del Boy. De sjacheraar durft keer op keer, maar wint nooit. En de eurozone?

Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg. Hij schrijft op persoonlijke titel. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

De impact van het coronavirus