"We zijn op weg naar een Dystopie"

Een voortdenderende voedselcrisis bedreigt ons bestaan, maar we willen het niet zien. GMO's Jeremy Grantham is somber.

Zonder het te beseffen is de wereldeconomie al vijf jaar lang op weg naar een Dystopia, een maatschappij die wordt gekenmerkt door ellende, overbevolking en onderdrukking, als gevolg van een "ernstige wereldwijde voedselcrisis". Deze sombere visie ontvouwt Jeremy Grantham van GMO, een vermogensbeheerder die 105 miljard dollar voor klanten belegt. "Dit gevaar wordt grotelijks onderschat door vrijwel iedereen," aldus Grantham.

De voedselproductie moet met 60 tot 100% toenemen om de snel groeiende wereldbevolking in 2050 te kunnen voorzien van "tenminste de basisbehoefte aan calorieën" én het vele vlees dat de middenklasse in de opkomende markten dan zal consumeren. Grantham gelooft dat dat niet gaat lukken. Graanboeren naderen een glazen plafond waarboven de productie per hectare niet verder zal toenemen.

"Ongeveer zoals de renpaarden van nu niet wezenlijk sneller zijn dan die van de jaren twintig van de vorige eeuw." Het glazen graanplafond zal des te sneller worden bereikt omdat de investeringen in landbouwonderzoek en -innovatie opmerkelijk genoeg al jaren gestaag afnemen. Een groeiend tekort aan water fnuikt de voedselproductie verder, evenals klimaatverandering en hardnekkig en wijdverbreid slecht grondbeheer.

Slechts één lichtpuntje

Een andere factor vormen de snel stijgende prijzen van kunstmest en brandstoffen. "Zelfs als we er wel in slagen voldoende voedsel te produceren," zo gaat Grantham verder, "dan nog zullen steeds meer mensen zich dat voedsel niet kunnen veroorloven" omdat de prijzen zullen meestijgen met de prijzen van de grondstoffen voor onze maaltijden. "Dit is een cruciaal punt dat meestal wordt genegeerd."

Grantham ziet slechts één lichtpuntje. Biotechnologen zijn zeer optimistisch over een belangrijke doorbraak in productiviteit. Binnen twintig tot dertig jaar zullen zij genen uit de C4-familie, waartoe maïs behoort, kunnen inbrengen in C3-planten zoals rijst en graan. C4-genen zijn veel efficiënter in de fotosynthese, het proces waarmee planten lichtenergie gebruiken om CO2 om te zetten in koolhydraten.

"Als dat lukt zal de voedselproductie met 50% toenemen, waardoor we tijd kopen voor een minder pijnlijke overgang naar een duurzame wereldpopulatie." Veel van de problemen die Grantham ziet deden zich ook al voor tijdens de voedselcrises van 2008 en 2011. Maar de huidige prijsexplosie vindt hij "veel bedreigender omdat die zich voordeed ondanks drastisch grotere beplante arealen dan in 2008".

Bron van internationale confrontaties

De landen die het meeste leden onder de crisis van 2008 hebben zich volgens Grantham nooit van die schok kunnen herstellen. "Landen zoals Egypte hebben het aandeel van voedsel in de uitgaven van hun huishoudens zien toenemen tot 40%." Grantham ziet daarin een belangrijke drijfveer tot de opstanden van de Arabische lente. Verdere prijsstijgingen zullen leiden tot ineenstorting en massale emigratie.

Maatregelen om de naderende catastrofe af te wenden zijn politiek onverkoopbaar. "De prijssignalen zijn te zwak voor de rijke landen - zij kunnen zich die wel veroorloven." Zij zien ondervoeding in verre landen ook niet als een dringend probleem. Maar behalve de voedselprijzen stijgen ook de energiekosten. Zo worden imploderende samenlevingen en wereldwijde instabiliteit "een bron van internationale confrontaties".

Grantham adviseert zijn klanten fors in te zetten op assets die zijn gerelateerd aan grondstoffen, tot tenminste 30% van hun portefeuille. "Landbouw- en bosbouwbedrijven staan bovenaan mijn lijst." Ook kwaliteitsaandelen staan erop, omdat die minder gevoelig zijn voor grondstofprijzen. Maar ook met zo'n portefeuille moeten beleggers rekening houden met langdurig lagere rendementen.

 

De Redactie van IEXProfs bestaat uit verschillende journalisten. De informatie in dit artikel is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies, of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Het is mogelijk dat redactieleden posities hebben in een of meer van de genoemde fondsen. Klik hier voor een overzicht van hun beleggingen.

De impact van het coronavirus