Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg.

Column

Campingrally Amerikaanse stijl

Nieuw plan: Amerikanen krijgen fiscaal voordeel als ze in aandelen beleggen. Maar markten staan op recordhoogte en particulieren moeten niet blind instappen. Dat zou wel eens een nieuwe crisis kunnen betekenen, aldus Edin Mujagic.

Nieuw plan: Amerikanen krijgen fiscaal voordeel als ze in aandelen beleggen. Maar markten staan op recordhoogte en particulieren moeten niet blind instappen. Dat zou wel eens een nieuwe crisis kunnen betekenen, aldus Edin Mujagic. 

Opvallend. Het Witte Huis smeedt aan plannen om beleggen in aandelen fiscaal te stimuleren. De Amerikanen zouden belastingvoordeel kunnen krijgen als ze een deel van hun geld in aandelen stoppen.

In een land waar een pensioenregeling net zo gewoon is als een eenhoorn spotten tijdens de vakantie, lijkt dat een goed plan. Op middellange termijn en zeker op lange termijn leveren aandelen natuurlijk meer op dan sparen of beleggen in obligaties.

Ik vind het ook prettig dat je als pensioenontvanger zelf kunt bepalen waar je je geld in belegt. Je kunt je laten adviseren daarbij en zo zelf de controle in handen houden. Maar toen ik dit nieuwtje las, dacht ik meteen aan timing en aan Alan Greenspan. 

Rek eruit

Eerst over timing. De Amerikaanse economie groeit ruim een decennium onafgebroken en aandelenkoersen breken regelmatig records. Het kan dus zijn dat de rek inmiddels grotendeels uit de markt is.

Daarvoor zijn drie redenen: 

  • Een belangrijke, zo niet de belangrijkste reden voor stijgende koersen de afgelopen jaren, was het zeer ruime beleid van centrale banken en de verwachting dat dat beleid ruim zal blijven of ruimer zal worden mocht dat nodig zijn. De centralebankput. Maar de effectiviteit van het monetaire beleid neemt af. De markt raakt er immuun voor.
  • De winstgevendheid is ook niet je van dat. Met de gevolgen van de uitbraak van het corona-virus kan het zomaar binnenkort omzet- en winstwaarschuwingen gaan regenen. Het zou mij niet verbazen als de recente omzetwaarschuwing van Apple het begin blijkt te zijn van meer soortgelijke berichten.
  • Uiteindelijk zijn, op middellange termijn, aandelenkoersen weerspiegelingen van de onderliggende economie. De kloof tussen de twee is behoorlijk toegenomen de afgelopen jaren. Die kan in theorie gedicht worden óf door een spectaculaire economische boom op niet al te lange termijn óf doordat de koersen zich aanpassen. Dat de ECB besluit te verhuizen naar Amsterdam is nog waarschijnlijker dan het eerste, in mijn ogen.

Het plan om beleggen in aandelen fiscaal aantrekkelijk te maken, lijkt vooral een wanhoopspoging te zijn de aandelenrun te verlengen. Op zijn minst tot 3 november dit jaar, de dag waarop de Amerikanen naar de stembus gaan. President Trump heeft de stand van aandelenkoersen immers meermaals uitgeroepen tot dé maatstaf voor zijn succes als president.

Variabele rente

Dat wat betreft timing. Maar waarom moest ik ook aan Greenspan denken? Zestien jaar geleden hield hij een toespraak waarin hij vol lof sprak over hypotheken met variabele rente. Greenspan zei onder meer dat Amerikanen die voor vaste rente hadden gekozen tienduizenden dollars te veel aan rente hadden betaald.

Tussen de regels door, maar op zo’n manier dat het voor een ieder duidelijk was, zei deze toonaangevende professional dat het gelukkig nog niet te laat was op de rijdende hypotheekvoordeeltrein te springen.

Greenspan spoorde landgenoten aan ARM-hypotheekleningen af te sluiten, hypotheekleningen waarop de rente niet vast ligt. In de VS hield dat in dat je als consument gedurende twee of drie jaar een vaste, zeer lage rente (als lokkertje) kreeg om vervolgens na die periode tegen aanmerkelijk hogere maandelijkse rentelasten aan te kijken.

Alarmbellen

Niet veel later kwamen Amerikanen met zulke hypotheekleningen in grote financiële problemen en samen sleurden zij de huizenmarkt mee omlaag. Dat was de subprime-crisis, die de aanzet gaf tot de ergste financiële en economische crisis sinds de Grote Depressie.

Greenspan had, als verantwoordelijke toezichthouder en kenner, moeten zeggen dat Amerikanen voordeel hadden laten liggen, maar ook dat resultaten uit het verleden geen garantie bieden voor de toekomst. Hij deed dat niet, verblind door de wens de run van de stijgende huizenprijzen te verlengen.

Het kan dus ook wel eens helemaal verkeerd uitvallen, beleggen in de VS fiscaal aanmoedigen. Hoogmoed komt voor de val, luidt een oude gezegde. Een campingrally op aandelenbeurzen ook?

Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg. Hij schrijft op persoonlijke titel. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

De impact van het coronavirus