Nieuws

De nieuwe bankier is een sprinkhaan

Strengere regels maken dat banken steeds minder krediet verstrekken. Dat prikkelt – o ironie – het schaduwbankieren.

Stel dat John Pierpont Morgan, hét onacceptabele gezicht van het kapitalisme, nu zou leven – wiens gedaante zou hij dan aannemen? Die van Jamie Dimon, de huidige baas van de bank die John's naam draagt? Of zou hij Stephen Schwarzmann dan wel Leon Black willen zijn, de koningen van respectievelijk Blackstone en Apollo, twee van de grootste private equity firma's op aarde? FT-columnist Gillian Tett denkt dat Morgan zou kiezen voor Black of Schwarzmann. 

Haar stelling is meer dan een leuke gedachtenoefening. "Sprinkhanen" als Apollo en Blackstone werden groot met het opkopen van bedrijven met bakken geleend geld, om die een paar jaar later na een afslankkuur met veel winst door te verkopen. In de gouden jaren leverde dat zoveel geld op, dat mannen als Black en Schwarzmann zich nu elders kunnen manifesteren. En hun meest populaire nieuwe speelterrein is schaduwbankieren. 

Sinds de kredietcrisis geven traditionele banken nog maar mondjesmaat krediet aan bedrijven. Deels omdat ze hun eigen balansen moeten herstellen, deels omdat regelgevers en toezichthouders veel strengere eisen stellen aan banken. Sprinkhaanfirma's leven nog steeds in een vrijwel regel- en teugelloos paradijs. Black's Apollo bijvoorbeeld had in 2007 nog maar vier miljard dollar aan bedrijfskredieten op de balans. Na een kooporgie is dat honderd miljard dollar. 

Sprinkhanen worden "heel groot en heel machtig"
Sprinkhanen verdienen veel en veel meer geld dan bankiers. Black en Schwarzmann nemen elk jaar ieder zo'n honderd miljoen dollar mee naar huis aan salaris, dividenden en winstdelingen. Jamie Dimon komt niet verder dan twintig miljoen. Maar ook hun firma's profiteren, en dus ook de beleggers die daar hun geld laten beheren. KKR, sprinkhaan der sprinkhanen, maakt 27,4% op zijn eigen vermogen. Bij Goldman Sachs kelderde dat van 40 naar 11%. 

Apollo's leningenboek van honderd miljard dollar is nog altijd fors kleiner dan dat van JPMorgan. Maar het is fors groter dan dat van menige middelgrote Amerikaanse bank, en het groeit veel harder. Sprinkhanen drukken een steeds zwaarder stempel op de Amerikaanse economie. Blackstone bijvoorbeeld bezit nu bedrijven die bij elkaar 600.000 werknemers hebben en een totale omzet van 79 miljard dollar. 

"De private equity firma's lijken steeds meer op de zakenbanken van een eeuw geleden," zoals de maatschap van John Pierpont Morgan, zo zegt een bankier tegen Tett. "Ze zijn heel groot en heel machtig." Dat heeft voor- en nadelen, observeert Tett. Schaduwbanken groeien als kool omdat ze zich niet hoeven te houden aan al die strenge regels en waakhonden. Dat zal ongetwijfeld leiden tot onverantwoord riskante kredieten. 

De grote ironie van strenger toezicht
Maar als die debiteuren ophouden met betalen, is het systeemrisico veel geringer. Banken lijden onder de zogenoemde mismatch: zij financieren hun activiteiten uit dagelijks opvraagbare spaargelden. Private equity firma's leven van kapitaal dat voor de lange termijn bij hen is gestald. Dat is de grote ironie van het strengere toezicht. Tett: "Door gevestigde banken te dwingen veiliger te werken, gaven regelgevers vleugels aan een roedel nieuwe spelers."

De Redactie van IEXProfs bestaat uit verschillende journalisten. De informatie in dit artikel is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies, of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Het is mogelijk dat redactieleden posities hebben in een of meer van de genoemde fondsen. Klik hier voor een overzicht van hun beleggingen.

Lees meer

Online magazine duurzaam beleggen