Met economische logica heeft dit weinig van doen

Trump’s ‘Liberation Day’ hakte er steviger in dan verwacht. Voor de Europese Unie blijft het tarief van 20% (exclusief de aparte heffingen op auto's, staal en aluminium) binnen de eerder ingeschatte bandbreedte. Het totale mondiale pakket aan invoerheffingen valt echter hoger uit dan voorzien. Het gemiddelde tarief op de volledige Amerikaanse import van goederen lag vorig jaar nog op 2,3% maar stijgt nu naar circa 25%. Eerder werd gerekend op een stijging naar 15% tot 20%.

Hierdoor nemen de onzekerheden voor de Amerikaanse economie toe. Zo betekent duurdere import meer inflatie, een voorzichtige consument en een Federal Reserve die moet kiezen: de rente verlagen omwille van de zwakkere groei of die rente toch maar hoger houden wegens de opwaartse prijsdruk? De markten gaan ervan uit dat de Fed kiest voor de eerste optie. Beleggers rekenen op een verlaging van de rente met in totaal één procentpunt tegen het einde van dit jaar. Dat lijkt een ambitieuze inschatting.

Voor Europa en China liggen de aangekondigde maatregelen in de lijn van verwachting. De verwachte impact op de Europese economische groei ramen wij op 0,5%. Tegelijkertijd moeten wij rekening houden met het risico dat dit een onderschatting blijkt te zijn. Zo is nog onduidelijk of en welke tegenmaatregelen zullen volgen. Ook blijven de zogeheten 'afgeleide effecten' onzeker. Wat gebeurt er bijvoorbeeld als China de goederen die het niet langer in de VS kwijt kan, op de Europese markt dumpt?

Hogere pijngrens Trump

In breder perspectief passen de huidige ontwikkelingen binnen het wereldbeeld waarin wij ons inmiddels bevinden of naartoe bewegen: een gefragmenteerde wereld. Politieke en ideologische ambities eisen daarbij een steeds prominentere plaats op naast economische logica. Dat maakt het lastig om de uitkomst van eventuele onderhandelingen te voorspellen.

Trump lijkt nu een hogere pijngrens te hanteren voor economische en marktschokken dan tijdens zijn eerste ambtstermijn. Toen trok hij zich sneller terug bij onrust op de financiële markten. Dit keer klinkt hij meer vastberaden om aan zijn visie vast te houden.

Extra onzekerheid

Mogen wij dan een snel beursherstel verwachten als er toch een akkoord wordt bereikt? Dat is mogelijk, maar het blijft afwachten óf er iets uit de onderhandelingen komt, en wat dat dan precies zal zijn. Zeker gezien de eerder genoemde vastberadenheid van de Amerikaanse regering.

De onzekerheid wordt verder gevoed door Trumps voornemen om de opbrengsten uit de heffingen aan te wenden voor belastingverlagingen, een andere belangrijke verkiezingsbelofte. De vraag is hoe hij dat wil financieren als hij op handelsgebied te veel concessies moet doen.

Uiteindelijk kunnen we ergens in het midden uitkomen: hogere tarieven dan voorheen, maar lager dan nu aangekondigd. Dat kan markten tot rust brengen.

ECB heeft ruimte 

In deze onrustige periode is het belangrijk om het bredere plaatje niet uit het oog te verliezen. Zo kwamen er in maart opnieuw 228.000 banen bij op de Amerikaanse arbeidsmarkt. De uiteindelijke impact voor de VS hangt sterk af van hoe de opbrengsten uit importheffingen worden ingezet. Vloeien die terug in de economie via belastingverlagingen, dan blijft de economische schade mogelijk beperkt.

In de eurozone is de werkloosheid inmiddels gedaald tot 6,1%. Tegelijkertijd zwakt de (kern)inflatie verder af. Dat geeft de Europese Centrale Bank ruimte om de rente te verlagen en zuurstof te geven aan de economie.

Luc Aben