Vergeet Moody's, het kapitalisme loopt gevaar

Er zijn veel zaken om slapeloze nachten van te hebben, maar de downgrade door Moody’s van Amerikaans schuldpapier is daar geen van, schrijft Cullen Roche van Discipline Funds. De beleggingsadviseur maakt zich meer zorgen over het verloren gaan van liberale waarden in de VS, dat wat het land zo sterk maakt.

Dat schrijft hij in een opiniestuk waarin hij hard uithaalt naar het kredietoordeel van Moody's en de hysterische reacties daarop in de media. De tendens na de downgrade was dat als "het grote Moody's" minder vertrouwen heeft in de kredietwaardigheid van de Amerikaanse staat dan zijn de rapen gaar. Maar Roche vindt dat lariekoek.

De geldpers

Allereerst een paar feitelijkheden:

1. Ten eerste gaat het om een vrij kleine verlaging van AAA naar aa1, wat nog altijd hoog is.
2. Ten tweede is een faillissement van de Amerikaanse staat vrijwel onmogelijk omdat de centrale bank eindeloze hoeveelheden dollars kan bijdrukken. Dat gaat dan weliswaar ten koste van de waarde van de dollar en het zorgt voor extra inflatie. Maar dat is niet waar het oordeel van Moody’s over gaat, namelijk of de Amerikaanse staat de geleende dollars aan het einde van de looptijd terug kan geven aan obligatiehouders.
3. Ten derde wordt er soms gedaan alsof de VS een land is waar nauwelijks belasting wordt geheven. Dat is een groot misverstand. Roche wijst erop dat met jaarlijks ongeveer 5000 miljard dollar aan belastinginkomsten de VS 9x zoveel geld ophaalt bij zijn burgers en bedrijven dan de Duitsers, en zoveel minder inwoners hebben die nou ook weer niet (83 miljoen versus 340 miljoen).
4. Tenslotte hebben de VS het voordeel dat ze zelden tot nooit geld lenen in vreemde valuta. Dat verkleint de risico’s voor de overheid. 

Overdreven

Daar komt bij dat Roche de hele actie van Moody’s vindt ruiken naar politiek activisme. Het heeft veel weg van eerdere onzinnige Amerikaanse downgrades zoals in 2011 door S&P en in 2023 door Fitch. Beide bleken achteraf sterk overdreven. 

“Iedereen die beweert dat de Amerikaanse overheid het risico loopt dat het zijn schulden niet kan afbetalen, zegt indirect dat de particuliere sector wankelt of dat de Amerikaanse overheid zo ongelooflijk roekeloos omspringt met haar uitgaven dat ze de private sector het leven onmogelijk maakt. Maar ik zie daar geen enkel bewijs voor. Zelfs met de inderdaad roekeloze uitgaven tijdens de coronacrisis had de VS nog altijd een inflatie van slechts 2,5% en een lage rente. Verder ga ik ervan uit dat iedereen, inclusief Trump, inmiddels begrepen heeft dat het drukken van zoveel geld tijdens corona een vergissing was.”

Reservevaluta

Daarnaast is er nog het argument van de reservevaluta. Een weddenschap tegen de solvabiliteit van de Amerikaanse overheid is feitelijk een weddenschap tegen de dollar als reservemunt. Maar hoe realistisch is dat? 

“De Amerikaanse dollar is goed voor 57% van de internationale reserves. De eerstvolgende valuta - de euro – komt niet verder dan 19%. Er is gewoon geen alternatief voor de dollar. Dat staat nog los van het feit dat bij al die andere landen de overheidsfinanciën vaak in een nog veel belabberder staat verkeren dan in de VS.”

De vrije markt staat onder druk

Waar Roche zich veel meer zorgen over maakt dan het hele Moody’s-verhaal is dat Trump weinig waarde lijkt te hechten aan de basisprincipes van de vrije markt. Hij geeft het voorbeeld van Walmart dat een paar weken geleden aankondigde dat een aanzienlijk deel van de importtarieven zullen worden doorberekend aan de consument.

Trump reageerde op Twitter dat hij dit betreurt. "Op zich mooi. Hij lijkt eindelijk in te zien dat de tarieven niet door China worden betaald, maar door Amerikaanse consumenten en bedrijven.”

Maar Trump zegt in hetzelfde bericht dat Walmart de prijzen niet mag verhogen. “Met dat soort opmerkingen vraag ik me steeds vaker af waar de echte kapitalisten zijn gebleven. Sinds wanneer is het okay om bedrijven voor te schrijven waar ze hun goederen inkopen of hoe ze hun prijzen bepalen? Ik beschouw mezelf als een gematigde marktliberaal, maar hoe meer ik met anderen praat over tarieven, des te meer bekruipt mij het gevoel dat ik de enige echte conservatieve kapitalist in de kamer ben.”

Tot nu toe valt het met de inflationaire effecten van tarieven mee, maar Roche vreest dat de grote klappen nog komen als de onderhandelingsperiode van 90 dagen ten einde is en het totale effectieve importtarief richting de 10-15% gaat. Vooral China zal belangrijk worden in augustus.

Roche houdt rekening met een jaarlijkse kostenstijging van 300 miljard tot 500 miljard dollar. “Dat is het moment waarop bedrijven gedwongen worden de importheffingen door te berekenen aan de klant. Dat zal waarschijnlijk gebeuren in golven in de tweede helft van het jaar.

Goed en slecht kapitalisme

Roche geeft tenslotte nog een ander voorbeeld uit de sport wat aangeeft dat er een verschil bestaat tussen functioneel marktliberalisme waar iedereen beter van wordt en een foute "socialistische" vorm van kapitalisme waar alleen een enkeling iets aan heeft.

Het gaat om de golfsport waar 3 jaar geleden een nieuwe pro-tour in het leven werd geroepen: LIV Golf. Het slechte daaraan is niet de enorme hoeveelheid geld die hoofdzakelijk door Saoedi-Arabië wordt uitgekeerd aan spelers, maar de manier waarop.

Feitelijk zijn de golfers die eraan meedoen zeker van hun geld. Ze hoeven er niet veel voor te doen, alleen maar verschijnen. En dat is volgens Roche merkbaar, want de kwaliteit is sterk gedaald. Dat kun je ook zien als de LIV-golfers het opnemen tegen andere professionals tijdens de Masters-toernooien. Ze spelen als een krant (op Bryson Dechambeau na).