"We gaan niet terug naar oude renteniveaus"

"Reële rente blijft negatief"

Bob Homan, hoofd Investment Office van ING: "Inflatie kan wat langer hoog blijven dan nu verwacht wordt en dat kan centrale banken ertoe aanzetten om de afbouw van de opkoopprogramma’s iets naar voren te halen. Dat betekent dat de stijging van de kapitaalmarktrentes, zoals die zich de afgelopen maand heeft ingezet, wat verder kan gaan."

"Wij verwachten echter niet dat rentes zullen doorschieten en denken dat de reële rente (nominale rente minus inflatie) voorlopig ook laag, zelfs negatief blijft. Met een blijvend lage reële rente blijft het klimaat voor risicovollere categorieën, zoals aandelen, goed. Weliswaar valt de steun van alsmaar verder dalende nominale en reële rentes weg, maar winstgroei kan het stokje overnemen."

Kansen voor stock pickers

"Een verdere stijging van markten berust dan niet meer op twee pijlers, namelijk rente en winstgroei, maar alleen nog op laatstgenoemde. Dit betekent dat verdere stijging wel in een duidelijk lagere versnelling komt en dat volatiliteit ook wat kan toenemen. Een markt die daarmee wat minder bèta gedreven wordt, biedt kansen voor stock pickers, bijvoorbeeld door iets meer naar waarde-aandelen te kijken."

"Verdere aandelenstijging komt wel in een duidelijk lagere versnelling"

"Voor obligaties impliceert onze verwachting dat we onderwogen blijven in staatsleningen en een korte duratie aanhouden, waarbij categorieën als ABS en MBS juist aangezet zijn, aangezien deze categorieën veelal variabele rentes vergoeden, ofwel vergoedingen geven die meebewegen met de naar onze verwachting wat verder oplopende kapitaalmarktrentes."

"We gaan niet terug naar oude renteniveaus"

Ralph Wessels, hoofd beleggingsstrategie ABN Amro MeesPierson: "Ik denk dat het veel te vroeg is om uit te gaan van normale rentes. Dat neemt niet weg dat lange rentes sinds augustus in de lift zitten. Het halfjaar daarvoor daalden rentes, terwijl inflatie steeg. Ik denk dat het verplicht afbouwen van de treasury general account van de Fed gedurende de zomer een onderbelicht argument is geweest, waardoor rentes toen daalden."

"Hoewel centrale banken de start van de afbouw van de opkoopprogramma’s beginnen aan te kondigen, gaan wij er niet vanuit dat rentes terug gaan naar normaal. Wel hebben wij vanwege de inflatie en het herstel van de Amerikaanse arbeidsmarkt recent onze verwachting voor de eerste renteverhoging van de Fed vervroegd naar begin 2023. De ECB is overigens nog lang niet op het pad van renteverhogingen."

TINA blijft actueel

"De verwachting is dat als centrale banken de rente gaan verhogen, dit een korte cyclus zal zijn. Daarmee gaan we niet terug naar oude renteniveaus. Belangrijker voor beleggers, zelfs als de rente stijgt, is dat de reële rente naar verwachting negatief blijft. De markt prijst voor zowel de VS als Europa negatieve reële rentes in voor de rest van dit decennium. Hiermee blijft TINA nog heel actueel en daarom blijft ABN Amro positief op aandelen en terughoudend over obligaties."

"De trend is gezet en blijft gehandhaafd"

Mary Pieterse Bloem, hoofd Investment Office Rabobank: “Ik denk inderdaad dat de Nederlandse tienjaars boven de 0% zal blijven hangen. De trend is gezet en blijft gehandhaafd. We zitten immers in een nieuwe fase, waarbij de monetaire impulsen zullen afnemen. De markten lopen hier al op vooruit. Daarbij zal het monetaire beleid wel extreem ruim blijven en zullen onconventionele beleidsinstrumenten ook in de toekomst worden ingezet.”

“We hebben nu te maken met een hele voorzichtige normalisering, waarbij de obligatie-aankopen van centrale banken minder worden. De consequentie is dat de rentes aan het lange eind zullen opveren. Waar die stijging eindigt, is afhankelijk van de economische groei, inflatie en monetair beleid. Een te forse rentestijging kan een marktcorrectie uitlokken. In hun streven naar financiële stabiliteit zullen centrale banken dat willen verhinderen.”

“De rentes blijven dus laag, waarbij de Nederlandse tienjaars niet ver boven nul blijft hangen. De Nederlandse economie kan een hogere rente prima verdragen, maar het Europese rentebeleid is meer ingesteld op de zwakkere schakels van de eurozone dan op de sterkere schakels, zoals de Nederlandse economie.”

Wat is het alternatief voor risicovolle beleggingen?

