Fed zal rente voor eind 2023 fors verlagen

Fed zal rente voor eind 2023 fors verlagen

De recente onrust in de bancaire wereld komt op een moment dat banken al voorzichtiger werden met het verlenen van financieringen aan bedrijven. In de VS gaat de kredietverlening aan kleinere bedrijven al richting het niveau dat we zagen tijdens de financiële crisis van 2008. Volgens hoofdeconoom Steven Bell van Columbia Threadneedle zijn we inmiddels dicht bij het piekniveau.

Stephen Bell

“De Amerikaanse centrale bank zal heel voorzichtig zijn met het verlagen van de rente nu de arbeidsmarkt zo krap blijft en de inflatie zo hoog. Te vroeg de rente verlagen kan ervoor zorgen dat een recessie nog erger wordt, zo weet de Fed uit ervaring. Maar er zijn wel signalen dat de onderliggende inflatie minder wordt. Daarnaast is het van groot belang dat de loonstijging van mensen die van baan veranderden het afgelopen jaar flink afnam.” Bell verwacht een forse Amerikaanse rentedaling tegen het einde van 2023.

De situatie in Europa is volgens hem heel anders. "De ontwikkelingen rond de Credit Suisse-obligaties waren een schok en zullen het duurder maken voor banken om aan kapitaal te komen, waardoor de financieringsvoorwaarden strenger zullen worden. Aan de andere kant dalen de energieprijzen, wat weer positief is voor het vertrouwen van consumenten en ondernemingen. De ECB deed er goed aan om de rente vorige week met 50 basispunten te verhogen, omdat de kerninflatie stijgt. Het is zeer goed mogelijk dat de Europese rente eind dit jaar hoger zal zijn dan die in de VS.”

Paniekfase bankencrisis voorbij, maar gevolgen nog lang merkbaar

De directe paniekfase in de bankencrisis na het omvallen van Silicon Vally Bank en de zorgen over Credit Suisse is voorbij, maar de economie en banksector zullen de gevolgen nog lang merken. Dat schrijven portfoliomanagers Jack Janasiewicz en Garrett Melsonbij Natixis Investment Managers Solutions in de publicatie Failing Banks: How Long and Disruptive Will It Be?

Volgens Janasiewicz en Melson was de snelle actie door de Fed, US Treasury, FDIC en andere instellingen cruciaal. Maar de angst bleef door zorgen rondom Credit Suisse en First Republic Bank. “De ondersteunende maatregelen voor deze twee banken, een lening van 54 miljard dollar aan Credit Suisse door de Zwitserse Nationale Bank en de deposito-injectie in First Republic door elf grote Amerikaanse banken, hielpen de angst voor de acute crisisfase verder weg te nemen.”

Langdurige gevolgen

Toch zal deze bankencrisis nog langdurige gevolgen hebben voor de economie en de bankensector in het bijzonder, verwachten de Natixis-strategen. “De banksector zal waarschijnlijk minder kredieten verstrekken, omdat met name kleine banken zich opnieuw gaan richten op het inkrimpen van hun balansen en prioriteit geven aan liquiditeit nu de kosten van kapitaal stijgen.” 

"De banksector zal waarschijnlijk minder kredieten verstrekken"

Melson en Janasiewicz benadrukken dat de huidige bankencrisis wezenlijk verschilt met die van 2008, die uitmondde in de Great Financial Crisis. “Ja, het is gemakkelijk om gelijkenissen met de wereldwijde financiële crisis van 2008 te trekken. De realiteit is echter dat het daar op dit moment helemaal niet op lijkt. De crisis van 2008 was een kredietcrisis die leidde tot een aanzienlijke uitholling van het bankkapitaal, als gevolg van slechte leningen aan de vastgoedsector. Vandaag gaat het om renterisico en depositostromen die grotendeels zijn aangepakt door de recente maatregelen van de autoriteiten.”

