Feature

Oliesector: Uitsluiten, engagen of negeren?

Het businessmodel van de fossiele energiesector staat op gespannen voet met de noodzaak de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Is de sector eigenlijk nog wel belegbaar? Vier beleggingshuizen hebben daar een eigen kijk op.

Vijftig internationale financiële instellingen hebben zich inmiddels aangesloten bij het Nederlandse klimaatinitiatief Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF).

Met 2,6 biljoen euro aan beheerd vermogen heeft PCAF Global zich gecommitteerd om de CO2-impact van hun beleggingen in overeenstemming te brengen met het klimaatverdrag van Parijs.

Een eenvoudige manier om de CO2-impact van beleggingsportefeuilles naar beneden te brengen, is het uitsluiten van industrieën die zwaar leunen op fossiele energieën, zoals oliebedrijven. Een goed idee?

Bas-Jan Blom, directeur ASN Beleggingsfondsen

“De dialoog aangaan met een bedrijf als Royal Dutch Shell leidt tot niets”

"PCAF Global komt voort uit een initiatief van ASN Bank. Wij beschouwen de huidige klimaatverandering als het grootste risico dat beleggers lopen. Klimaatverandering kan tot zowel materiële als immateriële schade leiden. Daar moet op worden voorgesorteerd."

"Voor fossiele energie is geen plaats meer"

Bas Jan Blom

"Daarnaast is het ook zeker dat er maatregelen komen die de CO2-uitstoot moeten verminderen. Er gaat een vorm van belasting op CO2 komen. Bedrijven die CO2-arm produceren, zijn in het voordeel. Wij hebben daarom vol aandacht voor het klimaat. Al onze beleggingen samen moeten in 2030 CO2-positief zijn. Ons uitgangspunt is de ideale wereld in 2050. Dat verklaart waarom wij niet beleggen in oliemaatschappijen en hun toeleveranciers. Voor fossiele energie is dan geen plaats meer."

"Engagement is niet de oplossing. Voor veel assetmanagers is dat vooral een excuus om in alle bedrijven en sectoren te kunnen blijven beleggen. Sommige zaken zijn zo fundamenteel verkeerd dat praten louter een doekje voor het bloeden is. De dialoog aangaan met een bedrijf als Royal Dutch Shell leidt tot niets. Het bedrijf wist al vroeg dat CO2-uitstoot een probleem zou worden, maar het ging gewoon door met het oppompen van zoveel mogelijk olie en gas. Dan ben je niet langer geloofwaardig.”

Masja zandbergen, hoofd ESG-integratie bij Robeco

“Bij uitsluiten zit je niet langer aan tafel”

“Natuurlijk, we kunnen alle bedrijven, die direct verantwoordelijk zijn voor de uitstoot van broeikasgassen op een zwarte lijst plaatsen. Dan zijn onze portefeuilles in een keer minder broeikasgas-heavy. Maar lost dat het klimaatprobleem ook op? Dat is een probleem dat we samen moet oplossen. Bij uitsluiten zit je niet meer aan tafel. Het geweten is schoon, maar het helpt niet mee aan de oplossing. Als we niets doen aan het klimaat, dan wordt het een systeemrisico. Dat zal effect hebben op alle ondernemingen, ook op de bedrijven die geen enkele broeikasgas uitstoten. Ook groene portefeuilles zijn dan de klos.”

Masja Zandbergen

“Robeco heeft in 2017 een klimaatprogramma opgezet, waarin we meerdere hengels uitgooien om het klimaatprobleem aan te pakken. Uitgangspunt was de vraag: Wat is het meeste effectief om het klimaatprobleem aan te pakken? Als wij in ons eentje gaan uitsluiten, dan levert het weinig op. Als wij in ons eentje gaan engagen, dan bereiken we ook niet veel."

"Ik geloof meer in gecoördineerde actie. Volgens mij is dat veel krachtiger dan uitsluiting. Daarom maakt Robeco deel uit van Climate Action 100+, een samenwerkingsverband van assetmanagers dat de 100 bedrijven, die verantwoordelijk zijn voor de meeste CO2-uitstoot, aanzet om de energietransitie te versnellen.”

