Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg.

Column

2021: Alles behalve inflatie

Inflatie, nee dat is iets wat beleggers niet hoeven te verwachten in 2021, aldus Edin Mujagic. Centrale banken willen misschien wel inflatie, maar kunnen de rente echt niet verhogen.

De inflatie zal de komende jaren zeer waarschijnlijk niet oplopen en áls dat wel gebeurt, dan nog is er niets aan de hand. Centrale banken kunnen de rentes verhogen. Zij weten wel hoe zij hogere inflatie kunnen beteugelen.

Dat is de samenvatting van congressen, bijeenkomsten en gesprekken die ik met andere economen en analisten heb gehad in de afgelopen maanden.

Met het einde van het jaar in zicht, is het een goed gebruik de focus te verleggen naar het jaar dat op komst is. Dat is dit jaar extra aantrekkelijk want iedereen wil 2020 zo snel mogelijk vergeten.

Inflatie niet uitgesloten

Ik word altijd een beetje bang als ik een grote meerderheid van economen en analisten hoor zeggen dat - in dit geval inflatie - geen gevaar vormt omdat het zeer onwaarschijnlijk is. 

Uit ervaring weet ik dat als er een grote consensus is onder economen en analisten, u daar als belegger kritisch tegenover moet staan. Grote kans namelijk dat wat nu wat zeer onwaarschijnlijk lijkt, werkelijkheid zal worden op middellange termijn.

Bovendien, het is niet uitgesloten dat de inflatie de komende jaren onverwacht klimt. 2021 wordt het jaar van het begin van economisch herstel van de coronarecessie van 2020.

Langzame stijging arbeidsproductiviteit

Doorgaans gaan economisch herstel en inflatie hand in hand. Op een wat langere termijn komen daar demografische factoren bij. In het kort: arbeid wordt schaarser. Wat schaarser wordt, wordt duurder.

Als arbeid duurder wordt, betekent dat dat lonen omhoog gaan. Als lonen omhoog gaan, berekenen bedrijven dat door aan de consument. Als zij dat doen, gaan de prijzen omhoog. Dat is prijsinflatie.

Globalisering drukte de inflatie afgelopen decennia stelselmatig omlaag. Maar globalisering staat onder druk staat. Dat werkt inflatie verhogend. De arbeidsproductiviteit stijgt tegenwoordig aanmerkelijk langzamer dan tussen 1990 en 2007. Naarmate de gemiddelde duur van werkloosheid langer is, des te groter de kans dat de productiviteit verder afkalft.

Meer druk

Werknemers verliezen werkritme en, mettertijd, de vaardigeden die ze hadden. Als lonen stijgen, hoeft dat niet kostenverhogend te zijn. Als de productiviteit maar even hard stijgt of harder, is er niets aan de hand.

Op middellange termijn is het goed voor te stellen dat de lonen sneller zullen stijgen. Met de lage en verder dalende productiviteit, betekent dat dat de opwaartse druk op de prijzen juist extra sterk kan zijn.

Tot slot is er inflatiebrandstof - het geld in omloop - meer dan genoeg dankzij de centrale banken. Centrale banken die overigens duidelijk aangeven geen plannen te hebben dat geld weer uit de economie te halen.

Rente kan omhoog

Dus beleggers kunnen evengoed rustig slapen, want als de inflatie dan toch stijgt, zullen centrale banken de rentes kunnen verhogen om die onwelkome gast de deur te wijzen. Toch?

Dat centrale banken de rentes kunnen verhogen, dat geloof ik meteen. Kan ook moeilijk anders, maar of ze dat zullen willen? Nee. 

Het risico op een aardbeving op de financiële markten, zij noemen dat financiële instabiliteit, wordt dan veel te groot. Dat is al eens eerder gebeurt. In 2018 verhoogde de Fed de rente en de bank was van plan daar in 2019 mee door te gaan.

1,25% is al te hoog

Echter, toen de Fed-rente de 1,25% aantikte, duikelden koersen in elkaar. Financiële instabiliteit werd realiteit en een recessie leek aanstaande. Veel huishoudens, bedrijven en overheden kunnen een beetje hogere rente al niet aan door de hoge schulden die ze hebben. Blijkbaar is 1,25% al te hoog.

Dat is zorgwekkend, omdat als de inflatie op middellange termijn wel klimt, een centrale bank toch echt meer dan 125 basispunten nodig heeft om een te forse inflatiestijging te voorkomen.

In de afgelopen 40 jaar hebben centrale banken alles gedaan om de inflatie omlaag te krijgen en daar te houden. Daarbij werden ze geholpen door demografie, een rap stijgende arbeidsproductiviteit door een technologische revolutie en door globalisering.

Geen ruimte over

Nu geven zo goed als alle centrale banken aan whatever it takes te zullen doen inflatie juist op te krikken. Daarbij lijken ze hulp te krijgen van oude bekenden; de demografie, productiviteit en globalisering.

En mocht de inflatie te hoog worden, dan hebben ze weinig ruimte om de rente te verhogen. Dit decennium lijkt daarnaast ook nogal wat (geo)politieke strubbelingen met zich mee te brengen, iets wat op zijn minst de onzekerheid over economische ontwikkelingen hoog zal houden.

Vertaald naar een beleggingsportefeuille met een beleggingshorizon van vijf jaar en langer, zou ik een zo uitgebreid mogelijke mix aanbrengen en daarin de voorkeur geven aan aandelen en alternatieve beleggingen met een vleugje goud en zilver en vastgoed.

Obligaties zou ik niet mijden, maar er wel voor zorgen dat ik dat via een goed gespreide fonds doe dat een korte duration heeft en ook wat ruimte reserveren voor een scheutje inflation linked bonds.


Over centrale banken gesproken: onlangs heb ik een hoorcollege opgenomen over wat ze doen en waarom en waar de centrale bankiers achter de schermen allemaal mee te maken hebben.

Als u dacht dat hun taak simpel was, alles behalve. Dat hoorcollege komt vandaag, vrijdag de 13de, uit. Vond ik wel een mooie dag.


Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg. Hij schrijft op persoonlijke titel. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Amerikaanse verkiezingen 2020