Strijd Midden-Oosten is van weinig beurseffect

De terroristische aanslag van Hamas op Israël van 7 oktober heeft gezorgd voor een diepe crisis in het Midden-Oosten. De laatste weken is het helemaal alarmfase één, na de dronesaanval van Iran op Israël.

Dat roept ook voor beleggers de vraag op hoe erg wordt het nog. Gaat de olieprijs, zoals sommige analisten voorspellen, verder omhoog? Hoe is het met de wereldwijde aanbodketen? Komen er weer tekorten, net als tijdens corona en wat betekent dat voor de inflatie? Kan het mogelijk zelfs zorgen voor een wereldwijde recessie?

Het belangrijkste advies van Madison Faller en Matthew Landon van JP Morgan Asset Management is vooral niet in paniek raken. Geopolitieke spanningen zorgen altijd voor extra risico en een kans op meer beursvolatiliteit. Dat is nu niet anders. Maar of ze ook de wereldeconomie raken, is een ander verhaal.

Faller en Landon zien dat voorlopig niet gebeuren. Zeker niet zolang de strijd tussen Israël en Iran niet verder escaleert. Er zijn drie ontwikkelingen waar ze op letten.

1. Dure olie

Iran is een grote olieproducent, maar ook weer niet super belangrijk. Met vier miljoen vaten per dag was het land in 2023 goed voor ongeveer 4% van de wereldproductie. Dat is een hoeveelheid die andere producenten makkelijk kunnen opvangen.

Dat verandert als er meer regionale spelers betrokken raken bij het conflict en de toevoer van olie door de Straat van Hormuz stilvalt. Saoedi-Arabië is bijvoorbeeld in zijn eentje goed voor 11% van de wereldproductie en door de Straat van Hormuz gaat ongeveer 20%. 

Pas als dat dreigt, denken Faller en Landon dat de olieprijs de recordniveaus van 2022 (125 dollar per vat) kan overtreffen.

De kans daarop achten zij echter relatief klein, omdat eigenlijk niemand er iets aan heeft. De Amerikanen niet, de Europeanen niet, laat staan de Arabische landen en Iran met zijn wegkwijnende economie.  

2. Hogere inflatie

Stel het conflict breidt zich toch uit en de olieprijs gaat inderdaad naar 125 dollar of hoger. Wat heeft dat dan voor effect op de inflatie?

Faller en Landon verwachten grote verschillen per regio. De VS hebben zelf veel olie en kunnen de productie vrij makkelijk opvoeren. Het land is bovendien niet meer zo energie-intensief als vroeger. Het effect blijft daarom waarschijnlijk beperkt tot minder dan een procent extra inflatie. In Europa zal dat meer zijn en het zal ook harder aankomen voor de economie.

Daar komt bij dat als het transport door de Straat van Hormouz helemaal stil komt te liggen, dan zorgt dat ook voor andere bottlenecks. Het is moeilijk in te schatten hoeveel extra inflatie dat zal veroorzaken. 

Het wordt voor centrale banken in ieder geval een lastig karwei om tegelijkertijd de economie gaande te houden én de inflatie te controleren. Faller en Landon verwachten geen terugkeer naar renteverhogingen, maar verlagingen zijn bij een hoge inflatie ook lastig te verkopen.

3. Winsten lopen weinig gevaar

De grootste zorg van Faller en Landon is angst. De beurzen van het Midden-Oosten zijn relatief klein. Als die instorten, dan hebben daar maar weinig beleggers last van.

De crisis heeft ook geen noemenswaardige invloed op de winst van bedrijven uit de S&P 500. Fundamenteel is er dus weinig aan de hand. Maar het kan altijd zijn dat de paniek toeslaat en de beurs in een spiraal naar beneden raakt zonder gegronde reden.

De business cycle is belangrijker

Maar nogmaals, dat is niet het basisscenario van Faller en Landon. Wie naar de geschiedenis kijkt, ziet dat er maar weinig geopolitieke crises hebben gezorgd voor een beurscrash. 

De oliecrisis van 1973 en de Israëlisch-Arabische oorlogen van de jaren 70 waren een uitzondering. Maar dat was wel een tijd waarin Opec een veel grotere marktmacht had dan nu.

Veel waarschijnlijker is dat de beurs de bedrijfscyclus volgt, en die zit volgens Faller en Landon nog altijd in een opgaande lijn. Met andere woorden, paniek is nergens voor nodig, wel een gediversifieerde portefeuille. Dat heeft bij alle geopolitieke crises en pandemieën in het verleden gewerkt.