Robo-adviseur belegt nieuw geld

Met de belofte dat computers en algoritmes beter overweg kunnen met geld dan mensen timmert in met name de Verenigde Staten een groeiend legertje robo-adviseurs aan de weg, gesteund door honderden miljoenen dollars aan durfkapitaal.

Robo-advies is geautomatiseerd beleggingsadvies, waarbij de computer en algoritmes de adviseur van vlees en bloed vervangen. Aan de hand van een online vragenlijst bepaalt software het risicoprofiel, en stelt gelet op financiële doelen en beleggingshorizon een beleggingsportefeuille met meestal goedkope ETF’s samen. Ook het herbalanceren van de portefeuille is binaire arbeid, evenals advies over bijstorten of het aanpassen van doelen.

Volgens Deloitte wacht de vermogensbeheerindustrie een veruberisering. Het onderzoeksbureau voorziet een periode van “significante ontwrichting” door de komst van robo-advies.

“Vermogende particulieren blijven de adviseur van vlees en bloed waarschijnlijk trouw vanwege de persoonlijke touch, maar een groot deel van de beleggers heeft voordelen bij intelligent geautomatiseerd advies. Goedkoop online vermogensbeheer is aantrekkelijk voor een groep mensen die het niet vervelend vindt om online hun financiën af te handelen en kan op de lange termijn tot grote kostenvoordelen leiden,” aldus Deloitte in een onderzoek naar robo-advies.

Adviesgat

De robo-adviseur kan een potentieel grote groep mensen bedienen die beleggingsadvies wil, maar onvoldoende winstgevend is voor een financieel adviseur, zegt productmanager Advisor Software Anastasia Georgiou van fondsenspecialist Morningstar.

Zij wijst op het adviesgat dat digitaal advies kan dichten tussen de mensen die zelf willen beleggen bij een online broker en zij de kiezen voor klassiek vermogensbeheer. “De robo- adviseur jaagt een markt na, die andere vermogensbeheerders laten liggen. Wie alleen een strategische beleggingsmix zoekt, of dat van hun vermogensbeheerder krijgt aangeboden, kan in een goedkope robo-adviseur de oplossing zien.”

Waar adviseurs van vlees en bloed jaarlijks een vergoeding vragen tussen 1 en 3% van het belegde vermogen stellen fintechbedrijven als Wealthfront en Betterment in de Verenigde Staten of Nutmeg in het Verenigd Koninkrijk zich met 0,15 tot 0,35% tevreden. De Nederlandse robo-adviseur Pritle vraagt een beheervergoeding van 0,50% voor vermogen tot 250.000 euro, en daarboven niets extra.

Twee kampen

Die scherpe prijs zorgt voor groei bij fintech-startups, en verdeelt klassieke vermogensbeheerders in twee kampen. Uit een opiniepeiling van Vanguard onder zeventig Britse vermogensbeheerders blijkt dat 40% robo-advies als bedreiging ziet en 40% als een kans. De bedreiging is duidelijk: robo-advies neemt een hap uit de inkomsten.

Adviesbureau A.T. Kearney heeft becijferd dat in de Verenigde Staten de inkomsten uit vermogensbeheer over vijf jaar door geautomatiseerd advies tussen 8 en 90 miljard dollar zijn teruggelopen, afhankelijk van hoe agressief de markt zich ontwikkelt. Het bureau denkt op basis van het tempo waarmee mensen technologieën omarmen dat robo-adviseurs binnen drie tot vijf jaar gemeengoed zullen zijn in de Verenigde Staten.

Zij hebben tegen 2020 circa 6% van het totaal belegde vermogen in handen, tegen nu 1%. Eind 2014 bedraagt het totaal vermogen onder robobeheer in de VS 19 miljard Amerikaanse dollar, maar het gaat volgens Deloitte om een markt met een potentiële omvang van 25.000 miljard dollar.

Doelbeleggen

Oprichter en CEO Thomas Bunnik van het Nederlandse Pritle – na de overname van Fundix dit jaar met 100 miljoen euro onder beheer de op één na grootste online vermogensbeheerder in Europa – denkt dat robo-advies binnen vijf jaar een groot deel van klassiek vermogensbeheer heeft vervangen. Hij ziet ook andersoortige online dienstverlening ontstaan.

“Doordat er online geen beperkingen zijn kunnen wij een brug slaan tussen de financiële sector en dienstverleners zoals Uber en Booking.com. Onze klanten kunnen in de toekomst met voordelen een hotel of vliegtickets bij ons boeken. Ook verwacht ik dat de bankrekening en creditcard worden geïntegreerd in de dienstverlening.”

