Amazon/Google/Uber-effect zorgt voor lage inflatie

Kan het zijn dat een handjevol Amerikaanse internetbedrijven ervoor zorgt dat de prijzen wereldwijd amper van hun plek komen, ondanks een lage werkloosheid en geldinjecties van centrale banken? Mohamed El-Erian van het Duitse verzekeringsconcern Allianz denkt van wel.

In een opiniestuk in The Guardian en tijdens een speech voor de Mortgage Bankers Association in New York noemde hij dit vorige week het Amazon/Google/Uber-effect, maar hij zou best ook nog een paar andere internetbedrijven kunnen noemen zoals Netflix, Facebook en Booking.com. 

El-Erian: "De lage inflatie is voor een groot deel toe te schrijven aan de combinatie van Amazon, Google en Uber. Amazon betekent dat we bepaalde kosten kunnen vermijden en het ontneemt mensen de mogelijkheid prijzen te bepalen."

Minder pricing power

"Google zorgt ervoor dat je kan zoeken tegen extreem lage kosten, waarmee je ook pricing power wegneemt. En Uber brengt diensten naar de markt die er al waren, wat dus het aanbod vergroot, met lagere prijzen als gevolg. Deze drie effecten zijn samen ontzettend sterk."

El-Erian geldt als een van de meest invloedrijke vermogensbeheerders van nu. Gedurende de zes jaar dat hij aan het hoofd stond van Allianz-dochter Pimco, hielp hij dit bedrijf te groeien naar een beheerd vermogen van 2000 miljard dollar. Hij was verder een belangrijk adviseur van Barack Obama toen deze president was.

El-Erian is ervan overtuigd dat de internetbedrijven een belangrijke rol spelen bij het laag houden van de inflatie en het verbreken van bepaalde economische wetmatigheden.

Phillips-curve

Normaal gesproken is het zo dat een lage werkloosheid leidt tot hogere lonen en prijzen en vervolgens tot een stijging van de rente. Als de werkloosheid daarna weer stijgt volgt het tegenovergestelde proces, dus lagere lonen en lagere prijzen en dan weer een lagere rente. Economen noemen dit de Phillips-curve.

Maar de laatste jaren is deze klassieke link tussen werkloosheid en inflatie volledig verdwenen. Anders hadden de lonen, prijzen en rente nu wel hoger gelegen in landen als de VS, Japan, het VK en in de eurozone.

Zelf ook verrast

El-Erian is zelf ook verbaasd over hoe groot de invloed is van Amazon, Google en Uber. Als iemand hem een paar jaar geleden had voorspeld dat lonen en inflatie op het huidige niveau zouden liggen bij een extreem lage werkloosheid, dan had hij het niet geloofd.

"We moeten erkennen dat economische modellen uit het verleden niet meer goed werken."

El-Erian twijfelt overigens nog wel of het drukkende effect van internetbedrijven op consumentenprijzen van blijvende aard is. Het is best mogelijk dat het effect op termijn wegebt en oude inflatiepatronen terugkeren.

Federal Reserve Dallas

El-Erian is niet de enige die wijst op het prijseffect van internetbedrijven. Rob Kaplan van de centrale bank van Dallas deed dat onlangs bijvoorbeeld ook.

Voor consumenten heeft het een tweeledig effect. Van de ene kant is het natuurlijk fantastisch dat ze goedkoper inkopen kunnen doen op internet. Lagere lonen zijn een groot nadeel. Sommige economen denken bovendien dat het de inkomensongelijkheid vergroot.

El-Erian ziet daarnaast nog een ander gevaar. Doordat de rente amper wegkomt van de 0% vreest hij dat geld niet langer automatisch vloeit naar de beste investeringsmogelijkheden.

Er is een risico van misallocatie, waardoor de economische motor minder efficiënt draait en schulden zich kunnen opstapelen bij de verkeerde (vaak zwakke) bedrijven.