Marcel Tak is dé special product-specialist van IEX en IEXProfs, maar schrijft ook graag over rente, obligatiemarkt en toezicht als hij zich daartoe geroepen voelt. "De financiële sector is in belangrijke mate bezig met het verplaatsen van lucht. De werkelijke toegevoegd waarde is beperkt. In mijn columns wil ik relativeren, tegenwicht bieden en zo mogelijk de andere kant van de medaille laten zien."

Nieuws

Opkomende schuld: actief of passief?

Beleggen in schuld op opkomende markten is dan een actief beheerd fonds of een ETF het beste?

In een ver verleden waren obligaties mijn favoriete beleggingscategorie. Als je jaarlijks zo'n 5% rendement kan maken, en in sommige tijden zelfs aanzienlijk meer, in de wetenschap aan het eind van de looptijd je geld zeker terug te krijgen, is de keus niet moeilijk.

Nederlandse staatsobligaties, en die uit andere harde valutalanden, waren een vast onderdeel van mijn portefeuille. Die tijd is voorbij. Met rendementen tegen de 0% voor de lange looptijden, vind ik die zogenaamd veilige obligaties nu levensgevaarlijk.

Veel beleggers vinden dat ook en zijn op zoek naar alternatieve obligaties die meer rendement bieden. Mijn oog viel op een IEXProfs-artikel waarin vermogensbeheerder Pioneer Investment, bij monde van Giles Bedfort, adviseert in schuld van de opkomende markten te beleggen.

Politici zijn niet te vertrouwen

Bedfort heeft daar heel specifieke ideeën over. Zo stelt hij dat zijn fonds, Pioneer Funds Emerging Markets Bonds, maar heel beperkt posities in overheidsschuld van opkomende landen inneemt. Politici zijn niet te vertouwen, zo vindt Bedfort.

Overheden gaan bijvoorbeeld slechter om met geld dan bedrijven en leggen meer verantwoording af aan de Wereldbank dan aan de eigen obligatiehouders. Dat is duidelijke taal, maar de fondsbeheerder heeft op meerdere punten een heldere visie.

Hij wil geen schuld in lokale valuta en heeft bovendien een voorkeur voor hoogrisico-obligaties in zijn fonds. Die markt is groter dan de investment grade-markt, maar belangrijker is dat gebruik kan worden van marktimperfecties. Het klink allemaal mooi en overtuigend, zo'n actieve benadering van beleggen in emerging market debt.

Actief is een no brainer

Bedfort concludeert dan ook dat passief beleggen in dit soort schuld niet werkt. Alleen een actieve benadering kan winst opleveren, omdat de verschillen in corporate governance en staatsbemoeienis tussen de opkomende landen zo enorm zijn. De keuze voor actief beleggen is een no brainer.

Het zijn nogal grote woorden, die ik natuurlijk direct wil verifiëren. Dus heb ik de prestaties van het Pioneer fonds vanaf 2013 tot en met maart van dit jaar bekeken. In dollars blijkt er sprake van een gematigd rendement van jaarlijks rond +1%, met een +3,3% in de eerste drie maanden van dit jaar als beste score.

Natuurlijk ben ik benieuwd wat een groot passief fonds in dezelfde beleggingscategorie heeft gepresteerd. Ik kies daarvoor twee iShares fondsen, één gericht op bedrijfsobligaties, de ander op overheidobligaties uit opkomende landen. In onderstaande tabel staan de resultaten, allemaal in dollars.

 

Product 2013 2014 2015 2016 Totaal
Pioneer Fund EM Debt +0,3% +1,4% +0,7% +3,3% +5,8%
iShares EM Corporate Bond - 3,2% +2,6% -0,6% +5,2% +3,9%
iShares EM Sovereign Bond  - 7,4% +6,7% +0,4% +5,5% +4,7%

 

Drie producten vergeleken

Eerlijk is eerlijk, sinds 2013 heeft het actieve Pioneer fonds in rendement de beste prestatie geleverd. Maar ik vind het verschil niet zodanig dat het een no brainer zou zijn te kiezen voor een actief beheerd fonds, in dit geval dat van Pioneer. Zeker niet als ik ook naar de samenstelling van de drie fondsen kijk.

Het Pioneer fonds heeft voor slechts 37% aan investment grade-bonds in portefeuille. Dat is conform de visie van Bedfort, maar daarmee wel aanzienlijk minder dan het aantal relatief veilige obligaties in de beide indexfondsen. De iShares EM Corporate Bond ETF heeft maar liefst 68% obligaties met een BBB (investment grade) of hogere rating in het fonds opgenomen, terwijl dat percentage voor op overheidsobligaties gerichte iShares ETF op 57% ligt.

In ieder geval is de Pioneer portefeuille uit slechtere kwaliteit leningen opgebouwd, waarmee de vraag naar voren komt of het iets hogere rendement over de afgelopen jaren dat hogere risico volledig compenseert. Een voordeel van een indexfonds is voorts dat de belegger precies inzicht heeft in alle posities die het fonds inneemt.

Indexfonds geen slechte keuze

Het levert een prachtige lijst met honderden obligaties op die zijn opgenomen in de iShares ETF's. Hoewel Pioneer veel informatie geeft over de samenstelling van de portefeuille, wordt van de ingenomen posities alleen de top 10 aan obligaties gegeven.

Wat ik zeer opvallend vind: de drie grootste posities, in totaal bijna 9%, worden ingenomen door langlopende obligaties van de Amerikaanse overheid. Zou Pioneer Amerika als een opkomend land beschouwen? Mogelijk dat tegenover deze obligaties derivatenposities staan met alsnog blootstelling aan opkomende landen, maar dat kan ik niet uit de gegevens halen.

Tot slot de rendementen zelf. In mijn inleiding schreef ik dat in het verleden op veilige Nederlandse obligaties makkelijk 5% per jaar kon worden behaald. Nu is datzelfde percentage nauwelijks mogelijk over een periode van 3,25 jaar, in bovendien veel riskantere obligaties!

Als belegger zou ik, ondanks alle positieve geluiden, voorzichtig omgaan met posities in emerging markets schuld. Als u daar toch voor kiest, is een indexfonds naar mijn idee helemaal geen slechte keuze.


Marcel Tak is zelfstandig beleggingsadviseur en oprichter/beheerder van het Bufferfund. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Lees meer

De impact van het coronavirus