Elke geopolitieke crisis kent ook winnaars

De oorlog in Oekraïne, oplopende spanningen tussen de VS, China en Taiwan, de altijd voor onrust zorgende Kim Jong-un in Noord-Korea, verschillende brandhaarden in het Midden-Oosten, de klimaatcrisis.

We leven in een tijd van grote geopolitieke onzekerheid, wat het moeilijk maakt optimistisch te blijven. Toch is de waarheid dat politieke chaos niet alleen verliezers oplevert. Het kan ook winnaars opleveren, zegt Anna Rosenberg van het Amundi Investment Institute in een opiniestuk.

Europa profiteert van Chinees-Amerikaanse spanningen

Een voorbeeld is Europa dat kan profiteren van het handelsconflict tussen China en de VS. Rosenberg verwacht dat Chinese bedrijven bij investeringen steeds vaker zullen kiezen voor de EU omdat het ondernemersklimaat daar voor hun veel beter is dan in de VS dat ronduit vijandig staat tegenover alles wat uit China komt. 

Rosenberg: “Er is nu nog geen significante toename van Chinese investeringen te zien in Europa, maar het beeld begint te veranderen. Vooral in strategische sectoren zoals de productie van batterijen en elektrische auto’s zien we de Chinese investeringen groeien.”

Er kan over getwist worden of alle Europese bedrijven dat even leuk vinden. Het zorgt hoe dan ook voor meer productie in Europa, nieuwe banen en een versnelling van de energietransitie.

Het omgekeerde geldt overigens ook. Amerikaanse bedrijven hebben de laatste decennia veel geïnvesteerd in China. Maar dat zal ongetwijfeld minder worden. Europese bedrijven kunnen in dat gat duiken.

Grondstoffenrijke landen winnen ook

Een andere groep geopolitieke winnaars is te vinden in grondstoffenrijke opkomende landen. De EU en de VS willen allebei minder afhankelijk worden van grondstoffen en halffabricaten uit Rusland en China. Dat betekent dat andere landen hun plek in de toeleveringsketen kunnen overnemen. 

• Maleisië en Vietnam worden bijvoorbeeld steeds belangrijker als overslagplaats voor schepen.
• China investeert in Marokko en Mexico om Westerse markten beter te bedienen.
• Japan en Zuid-Korea profiteren van de verplaatsing van productie uit China naar andere landen in de Aziatische regio.
• Indonesië heeft gebruikgemaakt van de geopolitieke spanningen door de export van ruwe nikkel te verbieden. Nikkel is een belangrijke grondstof voor de energietransitie. Door de nikkel zelf te verwerken en pas daarna te verkopen aan het buitenland, klimt Indonesië een treetje op de ladder in de productieketen. Dat geldt helemaal als ze er ook nog in slagen een eigen industrie op te bouwen voor accu’s voor elektrische auto’s.
• De Filipijnen is ook een interessant voorbeeld. Zij staan toe dat er Amerikaanse militaire bases op hun grondgebied zijn in ruil voor Amerikaanse investeringen in verschillende sectoren.

Nieuwe politieke machten staan op

Tenslotte zijn er nog landen die door crises een belangrijkere rol krijgen in de wereldpolitiek. India is daar een voorbeeld van. Hetzelfde zou je kunnen zeggen van de Arabische landen, Brazilië en Turkije. Dat zijn landen waar nu meer naar wordt geluisterd dan 10-20 jaar geleden. Meer invloed gaat vaak gepaard met meer buitenlandse investeringen en een betere onderhandelingspositie.

Kortom, geopolitieke spanningen zijn nooit iets om vrolijk van te worden, maar ze horen er bij in een wereld die constant in beweging is en altijd verliezers én winnaars kent.