"Ik geloof meer in gecoördineerde actie"

“Voor energiebedrijven is het absolute noodzaak om hun CO2-uitstoot te verminderen en om te vergroenen. Dat is helder. Hoe zij daarmee bezig zijn, verschilt per bedrijf. Meten van de carbon footprint van een bedrijf is een momentopname. Minstens zo belangrijk is om uit te zoeken wat de toekomstplannen van een bedrijf zijn. Onze portefeuillemanagers kijken daar scherp naar. Als zij het idee hebben dat een bedrijf te weinig doet, en om die reden niet kopen, dan gaat daar een krachtig signaal van uit.”

Hamish Chamberlayne, hoofd duurzaam beleggen bij Janus Henderson Investor

“Vanuit beleggingsoogpunt is het heel onverstandig om in de fossiele energiesector belegd te zijn”

“De uitstoot van broeikassen moet naar beneden. Daar is iedereen het wel over eens. Of de fossiele energiesector daarom op een zwarte lijst moet komen, of dat deze bedrijven via engagement moeten worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid, is voor mij eigenlijk geen issue. Puur vanuit beleggingsoogpunt zijn er namelijk genoeg redenen te bedenken om niet in de oliesector belegd te willen zijn. De risico’s zijn gewoon te groot. Daar willen wij onze klanten, die van ons een goed rendement verwachten, niet aan blootstellen. Geen van onze duurzame fondsen is daarom ooit in oliebedrijven belegd geweest.”

Hamish Chamberlayne

“We zitten nu midden in een energietransitie, waarbij je als belegger aan de goede en snel groeiende kant wil zitten. Dat is duidelijk niet de fossiele energiesector, ook al zullen enkele van deze bedrijven de transitie ongetwijfeld overleven. Om Parijs te halen, zijn drastische stappen nodig. Het maakt de situatie voor de fossiele energiesector steeds hachelijker.”

"We zitten nu midden in een energietransitie, waarbij je als belegger aan de goede en snel groeiende kant wil zitten"

Bob Homan, hoofd investment office van ING

"We hebben nog steeds fossiele brandstoffen nodig om windmolens en zonnepanelen te produceren"

"Van de sectoren in de MSCI-wereldindex stoten vier sectoren samen maar liefst bijna 90% van alle CO2 uit. Dit zijn de sectoren nutsbedrijven, energie, basismaterialen en industriegoederen. Een manier om de CO2 uitstoot van de portefeuilles te verlagen is de meest CO2-intensieve sectoren te verwijderen uit de portefeuilles. Dit brengt echter ook kanttekeningen met zich mee. Niet alleen wordt er dan afgeweken van de benchmark, waardoor het beleggingsrisico toeneemt, ook is het de vraag of alléén sturen op CO2 het juiste middel is om de wereld te verduurzamen."

"Neem bijvoorbeeld het Amerikaanse afval en recycling bedrijf Waste Management (WM). Dit bedrijf produceert twee keer zoveel broeikasgassen dan gemiddeld in de sector. Bij het verwerken van afval komen namelijk grote hoeveelheden broeikasgassen vrij. Vanuit duurzaamheidsoptiek beleggen we, ondanks de hoge CO2-uitstoot, toch graag in dit bedrijf."

"Het uitsluiten van de gehele fossiele energiesector is ook een mogelijkheid, maar dit verdient ook enige nuance. Naast het eerder genoemde beleggingsrisico spelen hier nog twee andere zaken. Ten eerste hebben we nog steeds fossiele brandstoffen nodig om windmolens en zonnepanelen te produceren en ten tweede kan de wereld momenteel helaas nog niet volledig draaien op duurzame energie. Het aandeel zonne- en windenergie in de totale energievoorziening is nog geen 2%. Reden te meer om duurzame energie te stimuleren en kritisch te zijn op fossiele brandstoffen.""

"De wereld kan momenteel helaas nog niet volledig draaien op duurzame energie"

"Voor onze duurzame select portefeuilles sluiten we bijvoorbeeld kolen- en teerzanden beleggingen uit en investeren wij in duurzame energie middels beleggingen in Vestas en First Solar. Mede hierdoor stoten onze duurzame portefeuilles minder CO2 uit dan de benchmark."

Duurzaam beleggen