Fed wordt minder agressief

De Federal Reserve zal door deze gebeurtenissen waarschijnlijk besluiten de rente met slechts 25 basispunten te verhogen. “Deze recente ontwikkelingen zullen de financiële voorwaarden zeker aanscherpen. Agressievere renteverhogingen door de Fed zouden de problemen in de toekomst gemakkelijk kunnen verergeren”, verwachten Janasiewicz en Melson. Op de lange termijn verwachten zij dat deze gebeurtenissen de inflatie zullen drukken en dat de Fed daarom een minder agressieve houding zal aannemen.

"Wij zijn positief over de Europese banken"

Chris Iggo, Chief Investment Officer bij AXA Investment Managers Core: "Het is duidelijk dat het sentiment in de banksector is aangetast, wat zal wegen op spreads en risicovolle assets. De verwachting is niet dat veel andere banken met dezelfde problemen als de SVB zullen worden geconfronteerd. Verdere bankproblemen kunnen echter niet worden uitgesloten, hoewel de recente beleidsinitiatieven van de federale autoriteiten zouden moeten helpen om de risico's te beperken."

Chris Iggo

"Wij zien geen systeemrisico van een run op het gehele banksysteem doordat deposito's worden opgenomen en in fysiek geld worden aangehouden, zoals in het verleden typisch was voor bankruns."

"In Europa lijkt het risico van een potentiële depositovlucht van banken kleiner dan in de VS, terwijl de bankbalansen conservatiever zijn beheerd. Vanuit zowel krediet- als aandelenoogpunt zijn wij positief over de Europese banken. Wij menen dat de fundamenten voor de Europese financiële sector sterk zijn en zien weinig risico op besmetting door de situatie bij Credit Suisse."

"De gebeurtenissen van 2008 hadden alles te maken met kredietrisico's en zwakke bankbalansen. Vandaag gaat het om het renterisico en de gestegen kosten van schulden. De rente kan sneller worden verlaagd dan kredietproblemen kunnen worden opgelost, dus wij denken niet dat de huidige situatie vergelijkbaar is met die van 2008."

"Wij denken niet dat de huidige situatie vergelijkbaar is met die van 2008"

"De recente gebeurtenissen rond Silicon Valley Bank en Credit Suisse hebben wel aangetoond dat vertrouwen absoluut noodzakelijk is voor de stabiliteit van banken, en dat een volledig verlies van vertrouwen hen zeer snel aan de rand van de afgrond kan brengen."

"De gang van zaken met de SVB werpt een licht op de niet zo evidente impact van hogere rentevoeten op banken, vooral wanneer verplichtingen met variabele rentevoet botsen met vastrentende activa die tegen historisch lage rendementen zijn opgebouwd. Dit is nog een reden om alert te zijn op macrofinanciële ontwikkelingen als mogelijke voorbode van kwetsbaarheden in de reële economie."

Advies Bill Ackman aan Jerome Powell

The @federalreserve should pause on Wednesday. We have had a number of major shocks to the system. Three US bank closures in a week wiping out equity and bond holders. The demise of Credit Suisse and the zeroing of its junior bondholders. Notably, bondholders bearing losses is a… https://t.co/rcksilgXYR

— Bill Ackman (@BillAckman) March 20, 2023

Geen herhaling kredietcrisis

Hoofdeconoom Luc Aben van Van Lanschot Kempen: "Bankaandelen staan opnieuw in het rood. Wat uiteraard herinneringen oproept aan de bankencrisis van 2007/08. Toch herhalen we nogmaals onze argumentatie: er zijn fundamentele verschillen met toen.

Ten eerste liggen de oorzaken van de turbulenties niet in de reële economie. Het gaat niet over verliezen op kredietverstrekking aan gezinnen of ondernemingen. Zoals dat bij bankencrisis wél het geval was. Denk aan Amerikaanse hypotheken.
Ten tweede lijkt er momenteel geen sprake van een ruime verspreiding van ingewikkelde financiële producten. Vijftien jaar terug fungeerden dergelijke producten als brandversneller. Problemen in de Amerikaanse hypotheeksector tastten snel de fundamenten van het financiële systeem aan.
Tot slot, en wellicht ten overvloede, onderstrepen we nog eens de striktere regelgeving voor banken en het snelle ingrijpen van (monetaire) overheden.

