Marcel Tak is dé special product-specialist van IEX en IEXProfs, maar schrijft ook graag over rente, obligatiemarkt en toezicht als hij zich daartoe geroepen voelt. "De financiële sector is in belangrijke mate bezig met het verplaatsen van lucht. De werkelijke toegevoegd waarde is beperkt. In mijn columns wil ik relativeren, tegenwicht bieden en zo mogelijk de andere kant van de medaille laten zien."

Hoge hefbomen vangen veel wind

Let bij de valutaproducten vooral op in welke valuta het product is genoteerd. Dat heeft veel invloed op het eindresultaat.

Vorige week besteedde ik aandacht aan ETF's op aandelenindices met een afdekking voor valutarisico's. U kunt zelfs met een belegging in Europese aandelen, via een Amerikaanse ETF, valutawinsten (of verliezen!) realiseren. Bijvoorbeeld als u een stijging van de dollar verwacht.

Als u meent dat de dollar zich de komende tijd zal versterken ten opzichte van de euro bent u niet de enige. Steeds meer analisten en beheerders zijn die mening toegedaan. Onlangs gaf indexproductuitgever ETF Securities aan dat 2015 het jaar van de grondstoffen en de dollar wordt. Beleggers die willen inspelen op een verdere stijging van de dollar, maar geen aandelenpositie wensen, kunnen ook direct via indexproducten (ETP's) positie in de Amerikaanse munt innemen.

ETFS heeft veel valutaproducten, waaronder constructies die inspelen op een (verdere) daling van de euro ten opzichte van de dollar. Deze constructies zijn er zelfs in verschillende hefboomvarianten. Ik bekijk de mogelijkheden, ook van een product van de concurrent, en geef aan wat de rendementsmogelijkheden van dergelijke in dollar en euro genoteerde producten zijn.

Dollar-europositie
Indien u één op één wenst te profiteren van een mogelijke dollarstijging ten opzichte van de euro, lijkt de ETFS short EUR, long USD (ISIN: JE00B68GSM94) een logische keus. Prettig is de duidelijke naam van de ETP, waaraan je direct ziet welke valutapositie wordt ingenomen. Maar let op, ook via deze ETP zonder expliciete hefboom, neemt u een dubbele dollar-europositie in, zoals uit het vervolg blijkt

De onderliggende dollar-euroindex is van het total-return-type. Dat betekent dat, in tegenstelling tot excess-return-index, de renteopbrengsten meegenomen worden. De valutaverhouding dollar-euro wordt via een dagelijks doorrollend futurecontract gevolgd. Dat zal tot een (koers)verlies leiden doordat in de futureprijs de eurorente wordt verdisconteerd.

Maar dat verlies wordt gedeeltelijk, geheel of zelfs meer dan (afhankelijk van de rente) gecompenseerd, vanwege de verrekening met de Amerikaanse rente in de index. Wat betekent deze dollar-euro-ETP voor het rendement? Dit jaar, tot en met 31 oktober, heeft dit ETFS indexfonds een (dollar) rendement neergezet van 8,8%.

Doorroleffect
Op basis van de spot rates is de dollar met precies 10,0% gestegen ten opzichte van de euro. Het doorroleffect en natuurlijk de kosten van het indexproduct zelf, leiden tot de 1,2% lagere opbrengst. De officiële kosten, opgegeven door ETFS, bedragen overigens 0,39%. In euro hebben beleggers in deze ETP tot nu toe een dubbel feestje.

Want de notering is in dollar, wat betekent dat het rendement in euro op maar liefst 18,8% is uitgekomen. Feitelijk neemt de (euro)belegger via dit product een hefboompositie in. Dat is mooi, maar het werkt natuurlijk ook de andere kant op. Mocht de dollar tegen uw visie in de andere richting op gaan, dan ontstaat er ook dubbel verlies.

Voor beleggers voor wie deze verdubbeling nog niet genoeg is, heeft ETFS producten met een hefboom van drie en zelfs vijf beschikbaar. De ETP met de hefboom van drie is eveneens genoteerd in dollar. Dat betekent dat u feitelijk belegt met een hefboom van vier. Het effect laat zich raden. Bij de gestegen dollarkoers van 10,0% over het afgelopen jaar maakte deze ETP een rendement van 27,8%. In dollars.

Ook met Factors
In euro was het rendement gelijk aan 40,6%. Voor deze ETP rekent de indexaanbieder een kostenratio van 0,98% per jaar. Is deze hefboom nog niet goed genoeg? Dan kunt u de 5x Long USD Short EUR Note proberen. Een subtiel verschil is dat deze ETP is genoteerd in euro. Dat betekent dat de hefboom van vijf voor eurobeleggers niet hoger uitvalt.

Dat kan ik helaas niet laten zien aan de hand van de resultaten, want deze ETP is pas eind september geïntroduceerd. De kosten van deze ETP zijn overigens ook bepaald op 0,98%. ETFS vindt het met de leverage van vijf wel genoeg. Sommige beleggers willen nog meer. Dat kan, maar daarvoor moet u zich wenden tot de Factors van Commerzbank.

Op de euro-dollarkoers is er een Factor met hefboom van maar liefst tien. De notering is in euro, dus er is geen aanvullende impliciete hefboom. Dit jaar is de Factor, tot en met 31 oktober, gestegen van 8,55 euro tot een koers van 19,34 euro. Dat is een koerswinst van 126%.

Schijn bedriegt
Dat is nog meer dan met een hefboom van tien verwacht zou mogen worden, zo lijkt het. Het hoge percentage, in dit geval een positief verschil (126% versus circa 100%), is te verklaren omdat bij dit soort leverage producten de hefboom dagelijks wordt toegepast. Daardoor ontstaat een rendement-op-rendementeffect, dat sterk naar voren komt bij het hanteren van hoge hefbomen.

Ook hier geldt weer dat het andersom ook zo werkt. Dat is aardig te zien aan de short dollar-Factor, ook met een hefboom van tien. Deze Factor is dit jaar vanzelfsprekend gedaald, en wel van 10,98 euro naar 3,70 euro, ofwel met 66%. Dat lijkt veel minder dan de 10% dollardaling vermenigvuldigd met de factor tien. Maar schijn bedriegt als je werkt met percentages.

Dan gaat het bij dalingen altijd om een procentueel kleiner effect dan bij stijgingen. Immers, het verlies kan maximaal 100% bedragen, terwijl de winst onbeperkt zijn. De daling met 66% is echter zeer groot als we kijken naar de mogelijkheden om het verlies goed te maken. De Factor moet 197% rendement behalen om van 3,70 euro weer op 10,98 euro uit te komen.

Veel invloed
Echter, naar verwachting zal bij een herstel van de dollar de Factor met maar iets meer dan 126% stijgen. Niet voldoende om het verlies in te lopen, terwijl de dollarkoers weer op het uitgangspunt staat. Dus let bij de valutaproducten vooral op in welke valuta het product is genoteerd. Ofwel: betreft het een long op de dollar of en short op de euro.

Zoals uit het voorgaande blijkt heeft dat een wezenlijke invloed op het eindresultaat. Met leverage producten kunt u extra profiteren, wat onder andere handig is als de koersbeweging van de onderliggende waarde beperkt is. Maar bij grotere bewegingen is het verlies, vooral bij hoge hefbomen, moeilijk nog te herstellen.

Begin daar alleen aan als u alle rendementseffecten goed in kaart heeft.

Marcel Tak is zelfstandig beleggingsadviseur en oprichter/beheerder van het Bufferfund. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

De impact van het coronavirus