Marcel Tak is dé special product-specialist van IEX en IEXProfs, maar schrijft ook graag over rente, obligatiemarkt en toezicht als hij zich daartoe geroepen voelt. "De financiële sector is in belangrijke mate bezig met het verplaatsen van lucht. De werkelijke toegevoegd waarde is beperkt. In mijn columns wil ik relativeren, tegenwicht bieden en zo mogelijk de andere kant van de medaille laten zien."

Nieuws

Rondje langs de hedgevelden (1)

Hoe staan de Nederlandse hedgefondsen ervoor? Kunnen zij de beloofde rendementen waar maken in deze markt?

In september 2013 startte ik een serie onderzoeken naar de prestaties van Nederlandse hedgefunds. De resultaten waren niet om over naar huis te schrijven, maar juist wel interessant genoeg om voor IEX te beschrijven. In veel gevallen werden de beloofde rendementen (bij lange na) niet gerealiseerd.

Om dat te illustreren geef ik hier de tabel uit mijn column van 5 december 2013 met conclusies over mijn onderzoek. In de tabel staan de officieel opgegeven rendementsdoelstellingen van de fondsen op jaarbasis en de gerealiseerde rendementen op jaarbasis. De laatste kolom geeft het verschil tussen beiden weer.

  Doelstelling Realisatie Afwijking
Commodity Discovery Fund    +15% -5% -20%
Fonds Bloemendaal  +12% -4% -16%
Alpha Global Index Trader +10% +5% -5%
All Markets Fund   +10% +4% (1) -6%
Alpha Future Spread Fund  +10% +10% 0%
Alpha European Select Fund +10% -2%(1) -12%
Antaurus Europe Fund +12% +8% -4%
HiQ +18% +14% -4%
Finles Liquid Macro Fund    +8% -6% -14%
Frog Fund   +20% -12% -32%
Aster-X Europe Fund         +7% +3% -4%
Aster-X panorama Fund  +9% +1% -8%
Saemor    +8% +5% (1) -3%
QTR Fund   +25% +2% -23%
QTR Fund XL +30% -6% -36%


1) rendement vanaf structurele wijziging van het beleid. Het rendement vanaf de oprichting is (veel) lager.

Zoals uit de tabel blijkt, konden de fondsen de (hoge) verwachtingen niet waarmaken. Voor sommige fondsen waren de resultaten echt bedroevend, andere fondsen kwamen wel dichtbij de doelstelling of behaalden in ieder geval een positief resultaat.

Aangenaam verrast

Mijn conclusie was dat ik, rekening houdend met mijn aanvankelijke scepsis ten aanzien van de prestaties van deze fondsen, voor een aantal fondsen aangenaam verrast was. Maar ik voegde daar het volgende aan toe: "Het probleem blijft dat het onduidelijk is of deze fondsen ook in de toekomst goed zullen presteren. Blijven de modellen ook onder andere marktomstandigheden werken? Blijft het beheerteam van het fonds van dezelfde kwaliteit?"

Destijds waren dat vragen die inmiddels beantwoord kunnen worden. Hoog tijd om de prestatie van de besproken hedgefunds opnieuw te bekijken.

Commodity Discovery Fund (CDF)

In mijn slotconclusie eind 2013 adviseerde ik het fonds zich niet meer als absoluut return-fonds neer te zetten met als doelstelling een stabiel hoog rendement. Dat doet CDF ook niet meer. Er wordt gesproken over het streven een zo hoog mogelijk rendement te behalen in relatie tot het risico. Dat is natuurlijk veel beter. Jammer dat op de website nog de volgende passage staat: "Om optimaal van deze omstandigheden te profiteren adviseren we participanten minimaal voor een jaar of twee te investeren. Over een dergelijke periode is er altijd sprake geweest van een positief rendement."

