Aandelen of obligaties?

Mijn laatste column van 2022 is mooie mijlpaal. Het is namelijk de 20ste bijdrage die ik aan IEXProfs heb mogen leveren. Sinds de eerste keer dat Rob Stallinga mij hiervoor benaderde, heb ik dit met veel plezier gedaan.

Eerder deze week bereikten we een andere mooie mijlpaal, de 100ste editie van de MarketTalk podcast van NN Investment Partners. Terwijl de laatste rookwolken van 2022 optrokken, mocht ik in onze provisorische studio samen met twee ervaren collega’s, Siu Kee Chan en Leroy Tujeehut, vooruitkijken naar het beleggingsjaar 2023. Als rode draad bespraken we de vraag welke beleggingscategorie komend jaar een beter rendement gaat opleveren: aandelen of obligaties?

Ewout van Schaick

Herhaling van zetten

De laatste weken van 2022 waren spannend maar eigenlijk een herhaling van de marktbewegingen eerder dit jaar. Net als in juni was er in oktober een krachtige bear market rally ontstaan in de aandelenmarkt, terwijl obligatierentes daalden. Een plotseling geloof in een minder agressief rentebeleid van de belangrijkste centrale banken vond een vruchtbare voedingsbodem. De positionering van beleggers voorafgaand aan de rally was laag en het sentiment was slecht, een mooi uitgangspunt voor een technisch herstel.

Maar net als deze zomer kwam de markt vorige week bij zinnen nadat de Fed en de ECB allebei een wat agressievere toon aansloegen. De positionering was inmiddels wat geneutraliseerd, het sentiment voor een groot deel genormaliseerd. Na de persconferenties van Powell en Lagarde lopen de rentes weer op en ook de aandelenrally lijkt ten einde.

Thema's van 2023

Het is niet waarschijnlijk dat 2023 opnieuw een herhaling van dit patroon laat zien. Een ezel stoot zich niet driemaal aan dezelfde steen. Bovendien lijkt er komend jaar minder ruimte voor monetaire verrassingen en zullen beleggers zich waarschijnlijk meer op andere fundamentele informatie gaan richten, zoals inflatie en groei.

De belangrijkste vraag is waarschijnlijk hoe snel en hoe veel de inflatie zal dalen en wat dit zal doen met de rente. De mate waarin consumenten hun koopkracht in stand kunnen houden en overheden hun fiscale steun kunnen handhaven zijn belangrijke factoren voor de economische groei.

"De belangrijkste vraag is waarschijnlijk hoe snel en hoe veel de inflatie zal dalen en wat dit zal doen met de rente"

Ook het vervolg van de oorlog in Oekraïne en de oplopende spanningen tussen China en de VS zullen hun impact op het sentiment hebben.

Uitkomst rondvraag

2022 was een slecht beleggingsjaar, met tweecijferige negatieve rendementen voor aandelen en obligaties. Dus wij kijken er allemaal naar uit om in 2023 positieve rendementen te kunnen boeken. De vraag is waar de meeste kans ligt om dit herstel te realiseren.

Voor de eerdergenoemde podcast hebben we een peiling onder luisteraars gehouden met de vraag of zij verwachten dat obligaties het in 2023 beter zullen doen dan aandelen. 61% van de respondenten was het hier mee oneens, zij verwachten juist een hoger rendement voor aandelen.

Dit is interessant maar niet verrassend. Over de laatste 30 jaar behaalden obligaties maar 8 keer een beter rendement dan aandelen. De 61% is eigenlijk nog redelijk laag vergeleken met de 73% van de jaren dat aandelen het beter doen dan obligaties.

"Over de laatste 30 jaar behaalden obligaties maar 8 keer een beter rendement dan aandelen"

The case voor aandelen en obligaties

Ik weet niet zeker of de deelnemers de vraag hebben beantwoord op basis van deze statistiek of juist op basis van een eigen visie op 2023. Er is namelijk een fundamenteel argument te maken voor aandelen. Ik snap best dat veel beleggers op basis van hun ervaring dit jaar op zijn best een langzame daling van de inflatie en nog een aantal extra rentestijgingen verwachten. Dit zou dus voor obligaties opnieuw een moeilijk jaar kunnen opleveren.

Aandelen zouden het in dat scenario beter doen zolang bedrijven de inflatie voor een groot deel kunnen doorprijzen aan de consumenten en zo hun winstgevendheid kunnen behouden. De lagere waarderingen zouden dan in ieder geval een beter uitgangspunt bieden dan afgelopen jaar.

Maar ik heb ook sympathie voor de deelnemers aan de peiling die hun geld op obligaties zetten. Door de opgelopen rente is er immers weer een mooi inkomen te behalen op obligaties. In een omgeving waarin inflatie stabiliseert en de rente nog maar beperkt wordt verhoogd, kunnen obligaties best een goed rendement halen, zeker bedrijfsobligaties die nog een extra spreadrendement bieden.

Tegelijkertijd zijn er echt nog wel risico’s te noemen voor de aandelenmarkt. Zorgen over lage economische groei en de toenemende kans op een recessie en twijfel of de bedrijfswinsten in deze omgeving op niveau kunnen blijven beperken mogelijk het herstel van de aandelenmarkt. Nieuwe tegenvallers zouden dan snel een nieuwe marktcorrectie kunnen creëren.

Het nut van spreiden

Maar misschien wordt het wel gelijk spel. De afgelopen jaren liggen de rendementen van obligaties en aandelen minder ver van elkaar dan de meesten zullen denken. Zelfs dit jaar, met ongekend slechte resultaten, liggen de rendementen van de meeste beleggingsprofielen binnen 2% van elkaar, of ze nu vooral in aandelen belegd zijn, of meer in obligaties.

"De afgelopen jaren liggen de rendementen van obligaties en aandelen minder ver van elkaar dan de meesten zullen denken"

Laten we vooral hopen op meer beleggingssucces in 2023. Zowel aandelen als obligaties kunnen daaraan bijdragen. Waarschijnlijk is dus toch het verstandigste om de portefeuille mooi te spreiden.

Ik wens u een gelukkig 2023!

Ewout van Schaick