Waarom private debt een uiterst effectief impactinstrument is

In de zoektocht naar beleggingen om impact te boeken heeft private debt zich volgens Achmea IM ontpopt tot een opvallend effectief instrument. Private debt zijn leningen die buiten de publieke kapitaalmarkten om worden verstrekt aan bedrijven, projecten en instellingen. Geen beursnotering, geen dagelijkse prijsvorming, maar directe afspraken tussen geldgever en geldnemer.

Juist het private karakter maakt deze beleggingsvorm bij uitstek geschikt voor impactbeleggen. Wie het kapitaal verschaft, zit dichter op de onderneming, kan voorwaarden stellen en invloed uitoefenen op de richting waarin een bedrijf zich ontwikkelt

Impactbeleggen draait om het bewust sturen op meetbare, positieve effecten op samenleving en milieu, zonder het financiële rendement uit het oog te verliezen. In private debt komen die twee ambities volgens Achmea IM samen. "De rente kan worden gekoppeld aan duurzaamheidsdoelstellingen, convenanten kunnen afdwingen dat sociale of ecologische prestaties worden gerapporteerd, en bij tegenvallende resultaten kan worden bijgestuurd."

"Waar de obligatiebelegger meestal toeschouwer blijft, is de private-debtinvesteerder een gesprekspartner"

Breed palet aan beleggingen

Private debt bestaat uit een breed palet aan subcategorieën. Bedrijfsleningen, infrastructuurfinanciering, vastgoedfinanciering en microfinanciering vallen er allemaal onder. Soms gaat het om groeikapitaal voor sociale ondernemingen, soms om de bouw van zonneparken of windmolens, soms om werkkapitaal voor kleine ondernemers in opkomende markten. "Het spectrum is breed, en juist daardoor kan impactbeleggen met privatre debt zich richten op verschillende vraagstukken", aldus Achmea IM.

In de praktijk wordt vaak onderscheid gemaakt tussen financiering van bedrijven en financiering van tastbare activa, de zogenoemde real assets. Bij bedrijfsleningen ligt de impact vaak op sociale thema’s: financiële inclusie, werkgelegenheid, armoedebestrijding. Bij real assets domineren klimaat en milieu.

Naast bedrijven die hun omzet al grotendeels uit duurzame activiteiten halen, is er steeds meer aandacht voor ondernemingen die zich in transitie bevinden. Ook conventionele bedrijven kunnen, mits goed gefinancierd en begeleid, versneld verduurzamen. Die benadering sluit aan bij de ontwikkeling van de markt.

Sterke groeimarkt

Impactbeleggen met private debt is de afgelopen tien jaar sterk gegroeid. Institutionele beleggers – pensioenfondsen, verzekeraars, family offices – hebben hun allocaties vergroot, aangetrokken door het stabiele rendement en de diversificatievoordelen. Volgens schattingen van het Global Impact Investing Network bedraagt de wereldwijde markt voor impactbeleggingen inmiddels circa 1.600 miljard dollar. Een aanzienlijk deel daarvan zit in private debt. Het aantal impactfondsen binnen deze categorie is sinds 2014 meer dan verdrievoudigd.

De sterke groei van impactbeleggen gaat gepaard met professionalisering. Impactmanagementsystemen, ESG-due diligence en gestandaardiseerde meetmethoden, zoals IRIS+ en SFDR, worden steeds vaker toegepast. Zo verschuift impactbeleggen volgens Achmea IM van een niche naar een volwassen discipline.

Extra risico 

Groei is geen garantie voor kwaliteit. Juist omdat impact steeds populairder wordt, neemt het risico op impactwashing toe. Zonder heldere definities en onafhankelijke toetsing kan vrijwel elke lening als impactvol worden gepresenteerd. Transparantie en meetbaarheid zijn daarom cruciaal.

Tegelijkertijd blijft impactmeting weerbarstig. Niet alles wat ertoe doet, laat zich eenvoudig kwantificeren. Het causale verband tussen financiering en maatschappelijk effect is vaak complex en contextafhankelijk.

Private-debtbeleggers zijn zich scherp bewust van de klassieke risico’s: kredietrisico en liquiditeitsrisico. Daarbovenop komt het impactrisico, de kans dat de beoogde maatschappelijke effecten uitblijven. In de praktijk worden die risico’s beheerst via grondige due diligence, spreiding over sectoren en regio’s, en het vastleggen van duidelijke afspraken over monitoring en rapportage.

Regionale focus

Opvallend is dat veel impactfondsen een regionale focus hebben. Binnen private debt zijn opkomende markten populairder dan ontwikkelde landen. Dat hangt samen met thema’s als financiële inclusie en armoedebestrijding, waar de maatschappelijke meerwaarde groot is. Tegelijkertijd groeit ook in ontwikkelde economieën de vraag naar impactvolle financiering, vooral op het gebied van klimaat en milieu.

Achemea IM: "Die geografische spreiding onderstreept dat impact geen exclusief domein is van verre landen. Het speelt zich net zo goed af dichtbij huis."

Beleggingsvoorkeuren

De manier waarop beleggers toegang krijgen tot deze markt is minstens zo belangrijk als de thema’s zelf. In de praktijk genieten fondsinvesteringen en co-lending voor Achmea IM de voorkeur.

"Via gespecialiseerde fondsen krijgen beleggers toegang tot expertise, netwerken en schaalvoordelen. Co-investeringen bieden daarnaast de mogelijkheid om tegen lagere kosten selectief mee te investeren in individuele leningen."

Geld krijgt gezicht en richting

Enfin, impact boeken met private debt wordt volwassen. De pioniersfase is voorbij, de fase van institutionalisering is in volle gang. Standaardisatie, betere rapportage en scherpere benchmarks dragen bij aan geloofwaardigheid. Tegelijkertijd groeit volgens Achmea IM het aantal ondernemingen dat op zoek is naar financiering, zoals zorginstellingen, duurzame energiebedrijven en circulaire start-ups.

Achmea IM: "Private debt dwingt beleggers om vragen te stellen, voorwaarden te formuleren en verantwoordelijkheid te nemen. Niet vanuit idealisme alleen, maar vanuit het besef dat financieel rendement en maatschappelijke waarde elkaar niet hoeven uit te sluiten. Ofwel, in een tijd waarin kapitaal vaak abstract en anoniem is geworden, biedt private debt een manier om geld weer een gezicht en een richting te geven."