Joost Ramaer is freelance journalist en schrijver van het boek De Geldpers – De teloorgang van het mediaconcern PCM (Prometheus, 2009). Over beleggen schreef hij eerder een wekelijkse column in NRC Handelsblad (2011-2013).

Solvency II leidt tot kapitaalvlucht Europese verzekeraars

Solvency II leidt tot regel- en kapitaalvlucht door Europese verzekeraars. Ook besteden zij steeds meer beleggingen uit aan vermogensbeheerders.

Solvency II leidt tot regel- en kapitaalvlucht door Europese verzekeraars. Om maar af te zijn van het kostbare en tijdrovende gesteggel met hun waakhond EIOPA verkopen zij dochters of moeilijke polisportefeuilles aan aasgieren, die niet onder het nieuwe Europese toezichtregime vallen. Ook besteden verzekeraars steeds meer beleggingen uit aan vermogensbeheerders.

“Europese verzekeraars hebben gezamenlijk tien biljoen euro belegd,” zei James Hughes van Aberdeen Solutions tijdens een recent webinar van het Britse pensioenvakblad IPE. “Ik denk dat ze daar 10 tot 20% van gaan uitbesteden.” Hughes en zijn collega’s Gareth Mee van EY en Euan MacLaren van Natixis GAM waren het er roerend over eens dat Solvency II veel onbedoelde gevolgen heeft. Bedoeld om polishouders beter te beschermen, leidt het soms tot geforceerd beleggingsgedrag dat hun belangen juist kan schaden.

Het grootste probleem is dat Solvency II verzekeraars teveel opsluit in staatsleningen, traditioneel hun populairste vermogenscategorie. Door de ultralage rentes zijn deze obligaties allang geen ‘veilige haven’ meer. Verzekeraars zouden graag meer hun toevlucht zoeken in alternatieven zoals real assets (directe investeringen in bijvoorbeeld huurwoningen en tolwegen) en private assets, zoals onderhandse leningen aan het midden- en kleinbedrijf. Maar Solvency II biedt hen daarvoor onvoldoende ruimte, aldus Mee, Hughes en MacLaren.

Regel- en kapitaalvlucht

Regel- en kapitaalvlucht zijn de voorspelbare gevolgen. Door beleggingen uit te besteden aan externe vermogensbeheerders. Of door ze helemaal van de hand te doen. De Financial Times besteedde dit jaar veel aandacht aan Athene, een spectaculair succesvolle dochter van de private equity firma Apollo van Leon Black, een reuzensprinkhaan die wereldwijd 192 miljard dollar beheert.

Athene verkoopt fixed-term annuities, lijfrentes die niet uitkeren tot overlijden maar gedurende een vooraf bepaalde periode, bijvoorbeeld tien jaar. Het is gevestigd op de Bermuda-eilanden, waar de belastingen prettig laag zijn en Solvency II niet geldt. Topman James Belardi maakte twee weken geleden bekend in Europa te jagen op geschikte prooien. “Er zijn daar heel veel bedrijven die het water tot de lippen staat, en die een suikeroom met diepe zakken met open armen begroeten,” zei hij tegen de FT.

Vooral in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk ziet Belardi kansen. Twee jaar geleden nam Athene al een Duitse dochter over van het Nederlandse Delta Lloyd. Athene is een gouden greep van Leon Black. Hij lanceerde het bedrijf in 2009, om te profiteren van de ernstige problemen in de Amerikaanse financiële sector na de kredietcrisis.

Groeide als kool

In het immer zonnige Bermuda groeide Athene als kool. In december bracht Apollo het nieuwe troetelkind in New York naar de beurs. De beursgang waardeerde Athene op 7,4 miljard Amerikaanse dollar. De verkopende aandeelhouders, Apollo voorop, konden 1,1 miljard dollar op hun bankrekeningen bijschrijven. Sindsdien is de beurswaarde van Athene alleen maar verder gestegen, tot 10,9 miljard dollar nu.

Een ander product van de firma zijn fixed-indexed annuities, lijfrentes waarbij het gespaarde kapitaal niet meegroeit met de rente, maar met een beursindex zoals de S&P 500. Fixed-indexed annuities vonden onder Amerikanen gretig aftrek na de kredietcrisis omdat zij garanderen dat de houder minstens zijn inleg terugkrijgt – soms meer – , wat er ook op de financiële markten gebeurt. In ruil is het rendement uit de indexkoppeling gelimiteerd, meestal op een niveau van tussen de 3 en de 9%.

In de VS is Athene inmiddels de derde aanbieder van deze geïndexeerde lijfrentes. Door zijn uitpuilende kas heeft Athene veel minder last van een ander probleem dat verzekeraar-CEO’s uit hun slaap houdt: het feit dat wij gemiddeld steeds langer leven, en dat zij ons dus ook steeds langer uitkeringen moeten betalen. Ook dit zogenoemde longevity risk neemt Belardi hen met plezier uit handen.

Europese overnames

Naar eigen zeggen heeft hij 2,5 miljard dollar gereed liggen voor Europese overnames, en is hij medestrijders aan het ronselen om die pot nog wat groter te maken. Er zijn al de nodige precedenten. Eerder nam Athene zelf de Amerikaanse activiteiten over van de Britse verzekeraar Aviva. Aegon verkocht vorig jaar een portefeuille Britse lijfrentes met een omvang van negen miljard pond aan Rothesay Life en Legal & General.


Joost Ramaer is freelance journalist en schrijver van het boek De Geldpers – De teloorgang van het mediaconcern PCM (Prometheus, 2009). Over beleggen schreef hij eerder een wekelijkse column in NRC Handelsblad (2011-2013). De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

De impact van het coronavirus