Alex Vermogensbeheer was lang de enige aanbieder van geautomatiseerd beleggen in Nederland, maar heeft er in Pritle een goedkope concurrent bijgekregen. Pritle, dat robo-advies aanbiedt op basis van strategische asset allocatie en hoofdzakelijk in indexfondsen belegt, richt zich op doelbeleggen.

Als het doel is vastgesteld, bepaalt de software het groeipad en wordt de portefeuille ieder kwartaal gestroomlijnd. Een opvallend financieel doel bij de volgens Bunnik inmiddels duizenden klanten is een wereldreis. “Het aantal online vermogensbeheerklanten is in de weken na de lancering verdubbeld, en de groei accelereert. Volgend jaar rekenen we op enkele tienduizenden klanten.”

Generatie Y

Zijn het in de Angelsaksische landen met name spaarders en beleggers uit de zogeheten generatie Y, geboren tussen 1980 en 1995, die de robo-adviseur omarmen; in Nederland is de groep veel diverser en breder dan millennials, zegt Bunnik.

“We zijn verbaasd over het brede scala aan klanten dat wij aantrekken. Er schrijven zich mensen van alle leeftijden in, zelfs van boven de tachtig jaar. Wij richten ons niet specifiek op generatie Y, maar ook op vermogende particulieren. Toen wij Pritle begonnen waren wij verbaasd over de positionering van vergelijkbare diensten, die zich erg jeugdig profileren. Wij hechten er veel waarde aan dat mensen ons zien als een serieuze online vermogensbeheerder.”

Opvallend is dat geautomatiseerd vermogensbeheer in Angelsaksische landen veel geld aanzuigt, dat nog niet eerder is belegd. Bij Wealthfront en Betterment gaat het om de helft van de aanwas.

Bunnik heeft geen cijfers paraat over hoeveel van de instroom van Pritle afkomstig is van spaarbankboekjes of uit spaarvarkens is gehaald, maar feedback van klanten leert hem dat de dienst mensen over de streep trekt, die na de dotcomcrisis en kredietcrisis beleggen de rug hebben toegekeerd. “Zij hebben de laatste jaren alleen gespaard, en grijpen onze dienst aan om dat spaargeld deels om te zetten in een beleggingsportefeuille.”

Hoge kosten

Rijk worden de robo-adviseurs niet van hun cyberadviezen, volgens Morningstar. Winstgevendheid is in de VS pas binnen bereik als aanbieders 16 tot 40 miljard Amerikaanse dollar onder beheer hebben bij een beheerfee van 0,25%. Marktleiders Betterment en Wealthfront beheren circa 3 miljard dollar, goed voor jaarlijks circa 7 miljoen dollar aan inkomsten.

Dat is onvoldoende om omvangrijke marketingcampagnes te lanceren of om kostendekkend te zijn, aldus Morningstar. Ook Pritle schrijft rode cijfers maar had volgens Bunnik volgend jaar quitte gespeeld als de uitgaven aan ICT niet worden opgeschroefd, en naar België wordt uitgebreid.

“Robo-advies kost geld. Het duurt gemiddeld vier jaar om een klant winstgevend te maken. Daarnaast moet de technologie verbeteren, pas dan kan de markt groeien.”

Snel marktaandeel

De rol van de traditionele vermogensbeheerder is voorlopig niet uitgespeeld. De behoefte aan een goed inhoudelijk gesprek over vermogensgroei of -behoud onder het genot van een goede kop koffie blijft bestaan. Het Britse Nutmeg, de grootste online vermogensbeheerder in Europa, huurt adviseurs van vlees en bloed in om klanten thuis te bezoeken.

Bovendien zitten de vermogensbeheerders niet stil en kopen robottechnologie in. BlackRock heeft in augustus dit jaar FutureAdvisor ingelijfd, Fidelity is een proef gestart met Fidelity Go en Vanguard lanceerde Personal Advisor Services. Zij zien in de robo-adviseur een opstapje naar de adviseur van vlees en bloed.

Bunnik ziet dat niet veel online vermogensbeheerders worden gelanceerd in Nederland; de markt is naar taalgebied gekeken beperkt. Hij weet één ding zeker: door online vermogensbeheer zal de industrie moderniseren en uiteindelijk veranderen.

“De gevestigde orde realiseert zich terdege dat robo-advies snel marktaandeel verwerft en dat die trend zal doorzetten. Klassieke vermogensbeheerders zullen de race verliezen doordat hun IT-systemen van begin deze eeuw zijn. Daardoor zijn ze niet in staat om snel genoeg nieuwe productlijnen en concepten te lanceren.”

Dit artikel is onderdeel van IEXProfs Dossier Nieuw Beleggen uit IEXProfs magazine nummer 31, 2015.