Een dode belegt beter dan een levende

Met de provocerende titel “Here’s why dead investors outperform the living” wil de nieuwszender CNBC benadrukken hoe belangrijk het is om niet in hypes en paniekreacties mee te gaan. Met een "dode belegger" bedoelt CNBC geen echte dode, maar iemand die volstrekt passief belegt. Die niks anders doet dan elke maand een beetje geld bijstorten in zijn pensioenfonds om dat later te kunnen gebruiken voor een fijne oude dag. Vooral in deze tijden met maximale stress op de beurzen is dat belangrijk.

Het vervelende is dat uit de behavioral finance blijkt dat het voor beleggers heel moeilijk is om kalm en gelaten te reageren op volatiliteit. Ze hebben de neiging aandelen hoog te kopen als iedereen enthousiast is en laag te verkopen "when the shit hits the fan". Mensen zijn kuddedieren die zich laten leiden door instincten ten koste van het rendement.

Experten 

CNBC haalt verschillende beleggingsexperts aan die dit bevestigen. “De grootste bedreiging voor het rendement op de lange termijn zijn menselijke emoties, niet overheidsbeleid of acties van bedrijven”, zegt Brad Klontz, een financieel psycholoog van YMW Advisors.

“Mensen verkopen beleggingen wanneer ze in paniek raken en kopen wanneer ze opgewonden zijn. