Hoe te denken over het stopzetten van het anti-diversiteitsbeleid

Er is in Amerika een grote groep mensen die van mening is dat diversiteitsprogramma’s en ESG-voorschriften alleen maar lastig zijn. Ze zitten in het kamp van Donald Trump die alles wat woke klinkt verafschuwt. Zijn verkiezing heeft ervoor gezorgd dat veel Amerikaanse bedrijven hun diversiteitsprogramma’s hebben stopgezet of afgezwakt omdat ze goede vrienden willen blijven met de president.

Er dreigen inmiddels ook sancties tegen Europese bedrijven. Europese bedrijven zouden moeten stoppen met hun diversiteitsbeleid willen zij nog opdrachten kunnen krijgen van de Amerikaanse overheid. Tenminste, dat staat in de Amerikaanse brief die naar Europese bedrijven wordt gestuurd. Enkele prominente Amerikaanse bedrijven die al zijn geknikt onder de druk zijn onder meer McDonalds, Walmart, Bank of America en BlackRock.

Positieve ESG-effecten

Er zijn echter minstens zoveel mensen en wetenschappers die dat compleet anders zien. Zij zijn ervan overtuigd dat diversiteit niet alleen wenselijk is vanuit het oogpunt van sociale rechtvaardigheid, maar ook omdat het zorgt voor hogere en stabielere bedrijfsresultaten. Er is bovendien de vrees dat met het verdwijnen van diversiteit de hele ESG-balans verziekt wordt.

Daar zijn verschillende redenen voor. Een inclusieve omgeving zorgt namelijk voor een betere sfeer en samenwerking op de werkvloer, frisse ideeën, een betere aansluiting op de samenleving en een grotere poel aan talenten waaruit gekozen kan worden, zo is de gedachte.

Belang verschilt per sector

Morningstar Sustainalytics doet hier veel onderzoek naar. Meer dan 80% van de de duizenden bedrijven die het volgt, hebben diversiteitsprogramma’s. Volgens Kasey Vosburg en Hortense Bioy hangt het effect van deze programma's onder andere af van de sector waarin bedrijven actief zijn.

Als een nutsbedrijf, supermarktketen of mijnbouwer zijn diversiteitsprogramma overboord zet, is dat voor de bedrijfsresultaten minder erg dan bij een hightech ict- of biotechnologiebedrijf. In principe geldt dat hoe belangrijker de productiefactor menselijk kapitaal (human capital) is, des te nadeliger het ontbreken van diversiteit is en des te groter de ESG-risico's zijn.

"In de praktijk kan dit variëren van gemiddeld 5% voor kapitaalintensieve sectoren, zoals nutsbedrijven en energie, tot wel 20% voor kennisintensieve sectoren, zoals informatietechnologie."

Niet overdrijven

Het anti-diversiteitsbeleid in de VS is volgens Morningstar dus zeker negatief, maar het mag ook niet overdreven worden. Ten eerste omdat het voor sommige sectoren dus niet zo'n grote invloed heeft op de som van ESG-risico's. Ten tweede omdat bedrijven misschien wel zeggen dat ze hun diversiteitsdoelstellingen schrappen, maar dat in de praktijk misschien niet doen. 

Zaken die inmiddels in de VS al zijn aangepast:

1. Het schrappen van diversiteitsrichtlijnen zoals vrouwenquota of mensen met een andere huidskleur of culturele achtergrond. Meta en Bank of America hebben dit bijvoorbeeld bij sollicitatieprocedures geschrapt. McDonalds schenkt er geen aandacht meer aan bij de keuze van leveranciers. 
2. Het oude beleid wordt bij sommige bedrijven anders genoemd. Een term als diversiteit kan bijvoorbeeld worden vervangen door vage alternatieven zoals “connectiviteit” (onder andere bij BlackRock). Bank of America heeft de teams “Talent Management” en "DEI" (Diversiteit, gelijkheid (Equity) en Inclusie) bij elkaar gevoegd tot een nieuw team “Talent en Cultuur”. 
3. Het stopzetten van ESG-projecten buiten het bedrijf. Dat geldt bijvoorbeeld voor retailer Walmart dat enkele filantropische projecten heeft gestopt. Voor de bedrijfsresultaten is de impact hiervan volgens Vosburg en Bioy minimaal.