Joost Ramaer is freelance journalist en schrijver van het boek De Geldpers – De teloorgang van het mediaconcern PCM (Prometheus, 2009). Over beleggen schreef hij eerder een wekelijkse column in NRC Handelsblad (2011-2013).

Nieuws

Trump zal nieuwe Fed-voorzitter kiezen die zijn taal spreekt

Of en hoe vaak de Federal Reserve dit jaar de rente verder zal verhogen, wordt gestuurd door de opvolging van Janet Yellen. Trump zal haar niet herkiezen.

Of en hoe vaak de Federal Reserve dit jaar de rente verder zal verhogen, wordt vooral gestuurd door de opvolging van Janet Yellen. Haar termijn als voorzitter loopt af op 3 februari 2018 en het is onwaarschijnlijk dat president Trump haar opnieuw zal voordragen.

“Je zag de laatste maanden al dat de overige beleidsmakers bij de Fed aan het voorsorteren zijn op een nieuwe voorzitter.” Dat zei Vincent Reinhart in een exclusief interview met IEXProfs tijdens een BNY Mellon Investment Seminar in het deftige Londense Rosewood Hotel.

Reinhart is chef-econoom van de Mellon-boetiek Standish. Eerder werkte hij 24 jaar lang bij de Federal Reserve, onder meer als secretaris en econoom van het Federal Open Market Committee (FOMC), het voornaamste beleidsorgaan van de Amerikaanse centrale bank.

Weinig oog voor inflatie

Tijdens het gesprek benadrukt Reinhart hoe fundamenteel de wereld is veranderd sinds Trump in november 2016 tot president werd gekozen – het BNY Mellon-seminar droeg de veelzeggende titel The Certainty of Uncertainty.

“Nog op 2 november is het FOMC bijeengekomen,” vertelt hij. “Iedereen dacht toen nog dat Hillary Clinton president zou worden. Yellen leek vrijwel zeker van een tweede termijn als voorzitter van de Fed.”

De huidige Chair, van huis uit een overtuigde keynesiaan, geldt als een van de meest invloedrijke duiven in het FOMC. Concreet wil dat zeggen dat zij meer waarde hecht aan het werkloosheidsdoel dan aan de inflatiedoelstelling van de Fed.

Vaak geen renteverhogingen

Sinds haar aantreden in 2014 – zij was toen al vier jaar lang Governor van de Fed – speelde zij een leidende rol in een monetair beleid dat de Amerikaanse economie zoveel mogelijk probeerde te stimuleren.

Dat hield zij vol toen het Amerikaanse herstel van de kredietcrisis, dat altijd sterker is geweest dan dat van de eurozone, tekenen van duurzaamheid begon te vertonen.

“In 2015 en 2016 begon Yellen renteverhogingen aan te kondigen,” legt Reinhart uit. “Als dan puntje bij paaltje kwam, werden ze meestal niet uitgevoerd.”

Verschoven verhoudingen

Met deze guidance – publieke uitspraken die een idee geven van de richting die de Fed zal gaan volgen – probeerde Yellen de inflatie wat omhoog te duwen zonder een mogelijk nog breekbaar herstel voortijdig af te knijpen met daadwerkelijke renteverhogingen.

Dat lukte aardig, maar een groeiend aantal van haar mede-beleidsmakers vond dat de Fed een keer de daad bij het woord moest gaan voegen om geloofwaardig te blijven.

In 2015 verhoogde de Amerikaanse centrale bank de rente voor het eerst sinds de kredietcrisis, en in december 2016 deed zij dat nog een keer. “De timing van die tweede verhoging was al een signaal dat de verhoudingen binnen het FOMC sinds november zijn gaan schuiven”, zegt Reinhart.

Minder luisteren naar Yellen

“Yellen heeft maar één stem. De overige leden zullen minder geneigd zijn naar haar te luisteren als zij denken dat zij volgend jaar aftreedt.” De machtsverhoudingen binnen de Fed zijn gecompliceerd.

De president draagt alle zeven leden voor van de Board of Governors, die tevens automatisch zitting hebben, en stemrecht hebben, in het FOMC. De overige leden van het zeventienkoppige Committee zijn de voorzitters van de twaalf regionale Reserve Banks die de VS telt.