Luc Aben

Markten blijven bewegelijk

Desalniettemin zullen financiële markten wellicht nog enige tijd méér dan gemiddeld beweeglijk blijven. Zodat een voorzichtig beleggingsbeleid onze voorkeur blijft genieten, bijvoorbeeld via een onderwogen positionering in aandelen. Deze houding houden we reeds aan sinds de zomer van 2022. Voor de komende tijd is het niet enkel uitkijken of de turbulentie rond de financiële sector gaat liggen, maar ook hoe de reële economie zal reageren.

Zoals reeds aangestipt, sijpelen de effecten van een strenger monetaire beleid geleidelijk door. Verdere voorzichtigheid vanuit banken om krediet te verlenen zet een extra rem op het economisch momentum. Wat uiteindelijk ook bedrijfswinsten onder druk kan zetten.

Het dilemma van centrale banken

Tot slot wijzen we op de beleidsbijeenkomst van de Amerikaanse centrale bank, de Fed, die overmorgen op de agenda staat. De Fed staat voor precies hetzelfde dilemma als de Europese Centrale bank (ECB) afgelopen week, namelijk de keuze tussen inflatiebestrijding en het vermijden van onrust op de financiële markten. We verwachten dat de Fed uiteindelijk kiest voor een middenweg.

Ja, de rente zal omhoog gaan. Maar nee, dat zal niet gebeuren met 50 basispunten. Iets wat Fed-voorzitter Jerome Powell nog maar een tiental dagen geleden niet uitsloot op basis van de degelijke economische cijfers. De Amerikaanse centrale bankiers zullen het wellicht houden bij 25 basispunten, begeleid door voorzichtige commentaar over toekomstige rentestappen. Dat zal afhangen van het verdere verloop van economie en financiële markten.

Centrale banken moeten wel verhogen

Gegeven het inflatoire plaatje zou dit geen onlogische beslissing zijn. Sterker, mochten centrale banken terugkomen op hun plannen om de rente op te trekken, dan zou dát de onrust op markten juist verder aanjagen. Beleggers zouden zich afvragen wat zij méér weten over de vermeende instabiliteit van het financiële systeem. Bovendien vraagt ieder domein zijn eigen aanpak. Als financiële instellingen in de problemen komen, dan staan centrale bankiers klaar om liquiditeitssteun te verlenen. Om zo de brede financiële stabiliteit te garanderen. Dit staat echter los van het domein van de inflatiebestrijding. Dat vraagt om een aparte aanpak, zijnde de rente optrekken.

Centrale banken zullen willen vasthouden aan dit ‘tweesporenbeleid’. In ieder geval zo lang mogelijk. Hierbij kan het natuurlijk wél zo zijn dat de onzekerheden rondom de financiële sector uiteindelijk de groei en inflatie drukken. Zodat de twee beleidssporen alsnog samen komen. Als banken – al dan niet gedwongen – voorzichtiger worden met de kredietverlening, dan onttrekt dit zuurstof aan de economie (en inflatie), zodat de aanscherping van het monetaire beleid alsnog een tandje lager kan."

Heftige koersdalingen vragen om een reactie

Hoofdstrateeg David Kelly van JP Morgan AM: "Op het moment van schrijven blijven risicovole assets volatiel, waarbij de wereldwijde financiële sector de daling van de wereldwijde benchmarks aanvoert. Staatsobligaties stijgen onderwijl omdat beleggers denken dat de ondergang van de SVB zal leiden tot een veel voorzichtiger aanpak van de Fed en andere centrale banken.

David Kelly

Volgens ons zouden de centrale banken hun toekomstige beleidspad inderdaad moeten herbekijken zonder dat de inflatierisico's uit het oog worden verloren. Zo verwachten wij dat de commerciële depositorente stijgen omdat banken hun spaarders willen aanmoedigen om te blijven zitten en de creditspreads groot blijven. Met andere woorden, de rente in de reële economie zal vanaf hier waarschijnlijk stijgen, zelfs als de centrale banken kiezen voor een gematigder pad van renteverhogingen.