De laatste claim kan het fonds niet waarmaken. Er is vanaf 2011 een viertal kalenderjaren verlies gemaakt. In mijn vorige analyse per 1 september 2013 stond het fonds op een verlies van 22% vanaf de start (inclusief berekende performance fee). Vanaf 1 september 2013 tot en met 1 mei 2015 heeft het fonds opnieuw een verlies geleden, nu van 17,8%. Beleggingen in mijnbouwbedrijven hebben beleggers dus nog weinig plezier opgeleverd. Het resultaat over 2015 tot en met 1 mei ligt overigens op +19% .

Fonds Bloemendaal

Dit hedgefonds kon zijn optimistische doelstelling van 12% per jaar niet waarmaken, zo moest ik eind 2013 concluderen. Beleggers bleven met een negatief rendement van 4% per jaar zitten. Ik adviseerde de fondsbeheerder deze rendementsdoelstelling niet meer te hanteren en ook niet meer te spreken over 'één van de beste beleggingsfondsen van Nederland.' In een toelichting gaf de fondsbeheerder aan dat het beleid zodanig verfijnd wordt dat de doelstelling van 12% wel gehaald zal worden.

Wat is nu de stand van zaken? Fonds Bloemendaal spreekt nog steeds van de doelstelling een absoluut rendement te behalen, nu van 10%. Sinds mijn vorige analyse is het fonds echter verder weggezakt, van 78,51 euro tot 67,13 euro begin mei 2015, een verlies van 14,5%. Een groot deel van dit verlies komt op rekening van 2015, waarin tot begin mei -11,1% werd gerealiseerd. (Groot) verlies lijden kan altijd, maar blijven communiceren met de genoemde doelstelling, vind ik onaanvaardbaar.

Alpha Global Index Trader

Dit (nu) door Elite Funds management beheerde fonds rendeerde positief sinds de oprichting in augustus 2007, zo toonde mijn onderzoek aan. Het rendement van 4,6% op jaarbasis lag wel onder de doelstelling van 10%. Dat weliswaar positieve, maar achterblijvende resultaat, kon voor een belangrijk deel verklaard worden door de hoge kosten die in rekening worden gebracht.

Dit keer kijk ik niet expliciet naar de kosten, maar meer naar het eindresultaat. Die eventueel (te) hoge kosten komen vanzelf terug in het daardoor lagere eindresultaat. Dat resultaat sinds de laatste meting van eind september 2013 mag er wezen. Het fonds scoorde sindsdien tot 1 mei 2015 een rendement van 18,9%. Dit jaar zorgden de eerste vier maanden voor de helft (+9,3%) van dit mooie rendement. De doelstelling van 10% op jaarbasis is vanaf eind 2013 waargemaakt.

All Markets Fund

Ook het All Markets Fund (eveneens van Elite) behaalde over de onderzochte periode in mijn vorige onderzoek een positief rendement (+3,5% op jaarbasis). Daarbij moet wel aangetekend worden dat het positieve resultaat gemeten is na een wisseling van fondsbeheerder in 2009. Voor die tijd waren de resultaten behoorlijk negatief. Vanaf oktober 2013 heeft het All Markets Fund positief gepresteerd met een totaalrendement over deze periode van 15,1%. Dat is bijna 10% op jaarbasis. Prima, en nagenoeg gelijk aan de nog steeds expliciet geformuleerde rendementsdoelstelling van 10%.

Tot zover de resultaten van vier hedgefunds sinds mijn laatste onderzoek eind 2013. CDF en Fonds Bloemendaal moesten verdere negatieve rendementen incasseren, maar de beide Elite-fondsen deden het goed.

Bent u ook benieuw naar de prestaties van nog twee andere Elite-fondsen plus de overige negen fondsen die ik destijds heb geanalyseerd? Volgende week kom ik met de resterende resultaten en natuurlijk mijn conclusies.


Marcel Tak is zelfstandig beleggingsadviseur en oprichter/beheerder van het Bufferfund. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Lees meer

Online magazine duurzaam beleggen