Marcel Tak is dé special product-specialist van IEX en IEXProfs, maar schrijft ook graag over rente, obligatiemarkt en toezicht als hij zich daartoe geroepen voelt. "De financiële sector is in belangrijke mate bezig met het verplaatsen van lucht. De werkelijke toegevoegd waarde is beperkt. In mijn columns wil ik relativeren, tegenwicht bieden en zo mogelijk de andere kant van de medaille laten zien."

Nieuws

Rendementcertificaat ontleed

Hoe ziet het rendementcertificaat van BNP Paribas eruit? En is het eenvoudig om zo'n strategie zelf na te bouwen?

Met grote regelmaat geeft BNP Paribas, samen met Van Lanschot de enige partij die in Nederland de markt van gestructureerde producten serieus neemt, Rendement Certificaten uit. Afgelopen donderdag was het weer zover en werden certificaten op onder andere Apple, ING en Unilever geëmitteerd.

De certificaten zijn in principe eenvoudig in hun werking. Aan het eind van de looptijd lost het certificaat af op een vooraf vastgestelde koers op voorwaarde dat de koers van de onderliggende waarde gedurende de gehele looptijd niet op of onder een vooraf vastgesteld niveau daalt.

Als die koers wel op of onder dat niveau komt, is de aflossing gelijk aan de koers van de onderliggende waarde, maar nooit hoger dan de vooraf vastgestelde maximum afloskoers. Een enkele weken geleden uitgegeven certificaat op de Eurostoxx50 index (ES50) bijvoorbeeld loopt af op 20 mei 2016.

Dik tevreden

Als tot die tijd de koers van de index nooit op of onder 3000 punten noteert, is de vaste aflossing op 4146 punten. Omdat de ES50 certificaten met een ratio van 100 worden verhandeld, is de afloskoers dan gelijk aan 41,46 euro. De actuele stand van ES50 is gelijk aan 3600 punten, terwijl het certificaat 37,25 euro noteert.

Dat betekent dat een maximaal rendement is te behalen van 11,3% (= 41,46/37,25-1). Als, rekening houdend met 3% dividend, de index met meer dan 8,3% stijgt zou een directe belegging in ES50 beter zijn geweest. Maar de niet hebzuchtige belegger is ook in die situatie dik tevreden.

Tegenover het maximumrendement staat de mogelijkheid dat ook bij een koersdaling van ES50 tot bijvoorbeeld 3200 punten, het 11,3% rendement wordt geïncasseerd.

In een ongunstig scenario, de index duikt bijvoorbeeld onder de 3000 en sluit op 2800 volgend jaar mei, is de aflossing op het certificaat gelijk aan 28 euro. Ten opzichte van de actuele koers is dat een verlies van 24,8%. Dat verlies is groter dan dat van een directe belegging in de index.

Risicorendement-verhouding wijzigen

Bij een directe belegging zou het koersverlies beperkt zijn gebleven tot 22,2%, en inclusief het dividend van 3% zelfs tot 19,2%. Kun je als belegger (of adviseur van de belegger) de risicorendement-verhouding wijzigen? Zodat onder ongunstige omstandigheden, ES50 onder 3000 punten, het certificaat niet slechter presteert dan de index.

Of dat bij een sterke stijging van de index boven de 4146 punten daarvan toch geprofiteerd kan worden? Dat kan op verschillende manieren. Om de benodigde acties uit te voeren is het handig te weten hoe zo'n Rendement Certificaat is opgebouwd.

Het certificaat bestaat uit de volgende elementen:

Rendement Certificaat = Onderliggende waarde plus Down and Out-putoptie (op de maximale afloskoers) minus Standaard Call (op de maximale afloskoers) minus Dividend Onderliggende Waarde (tot aan einde looptijd). De Down and Out Putoptie is het exotische deel van de constructie.

