Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg.

Column

De ECB is niet havikachtig

Havikachtig, zo wordt de uitkomst van de laatste ECB-vergadering omschreven. Dat ziet Edin Mujagic heel anders. "Renteverhogingen zijn nog lang niet aan de orde."

De ECB ziet de oorlog in Oekraïne een duidelijke invloed hebben op zowel de economische groei als de inflatie. Hoe de oorlog beiden zal beïnvloeden, is sterk afhankelijk van hoe de situatie in het Oost-Europese land zich ontwikkelt.

Mede door die oorlog, verwachten ECB-economen dat de inflatie in de eurozone dit jaar 5,1% zal bedragen. Volgend jaar stijgen de prijzen vervolgens met 2,1% gevolgd door 1,9% in 2024.

De kans is echter niet te verwaarlozen dat de inflatie in de komende jaren hoger zal uitpakken. Als de verwachting voor 2024 uitkomt, dan zal de jaarlijkse inflatie uitkomen op het niveau waar de ECB die graag wil zien.

Stoppen met opkopen

Vandaar dat de bank in april 40 miljard euro zal uitgeven aan staats- en bedrijfsobligaties. In mei zal dat bedrag dalen naar 30 miljard euro en in juni naar 20 miljard euro.

Als de inflatie te hoog blijft, dan zou de bank er in loop van het derde kwartaal dit jaar er helemaal mee stoppen. Het was dat besluit dat voor de conclusie dat de ECB havikachtig uit de hoek is gekomen, gezorgd heeft.

Dat is mijns inziens echter te kort door de bocht. Om te beginnen staat het alles behalve vast dat de ECB zal stoppen met het opkopen van staatsobligaties in het derde kwartaal.

Opnieuw inleggen

Christine Lagarde, president van de bank, zei meermaals dat er geen sprake is van een versnelde afbouw ervan, het is allemaal conform besluiten die de bank genomen heeft ver voor de Oekraïne-oorlog.

In de tweede plaats geldt dat ook áls de ECB stopt met het opkopen, de zogeheten herinvesteringen doorgaan. Dat is het geld dat de bank krijgt als eigenaar van circa 5.000 miljard euro aan opgekochte staats- en bedrijfsobligaties. Het wordt meteen geïnvesteerd in nieuwe schuldbewijzen.

Geen uitgemaakte zaak

Het gaat om gemiddeld tussen 30 en 40 miljard euro per maand en de hoeveelheid gekochte obligaties zorgt ervoor dat de ECB daar nog jarenlang mee vooruit kan.

Daarmee zou de bank 30 á 40 miljard euro meer per maand aan schuldbewijzen spenderen ten opzichte van een normaal jaar.

Over het stoppen met het opkopen in het derde kwartaal zei Lagarde ook dat dat geen uitgemaakte zaak is en dat het ook mogelijk is dat de ECB tegen die tijd, afhankelijk van de ontwikkelingen, besluit het opkopen op te voeren.

Duurt nog enige tijd

In de derde plaats: bij een raming dat de jaarlijkse geldontwaarding over twee jaar uit zal komen op het gewenste niveau, hoort geen officiële rente van 0%. Maar een renteverhoging is nog lang niet aanstaande!

De ECB zegt de officiële rente pas te gaan optrekken enige tijd nadat ze stoppen met het opkopen van obligaties. Dat is iets wat nog zeker tot eind september duurt én enige tijd betekent vrij zeker minstens enkele maanden, aldus de ECB-president.

Maar ook na een renteverhoging zou de officiële rente veel te laag zijn, gezien de verwachting dat de inflatie in 2024 bijna 2% zal bedragen.

Te ver

"Havikachtig" zou van toepassing zijn als de ECB wat duidelijker had gehint op een serie renteverhogingen, al was het maar in 2023. Maar dat is niet gebeurd.

Het monetaire beleid zou, ook na een renteverhoging begin 2023, nog steeds zeer ruim blijven en dus inflatie eerder verder aanjagen dan afremmen.

Toegegeven, de ECB heeft het stuk dat de officiële rente ook verlaagd kan worden uit de verklaring gelaten. Maar om dat als argument te gebruiken om de besluiten van de bank havikachtig te noemen, gaat te ver.

Lachwekkend

Bovendien, gelet op de zeer hoge inflatie en de verwachting dat die de komende tijd nog hoger zal worden, én gelet op de verwachting van de ECB dat de geldontwaarding in 2024 op bijna 2% zal uitkomen, zou het erin laten van deze zin lachwekkend zijn.

Dat stuk moest eruit om te voorkomen dat de ECB zichzelf onsterfelijk belachelijk zou maken en is daarmee geen argument om de bank als havikachtig te  beschouwen.

Nog later beginnen

Het kwam over alsof de ECB een soort uitruil aan het doen is. De prijs voor het misschien sneller dan verwacht stoppen met het opkopen van obligaties is dat de bank nog later zal beginnen met het verhogen van de rente om daar vervolgens heel langzaam mee door zal gaan.

"De prijs voor het misschien sneller dan verwacht stoppen met het opkopen van obligaties is dat de bank nog later zal beginnen met het verhogen van de rente"

Nee, ook nadat ik er een nachtje over heb slapen, kan ik nog steeds niet de conclusie trekken dat de ECB havikachtig is geworden. Bij lange na niet zelfs.


Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg. Hij schrijft op persoonlijke titel. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Assetallocatie