Macro impact met microfinanciering

Microfinanciering speelt een cruciale rol in de opbouw van een veerkrachtige economie in ontwikkelingslanden en opkomende markten. Het stelt mensen in staat een eigen bedrijf te beginnen of uit te breiden, te sparen voor onverwachte uitgaven en zich te verzekeren tegen ziekte of brand.

"Wereldwijd hebben 1,4 miljard mensen geen of beperkte toegang tot financiële diensten zoals een spaarproduct of een krediet ", zegt Tim Crijns, fondsmanager bij Triodos IM en specialist in financiële inclusie en microfinanciering. "Tien jaar geleden waren dit nog 2,5 miljard mensen, dus we zien duidelijke vooruitgang maar er is nog een wereld te winnen."

Krachtige hefboom

Wat microfinanciering zo’n krachtig instrument maakt, is de hefboomwerking. Een belangrijke rol is weggelegd voor het verlenen van leningen aan huishoudens en bedrijven die geen krediet kunnen krijgen bij een reguliere bank of alleen informeel geld kunnen lenen, vaak tegen een woekerrente.

Crijns: ‘Dankzij dergelijke kredieten krijgen mensen meer zekerheid over hun inkomsten en kunnen ze reserves opbouwen voor onverwachte gebeurtenissen. Veel microkredieten gaan bovendien naar vrouwen die hiermee bedrijfsactiviteiten kunnen starten, wat hun positie in de samenleving versterkt."

Crijns heeft de kracht van die hefboom al geregeld aan het werk gezien. "In Pakistan sprak ik met een man die ontzettend trots was op zijn vrouw, omdat ze met de inkomsten uit haar winkel meer bijdroeg aan het gezinsinkomen dan hijzelf. Zij zorgde ervoor dat de kinderen naar school konden."

Samenwerking

Triodos IM verstrekt de microkredieten niet zelf. "We werken samen met een honderdtal instellingen in veertig landen, die samen bijna 18 miljoen leningklanten bereiken, waarvan 78% vrouwen, en meer dan 18 miljoen spaarders", legt Crijns uit.

"Wij investeren in lokale, gereguleerde microfinancieringsinstellingen, waarbij we strikt zijn in onze selectie. We beoordelen deze instellingen vooral op hun werkwijze. Hoe selecteren zij hun klanten? Welke rente vragen ze? Geven ze goede en heldere uitleg van hun productaanbod aan financieel ongeletterden?’

Financieel vooruit dankzij fintech

Volgens Crijns is het beeld van de financiële sector in niet-Westerse landen aan bijstelling toe. "Het gaat al lang niet meer alleen over cashleningen. In veel ontwikkelingslanden en opkomende markten is digitaal geld – mobile money – al jaren ingeburgerd. We zien ook de opkomst van nieuwe fintechspelers, terwijl ook de meer traditionele microfinancieringsinstellingen volop digitaliseren. Vooral tijdens de covidpandemie heeft deze evolutie een hoge vlucht genomen."

"In veel ontwikkelingslanden en opkomende markten is digitaal geld – mobile money – al jaren ingeburgerd" 

Ook wijst hij op de verdere diversificatie in het kredietaanbod van microfinancieringsinstellingen. "Denk hierbij aan leningen voor de aanschaf van zonnepanelen, de aanleg van een toilet of om huizen energiezuiniger te maken."

Triodos IM verstrekt meestal een lening, maar neemt soms ook deel in het aandelenkapitaal van een instelling. Recent bijvoorbeeld bij een crowdfundingplatform in Indonesië. Crijns: "Als aandeelhouder kunnen we onze expertise delen en onze partners helpen zich verder te ontwikkelen. Sommige zijn zo uitgegroeid van een kleine ngo tot een professioneel geleide financiële instelling."

Sociaal en financieel rendement

Het verleden leert dat microfinanciering minder risicovol is dan je zou vermoeden. "De terugbetalingspercentages van microkredieten zijn ontzettend hoog, meestal wel meer dan 95%. Het zijn cijfers waar westerse banken jaloers naar kijken", lacht Crijns.

"De terugbetalingspercentages van microkredieten zijn ontzettend hoog, meestal wel meer dan 95%"

Nog opvallender is dat een investering in microfinanciering weinig correlatie heeft met de rest van de markt. "De financiële crisis in 2008/09, bijvoorbeeld, had nauwelijks impact", aldus Crijns.

Als de lokale economie in een land toch in de klappen deelt, is er doorgaans een snel herstel. "Eigen aan opkomende landen is dat mensen zeer veerkrachtig zijn. Ze kunnen veel beter met tegenslagen omgaan.’"

Los van de grote maatschappelijke impact kan een belegging in microfinanciering dus ook vanuit financieel perspectief erg interessant zijn, want de rendementen zijn positief en vrij stabiel. "Investeren in microfinanciering is een goed voorbeeld dat impact niet ten koste hoeft te gaan van rendement", besluit Crijns.

• Wilt u meer weten over beleggen in financiële inclusie? Meldt u zich dan aan voor ons webinar: The ‘other’ IRR – The Impact, Risk and Return of Financial Inclusion. Dit webinar is voor professionele beleggers en vindt plaats op woensdag 5 oktober, om 11.00 uur.