Het is een putoptie die waarde houdt tot het moment dat de onderliggende waarde op of onder een vooraf vastgestelde grens komt. In dit geval gaat het om de grens van 3000 punten.

Het betreft dus een DO-putoptie met uitoefenprijs 4146 punten en een ondergrens van 3000 punten. Ik zal de waarde van de verschillende componenten van het certificaat berekenen:

  • Onderliggende Waarde: 3600,00
  • DO-putoptie 4146-3000: 281,61
  • Standard calloptie 4146: 51,34
  • Dividendpunten OW: 104,75 (=3% op jaarbasis)
  • Waarde Rendement Certificaat ES50 = 3600 + 281,61 -51,34 -104,75 = 3722,27

Nadoen kan ook

Omdat het certificaat met een ratio van 100 wordt verhandeld, is de berekende prijs 37,22 euro. Verondersteld is een volatiliteit van 16,7%. Deze impliciete volatiliteit is iets lager dan de werkelijke volatiliteit. Dat wordt veroorzaakt door de impliciete kosten die in het product verwerkt zijn.

Om het risico-rendement van een positie in het certificaat te veranderen, kunnen we de geschreven standaard call neutraliseren. Ten opzichte van de DO-putoptie kunnen helaas geen tegentransacties worden gedaan, want deze meer exotische opties zijn (jammer genoeg) niet op de beurs verhandelbaar.

Stel u wilt ook van een mogelijk sterke stijging van de index profiteren. Dat kan door eenvoudigweg de (impliciet in het certificaat geschreven) callopties terug te kopen. Helaas is de afloopmaand mei niet verkrijgbaar, dus ik neem de juni 2016-series.

De call op 4146 is niet beschikbaar, maar wel een call 4150. Deze kan worden gekocht op een koers van 55 euro. Rekening houdend met de ratio van 100 wordt de nu zelfgemaakte constructie in combinatie met het certificaat 55 cent duurder op 37,80.

Naar Duitsland

U profiteert nu ook van een stijging van ES50 boven 4150 punten. Maar het 'vaste' rendement, als de index daar niet bovenuit komt, wordt nu 9,7% (=41,46/37,80-1). U ziet, u geeft rendement op in ruil voor de kans op een hoger rendement bij een sterke indexstijging.

Stel u wilt juist minder risico en in een ongunstig scenario niet slechter presteren dan een directe belegging in de index. In dat geval is het noodzakelijk de geschreven call terug te kopen, een nieuwe call op een lager niveau te schrijven en een nieuwe DO-put met een lagere uitoefenprijs te kopen.

Oef, dat is dus niet mogelijk, DO-opties zijn niet op de beurs verhandelbaar. Is er dan toch een mogelijkheid te gewenste risico-rendementverhouding te verkrijgen? Jawel, die is er. U zult dan naar de Duitse beurs moeten, waar BNP Paribas een Rendement Certificaat (het heet daar Capped Bonus Certificaat) voorhanden heeft die precies aan dat lagere risico voldoet.

Uitdaging adviseur

Het gaat om een certificaat (ISIN: DE000PS3HZS8) met ondergrens 3000, maar dan met aflossing op 3800 punten (38 euro). Voor dit certificaat wordt slechts 34,70 euro betaald. Dat is ruim 3% goedkoper dan de index. Als ES50 in mei 2016 op 2800 punten staat, lost het certificaat af op 28 euro, een verlies van 19,3%.

Dat is nagenoeg gelijk aan een directe belegging in de index. Het maximale rendement is nu wel lager, namelijk 9,5% in plaats van 11,3%. Zoals altijd weer blijkt als het om beleggen gaat: elke verandering in het te nemen risico heeft gevolgen voor de potentiële opbrengst.

Om dat goed in kaart te brengen en de mogelijkheden te benutten, is een uitdaging voor elke adviseur!


Marcel Tak is zelfstandig beleggingsadviseur en oprichter/beheerder van het Bufferfund. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Lees meer

Online magazine duurzaam beleggen