"Centrale banken zullen aangeven dat ze terughoudender zijn met toekomstige renteverhogingen"

Hoewel het verleidelijk kan zijn om de emoties de overhand te laten nemen op dagen dat de markten onstuimig dalen, is het goed te bedenken dat scherpe koersdalingen vaak worden beantwoord met de meest gedurfde beleidsreacties. Mocht de marktturbulentie toenemen, dan verwachten we de komende dagen meer te horen van regelgevers en centrale banken. Zo verwachten ook wij dat de centrale banken zullen aangeven dat ze terughoudender zijn met toekomstige renteverhogingen. Dit kan het sentiment ondersteunen."

Geen rentepauze, wel kleinere verhogingen

Centrale banken als de Europese Centrale Bank (ECB) en de Federal Reserve (Fed) zouden minder grote renteverhogingen kunnen doorvoeren in plaats van een pauze in te lassen. Dat schrijft hoofdeconoom Gilles Moëc van AXA Group.

Moëc ziet dat de kerninflatie nog steeds te langzaam daalt voor een pauze in de renteverhogingen. Financiële markten reageerden op de aanhoudende onrust in het bankwezen vorige week door hun verwachtingen voor de beleidsrente van de Fed en de ECB drastisch naar beneden bij te stellen.

This is one massive monetary policy chart.
Market expectations for the effective Fed Funds Target Rate at Friday's closes and March 08. pic.twitter.com/15yETbWVzF

— jeroen blokland (@jsblokland) March 19, 2023

Maar hoewel voorzichtigheid is geboden, schrijft Moëc dat in het geval van de ECB een verhoging met 25 basispunten in plaats van de recente verhogingen met 50 basispunten de weg vooruit zou moeten zijn.

Voor de Fed, die deze week het rentebesluit neemt, geldt dat de Amerikaanse centrale bank volgens Moëc een flinke deuk in haar geloofwaardigheid zou oplopen als deze week een rentepauze wordt ingelast. Dat wordt natuurlijk anders als steunmaatregelen van de Amerikaanse overheid de huidige onrust niet effectief aanpakt en de economie klappen alsnog krijgt.

• Lees het uitgebreide verhaal, getiteld Testing the Separation Principle.

Gilles Moëc

Beleggers moeten zich voorbereiden op meer schokken en verrassingen

Paul O'Connor, hoofd van het Multi-Asset Team bij Janus Henderson: "Wij denken dat de bankenproblemen van de afgelopen dagen eerder een weerspiegeling zijn van zwakke bedrijfsmodellen en meer geïsoleerde twijfelachtige besluiten dan van systeemproblemen, zoals we die 15 jaar geleden zagen met de Amerikaanse subprimecrises en de financiële crisis in de eurozone die daarop volgde.

Paul O'Connor

Het lijkt dus verkeerd om de recente gebeurtenissen bij Amerikaanse en Europese banken te interpreteren als de eerste tekenen van een ernstige wereldwijde bankencrisis, maar waarschijnlijk zijn het ook geen eenmalige gebeurtenissen binnen het bredere financiële systeem. De wereldwijde renteschokken van het afgelopen jaar werken nog steeds door in de wereldeconomie en zullen onvermijdelijk meer schade aanrichten op de bank- en kredietmarkten.

We bevinden ons in een omgeving met veel cyclischs en idiosyncratische risico. Aangezien financiële stress gewoonlijk op onvoorspelbare wijze de kop opsteekt, moeten beleggers zich voorbereiden op meer schokken en verrassingen in de komende maanden.

"Het ontstaan van tekenen van stress in het bankwezen is een game-changer voor het monetaire beleid"

Het ontstaan van tekenen van stress in het bankwezen is een game-changer voor het monetaire beleid. In het algemeen lijkt het redelijk om vanaf nu strengere kredietvoorwaarden in de financiële sector te verwachten en een temperend effect op het vertrouwen en de bedrijvigheid van bedrijven en consumenten. In een klimaat van dergelijke financiële kwetsbaarheid verwachten wij dat centrale banken steeds meer prioriteit zullen geven aan financiële stabiliteit, naast hun streven naar prijsstabiliteit. Dat pleit voor naderende pauzes en misschien zelfs pieken in de rentecycli in Europa en de VS."