Krijgen we de grootste beurscrash ooit?

Jeremy Grantham waarschuwt aandelenbeleggers. In de publicatie Waiting for the last dance. The hazards of asset allocation in a late-stage major bubble beschrijft hij de huidige Amerikaanse aandelenmarkt als een epische bubbel, waarbij de internetbubbel van twintig jaar geleden en de bubbel van 1929 verbleken.

Extreme waarderingen, explosieve koersstijgingen, gigantisch veel beursgangen en hysterisch beleggersgedrag moeten volgens hem leiden tot een crash die geen Fed-stimulansen kan verhinderen. “Het zou wel eens de belangrijkste gebeurtenis kunnen worden die beleggers ooit meemaken.”

Wanneer het misgaat, kan en durft Grantham niet te zeggen. Ook hij weet dat het juist timen van de markt een ondoenlijke opgave is. Want, zegt hij: “Alle marktbubbels kenden extreme waarderingen, maar voorspellen wanneer een bubbel barst heeft niets met waardering van doen. Extreme waardering is noodzakelijk om een bubbel te doen barsten, maar het is nooit de aanleiding.”

"Extreme waardering is noodzakelijk om een bubbel te doen barsten, maar het is nooit de aanleiding"

Slechte timer

Grantham voorspelde de crash in 2008 juist, maar dat was volgens hem meer geluk dan wijsheid. Hij geeft toe dat hij drie jaar te vroeg was met het voorspellen van de grote Japanse aandelencrash in de jaren 80.

“Toen ik de call in 1984 maakte, deden Japanse aandelen 40 keer de winst. In de jaren erna steeg de gemiddelde koers-winstverhouding naar 65." Ook de internetrally ging grotendeels aan Grantham voorbij, omdat hij zijn Amerikaanse aandelen al eind 1997 van de hand had gedaan.

“Aandelen waren toen met een koerswinstverhouding van 21 duurder dan in 1929. Dat was voor mij reden om de markt te verlaten. Met angst en beven zag ik de koers-winstverhoudingen in de jaren daarna stijgen tot 35 keer de winst.”

Wilde speculatie

Volgens Grantham zitten we nu in precies dezelfde situatie als toen. Het is wachten op het barsten van de bubbel in de laatste fase van de rally. Reden voor Grantham om dat te geloven is vooral het beleggersgedrag dat hij om zich heen ziet. “Voor het eerst in deze bullmarkt, de langste ooit, is er sprake van wilde speculatie.” De koersvorming van Tesla is volgens hem hiervan het duidelijkste voorbeeld.

Maar er zijn nog meer zaken die Grantham bang maken. Zo staat de Buffett-indicator - de totale Amerikaanse beurswaarde afgezet tegen de Amerikaanse economie – op een hogere stand dan in 2000.

Nog gekker

Met 480 beursgangen in 2020 werd het record van 406 in 2000 ver overtroffen. Maar liefst 150 Amerikaanse bedrijven met een beurswaarde van meer dan 250 miljoen dollar zagen hun beurswaarde in het afgelopen jaar verdrievoudigen. Ook dat is volgens Grantham niet eerder vertoond.

En ja, Grantham hoort ook dat aandelenwaarderingen, afgezet tegen de rentes die obligaties geven, best meevallen, maar dat bewijst volgens hem alleen maar dat de obligatiemarkt nog gekker is gewaardeerd dan de aandelenmarkt.

Economie werkt niet mee

Hoewel het volgens Grantham nooit valt te zeggen hoe lang een bullmarkt aanhoudt, is de laatste fase, waarbij beleggers veranderen in speculanten, in de regel kort. “Maar ook al zal deze fase niet lang duren, dan nog kan die bears heel veel pijn en reputatieschade bezorgen.”

Wat Grantham vooral verbaast aan deze bubbel zijn niet de torenhoge waarderingen. Die zijn immers eerder vertoond. In het verleden ging het opblazen van beursbubbels hand in hand met stimulerende centrale banken en sterke economische groei. Centrale banken stimuleren nu ook, maar van sterke economische groei is geen sprake.

“De economie is slechts deels hersteld, waarbij een dubbele dip, een nieuwe slow-down en meer onzekerheid dreigen. De beurs staat nu hoger dan begin vorig jaar, toen de Amerikaanse economie er prima voorstond en de werkeloosheid historisch laag was. Terwijl de beurs nog nooit zo duur was, staat de economie er juist slechter voor dan ooit. Het zegt iets over de gekte op de beurs.”

"Terwijl de beurs nog nooit zo duur was, staat de economie er juist slechter voor dan ooit. Het zegt iets over de gekte op de beurs”

Het houdt een keer op

Dat beleggers er tegenwoordig vanuit gaan dat de rentes voor altijd rond nul hangen, is volgens Grantham hetzelfde als geloven dat sterke economische groei nooit zal afvlakken. “Zowel perfecte financiële condities als perfecte economische condities houden echt een keer op.”