China krijgt oude kracht niet terug

Bij alle ups en downs van de wereldeconomie was China de laatste decennia een factor waar altijd op gerekend kon worden met een groei die zelden onder de 6% uitkwam en regelmatig boven de 10%.

Maar de laatste paar jaar is daar de klad in gekomen. Het is nog te vroeg om te spreken van een recessie, maar de sprankelende vitaliteit van weleer is definitief verloren gegaan, denkt Sophie Wieviorka van Crédit Agricole.

Spaaroverschot

Op zich is dat niet erg. Geen enkele economie kan eeuwig met gemiddeld 7% per jaar groeien. Wat haar wel zorgen baart, is dat de Chinese economie te hard en te snel afkoelt.

Een van de problemen waar de overheid op de korte termijn voor staat, is om de spaardrang van de laatste drie jaar te stoppen, veroorzaakt door de vastgoedcrisis. De zwakke arbeidsmarkt is een extra handicap. De overheid heeft niet stilgezeten; er zijn maatregelen ingevoerd om de vastgoedsector nieuw leven in te blazen. Ze werpen alleen nog geen vruchten af.

Het is bovendien duidelijk dat ongebreidelde overheidsuitgaven niet langer een optie zijn. "Groei omwille van groei is feitelijk al sinds 2016 geen prioriteit meer voor Peking", zegt Wieviorka.

De meeste mensen zijn nu in een wait-and-see-modus. Kleine oplevingen van de detailhandelsverkopen zoals in augustus overtuigen Wieviorka niet dat het vertrouwen binnen afzienbare tijd terugkeert. De inflatie van ongeveer 0% is tekenend voor het gebrek aan binnenlandse vraag.

Export

De buitenlandse handel biedt intussen ook weinig perspectief. De export daalde in augustus met 8,8% op jaarbasis na dalingen van 12,4% in juni en 14,3% in juli. Een andere reden waarom de bijdrage van de netto buitenlandse handel aan de groei in het tweede kwartaal negatief was (-0,6 procentpunt), is dat de import minder snel daalde dan de export. 

De Chinese export naar Zuidoost-Azië is in het tweede en derde kwartaal weliswaar op peil gebleven, maar dat compenseert niet voor de vertraging van de vraag uit de rest van de wereld, met name Europa en de VS.

Het is volgens Wieviorka om het even of deze vertraging het gevolg is van een minder gunstig economisch klimaat of van geopolitieke spanningen en reshoring. Het resultaat is hetzelfde: de exportvolumes zullen niet terugkeren naar de niveaus van 2021/2022.

Industrie blijft een steunpilaar

Gelukkig is er ook goed nieuws. Het zal een grote krachtsinspanning kosten om de rommel op de vastgoedmarkt op te ruimen en spill-overs naar het bankwezen te voorkomen, maar de industrie blijft een motor van formaat.

China loopt op vele terreinen mijlenver voor op landen als India, Vietnam en Maleisië. Dat geldt niet alleen voor individuele bedrijven; het gaat ook om de infrastructuur en diversiteit van de industrie.

Wat verder niet vergeten mag worden, is dat China vooroploopt op het gebied van elektrische auto’s en aanverwante bedrijfstakken, zoals groene energie. China heeft bovendien een enorme binnenlandse markt die een deel van de vraaguitval uit het buitenland op kan vangen.

Industrie versus vastgoed

Het vervelende is dat Wieviorka zich niet kan voorstellen dat de industrie op korte termijn kan compenseren voor de vraaguitval veroorzaakt door de vastgoedcrisis. De onroerendgoedsector was niet voor niets de afgelopen 20 jaar goed voor 25% van het bruto binnenlands product.

Vergelijkingen met de vastgoedbubbel in Japan, die daar decennia van stagnatie veroorzaakte, vindt Wieviorka overdreven, maar de groeicijfers van weleer komen echt niet meer terug.