Van die twaalf stemmen er nooit meer dan vijf: de baas van de New Yorkse Reserve Bank en vier van de overige elf, bij toerbeurt. De kandidaten die de president voordraagt, moeten worden goedgekeurd door de Senaat.

Tegen eigen kandidaat stemmen

“Het is denkbaar dat Trump opnieuw Yellen als voorzitter naar voren schuift om de Democratische senatoren te testen op hun partijdigheid,” aldus Reinhart.

“Als zij tegen een voorzitter stemmen die ooit door een Democratische president is voorgedragen en door hen goedgekeurd, bewijzen zij dat ze net zo partisan zijn als de Republikeinen.”

Het Amerikaanse Congres kende een lange historie van bipartisanship: belangrijke besluiten en benoemingen werden steevast gesteund door Republikeinen én Democraten, ongeacht welke partij een president had in het Witte Huis en een meerderheid in Senaat en Huis van Afgevaardigden.

Strijdende partijen

Maar die traditie is door de Republikeinen om zeep geholpen tijdens de twee termijnen van president Barack Obama. Het dieptepunt bereikten zij vorig jaar, toen zij weigerden om zelfs maar de benoemingsprocedure te starten voor Obama’s kandidaat voor het Hooggerechtshof.

Het gevolg was dat Trump de conservatief Neil Gorsuch kon voordragen. De Democraten stemden tegen hem om de Republikeinse sabotage van een jaar eerder te wreken.

Toch werd hij benoemd omdat de Republikeinen de meerderheid hebben in de Senaat. De verwachting is dat Trump ook de Fed meer naar zijn hand zal proberen te zetten.

Trump kritisch over Yellen

Tijdens zijn verkiezingscampagne liet hij zich herhaaldelijk kritisch uit over de Fed, met name over Janet Yellen. “Ik denk niet dat Trump haar opnieuw zal voordragen,” aldus Reinhart.

Verder telt de Board of Governors al enige tijd drie vacatures die Trump kan gaan vervullen. Maar zelfs dan laat de Fed zich niet zo gemakkelijk beïnvloeden als het Hooggerechtshof.

Ook als Yellen Chair-af zal zijn in februari 2018, zal zij nog tot 31 januari 2024 lid blijven van de Board of Governors en daarmee ook haar stem behouden. De meest prominente havik in die Board, Stanley Fischer, treedt op 12 juni 2018 af als Vice-Chair en al op 31 januari 2020 als Governor – vier jaar eerder dan Yellen.

Een zakenvoorzitter

En dat terwijl de duiven momenteel ver in de meerderheid zijn binnen die Board: zes, tegen twee haviken – Fischer en Patrick Harker – en twee Governors die consequent weigeren voor één van die kampen te kiezen: Jerome Powell en Robert Kaplan.

Reinhart denkt dat Trump minder geneigd zal zijn de Fed-politiek naar zijn hand te zetten dan het Hooggerechtshof. “Je ziet de laatste maanden dat hij steeds vaker terugkomt op eerder ingenomen radicale politieke standpunten. Hij stelt zich minder vijandig op tegenover China, tegenover de Navo en zelfs tegenover de Europese Unie.”

Maar als Trump een nieuwe voorzitter voordraagt, zal die wel dezelfde trekken vertonen als de ministers en adviseurs die hij in het Witte Huis om zich heen heeft verzameld, zo voorspelt Reinhart.

“Net als de president zelf zijn dat in meerderheid zakenlieden die het persoonlijk zeer goed hebben gedaan. Ik denk dat hij ook voor de Fed op zoek zal gaan naar iemand die voor hem als een partner voelt, als iemand die zijn taal spreekt. In het verleden kwamen de meeste Fed-voorzitters ook al uit het zakenleven. Ben Bernanke en Janet Yellen waren pas de eerste twee academische economen in de geschiedenis die de Fed mochten gaan leiden.”


Joost Ramaer is freelance journalist en schrijver van het boek De Geldpers – De teloorgang van het mediaconcern PCM (Prometheus, 2009). Over beleggen schreef hij eerder een wekelijkse column in NRC Handelsblad (2011-2013). De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Lees meer

Assetallocatie