Help, mijn schip is gezonken

Begin deze maand is voor de kust van het Belgische Zeebrugge een vrachtschip onder beheer van rederij Flinter in aanvaring gekomen met een LNG-tanker. Flinter liet het schip samen met beleggers bijna dertien jaar geleden nieuw bouwen. Het schip is zo ernstig beschadigd dat repareren geen optie meer is.

Daar bent u als belegger mooi klaar mee. U ziet uw investering letterlijk naar de bodem van de zee verdwijnen. Ironisch genoeg is een zinkend schip het beste wat een scheepvaartbelegger in deze crisistijden kan overkomen. En het liep relatief goed af. Alle bemanningsleden werden gered en Flinter bekijkt nu de mogelijkheden om het schip te bergen.

Daarnaast zou het schip nog olie lekken. Beleggers raken in een klap hun schip kwijt en krijgen ook nog eens te maken met olievervuiling, dat de nodige financiële consequenties met zich mee zal brengen. Tijd om de belegging af te schrijven?

Restwaarde schip

Gelukkig niet. Het kan voor een belegger juist voordelig zijn als een schip ten onder gaat. De verzekerde waarde van een schip ligt, zeker na jaren van moeilijke marktomstandigheden, doorgaans hoger dan de actuele verkoopwaarde van het schip.

Mits er geen sprake van verzekeringsfraude is, dan wordt er door de verzekering het verzekerde bedrag uitgekeerd als het schip total loss wordt verklaard. De hoogte van het bedrag is afhankelijk van de afspraken die een rederij heeft gemaakt met de verzekeraar.

Het is daarbij niet ondenkbaar dat het schip is verzekerd voor de waarde van toen het schip in de vaart kwam. De verzekering keert dan niet de huidige restwaarde van het schip uit, maar de waarde waartegen het schip jaren geleden werd verzekerd. Dat kan beleggers in de kaart spelen.

Financiële nadelen

De waarden van schepen stonden in de afgelopen jaren enorm onder druk, waardoor uw schip vermoedelijk niet meer zoveel waard is als dertien jaar geleden. De Flinterstar werd door Flinter verzekerd voor de waarde van het schip in 2002. Ook werd aansprakelijkheidsverzekeringen afgesloten die bijvoorbeeld eventuele milieuschade dekken.

Goed nieuws dus voor de scheepvaartbeleggers. Blijven er nog vragen staan. Er wordt nu uitgebreid onderzoek gedaan naar de toedracht van het ongeluk. Wat voor consequenties heeft het bijvoorbeeld als de bemanning van de Flinterstar inschattingsfouten heeft gemaakt en deels schuldig is aan het ongeluk?

Zien Flinter en daarmee beleggers hun verzekeringsuitkering aan hun neus voorbij gaan? En als Flinter wel in het gelijk wordt gesteld: krijgen beleggers dan hun inleg terug? Topman Bart Otto van Flinter legt uit dat vooral Flinter zelf de grootste (financiële) nadelen ondervindt van het ongeluk.

Gerechtelijk onderzoek

“Als manager zijn we ons schip kwijt.” Daarnaast moet het onderzoeksrapport uitwijzen waar de schuldvraag precies ligt. “Stel dat de tanker in dit verhaal in principe verkeerd zat, wil niet zeggen dat de bemanning van de Flinterstar bijvoorbeeld niet een andere beslissing had moeten nemen. Heeft de officier van de wacht er alles aan gedaan om het ongeluk te voorkomen?”

De uitkomst van het gerechtelijk onderzoek in België is slechts relevant voor de verzekeraars en hun mogelijkheden de schade op de andere partij te verhalen, zo legt de topman van Flinter uit. “Het antwoord op de schuldvraag heeft dus geen enkele invloed op de beleggers.”

Is er fraude gepleegd, dan wordt dit natuurlijk een ander verhaal. Maar vaak is duidelijk te achterhalen dat het om een ongeluk ging. Volgens vlootbeheerder Menno Gorter van Universal Marine heeft een schip net als in een vliegtuig, een soort black box waarmee het verleden van het schip goed valt te achterhalen.

Inleg terug?

“Door middel van datarecorders kun je inzicht krijgen in hoe een schip heeft gevaren en hoe de bemanning heeft gecommuniceerd,” aldus Gorter. Kunnen beleggers in de Flinterstar daarmee hun inleg binnenkort terugverwachten?

Otto vreest van niet. Hij legt uit dat in 2013 negen zusterschepen al een beroerde tijd meemaakten, waarna de beslissing werd gemaakt om deze schepen in één holding onder te brengen. “Ik vrees dat de bank de verzekeringsuitkering wil gebruiken om de lening van de groep schepen mee af te lossen. Dit zal natuurlijk evengoed de totale positie van beleggers verbeteren,” aldus de topman van Flinter.