“In ons basisscenario neemt de economische groei de komende jaren af. Volgens onze economen loopt de economische groei van de VS terug van 5,3% dit jaar naar 3,4% volgend jaar. De economische groei van de eurozone daalt van 4,9% dit jaar naar 3,7% volgend jaar. Onderwijl bereiden de centrale banken de markten voor op een pad van normalisering. Maar mochten er ongelukken plaatsvinden, dan zullen zij direct klaar staan om hulp te bieden. Want vergeet niet, de centrale banken zitten er nog altijd extreem dovish in.”

"De centrale banken zitten er nog altijd extreem dovish in”

“Wij geven nog altijd de voorkeur aan aandelen en de meer risicovolle obligaties, zoals high yield, linkers en EMD, maar de rendementen zullen minder worden. Het tijdperk van goldilocks on steroids is voorbij. De beleidsimpulsen van overheden en centrale banken zijn niet langer maximaal. De sterke inhaalslag van een economie die weer opengaat, hebben we ook gehad. Alle risicovolle beleggingscategorieën zijn hierdoor omhooggestuwd. Ik kan me niet voorstellen dat dit in hetzelfde tempo verdergaat, zeker niet met de hoge waarderingen. Daarom hebben we de aandelenoverweging dee week iets teruggebracht. Maar wat is het alternatief? Nee, geen grondstoffen. Wij verwachten dat die markt weer zal normaliseren. Inderdaad, dat betekent dalende prijzen.”

Veel stagneert, maar niet de inflatie

Wouter Weijand, CIO Providence Capital: "Dat centrale banken wereldwijd huizenprijzen lieten exploderen met hun geldgroei en super lage rentes, dat heeft al genoeg maatschappelijke spanningen opgeleverd. Maar nu lijkt men de controle te hebben verloren bij de beheersing van de inflatie, terwijl tal van industrieën, tot in China toe, zijn vastgelopen in het productieproces."

"Stagflatie noemen we dat, een term die doet denken aan de jaren 70, en waarmee we deze situatie volgens velen niet mogen vergelijken. Dat maakt onze voorzichtigheid jegens het renterisico van obligaties niet kortstondig, maar eerder langdurig. Het risico is immers groter geworden dat centrale banken "behind the curve" zijn en een inhaalslag moeten maken met de aanscherping van hun monetaire beleid, om de inflatie niet verder uit de hand te laten lopen."

"Een relatief hoge marktduration kun je beter maar vermijden"

"Voor aandelen in ontwikkelde landen waren we daarom ook voorzichtig, maar minder agressief onderwogen dan obligaties. Met onze laatste verkoop ruim een maand geleden hebben wij onze onderweging naar aandelen iets vergroot. Wat betreft de verdere ontwikkeling van de rente: normalisatie naar meer normale, oude renteniveaus gaat nog lang duren, niettemin kun je de relatief hoge marktduration maar beter vermijden."

"Wij blijven positief over aandelen"

Jelte de Boer, CIO van Optimix: “Het IMF verwacht voor volgend jaar een wereldwijde economische groei van 4,9%. Dit jaar is dat 5,9%. De economische groei is inmiddels gepiekt, maar blijft op hoog niveau, veel hoger dan voor het uitbreken van de coronapandemie. Hoge economische groei vertaalt zich in hoge winstgroei, en dat is natuurlijk positief voor aandelen.”

“Ik vrees niet dat acties van centrale banken het aandelensentiment negatief zullen beïnvloeden. De Fed is goed bezig in haar communicatiebeleid. Het wil de markt niet laten schrikken. De Fed heeft duidelijk gezegd dat het afbouwen van het opkoopprogramma los staat van het rentebeleid. Als in november wordt begonnen met het verlagen van de obligatie-aankopen zegt dat dus niets over het moment van een eerste renteverhoging.”

Zorgen horen bij een bullmarkt

“Door de sterke economische groei en winstgroei is er ruimte voor een licht oplopende rente, maar niet tot een niveau dat het problematisch wordt voor de aandelenmarkten. Het afbouwen van het opkoopprogramma betekent de komende twaalf maanden niet dat de liquiditeit verkrappend wordt. Liquiditeit blijft ruim genoeg.”

“We zitten in een bullmarkt voor aandelen. Daarbij zijn er altijd redenen om zorgen te hebben. Dat hoort erbij. Stagflatie is nu het grote modewoord. Maar een stagnerende economie zien we niet terug in de cijfers. Hoge inflatie is wel een discussiepunt. Is deze tijdelijk of structureel? Het is nu nog te vroeg om daar uitspraken over te doen. We zullen dat de komende kwartalen zien.”

"Stagflatie zien we niet terug in de cijfers"

"Wat betreft obligaties zien we geen grote rol voor staatsobligaties en kredietwaardige bedrijfsobligaties. Onze voorkeur ligt bij inflation linked bonds. Die vormen een goede hedge tegen oplopende inflatieverwachtingen. In de aandelenmarkt prefereren we momenteel cyclische aandelen en aandelen die direct profiteren van de hoge prijzen van grondstoffen. Ook zijn we positief over financiële waarden, want die profiteren van een oplopende rente.”