Nieuws

Gebiologeerd door bubbels

Door Greenspan de term "irrational exuberance" aan de hand te doen, stak Robert Shiller vermoedelijk een beurskrach aan.

Beurskoersen, dividenden, huizenprijzen, werkloosheidscijfers, ratio's als de K/W: de financiële markten overspoelen ons met cijfers, maar die betekenen niets voor ons. "Wij hebben behoefte aan ofwel een verhaal, ofwel een theorie, maar verhalen komen op de eerste plaats. De meeste mensen kunnen weinig met theorie." Zegt de man die met een aansprekend verhaal tijdens een lunch met Alan Greenspan de vermoedelijke aanstichter werd van een beurskrach. 

Nobelprijswinnaar Robert Shiller (67) liet zich interviewen door David Wessel van The Wall Street Journal. Shiller, hoogleraar aan Yale University en getrouwd met een psycholoog, combineert economie al heel lang met zijn belangstelling voor menselijk gedrag, tegenwoordig een populaire tak die behavioral economics heet. Met harde data toonde hij aan dat het grillige verloop van beurskoersen en huizenprijzen niet gedreven kan zijn door rationeel handelen.

Vooral dat onderzoek leverde hem zijn (gedeelde) Nobelprijs op. Het idee kreeg hij al tijdens zijn studie, vertelt hij aan Wessel. "Toen ik ging studeren, had de economische wetenschap een onnatuurlijk karakter gekregen. Mathematische modellen van rationeel gedrag waren een rage geworden. Het was een abnormale tijd. Ik las veel meer dan alleen economische literatuur en wilde weer afdalen naar de werkelijkheid." 

De kracht van verhalen
Hij raakte gebiologeerd door bubbels. "Het verhaal bij bubbels was dat markten random zijn, willekeurig. Dat lijkt maar zo, omdat ze reageren op nieuwe informatie die altijd onvoorspelbaar is. Het random-verhaal leek mij een mythe. Het idee dat mensen altijd gaan voor optimale resultaten, dat ze zo berekenend zijn en voortdurend hun informatie actualiseren – dat geldt misschien voor één procent van de bevolking. Het kan de werking van de markt niet verklaren." 

Maar verhalen, hoe mythisch ook, hebben enorme invloed, omdat zij ons emotioneren. "Als jij verhalen om je heen hoort van mensen die huizen hebben gekocht en snel doorverkocht en daar steenrijk mee zijn geworden, dan denk je: 'Waarom ik niet?' Je raakt emotioneel ontwricht en gaat het ook proberen." Shiller weet waarover hij praat: een van zijn wapenfeiten is dat hij waarschuwde voor de Amerikaanse huizenbubbel voordat die in 2008 klapte. 

Eén keer was hij zelf de vermoedelijke aanstichter van zo'n implosie, door zelf een sappig verhaal te vertellen. In een speech tijdens een diner in Washington in 1996, op het hoogtepunt van de dotcombubbel, gebruikte de toenmalige Fed-president Alan Greenspan de uitdrukking "irrational exuberance". Prompt kelderde de beurs in Tokio. Eerder die dag had Greenspan gelunched met Robert Shiller. "Ik heb die term niet bedacht en Greenspan evenmin." 

"Zo krankzinnig zijn de markten"
Maar het zou zo maar kunnen dat Shiller hem tijdens de lunch heeft gebruikt. Of misschien daarvoor al, toen hij de Board van de Fed had toegesproken. "Ik praatte al de hele dag, het is mogelijk." Op het nieuws uit Tokio zei hij tegen zijn vrouw: "Misschien heb ik een wereldwijde beurskrach veroorzaakt." Hij zei het half grappend, half serieus. "Zo krankzinnig zijn de markten. Ik had de macht niet, Greenspan had die wel. Maar hij luisterde wel aandachtig naar mij." 

 

 

De Redactie van IEXProfs bestaat uit verschillende journalisten. De informatie in dit artikel is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies, of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Het is mogelijk dat redactieleden posities hebben in een of meer van de genoemde fondsen. Klik hier voor een overzicht van hun beleggingen.

Lees meer

Assetallocatie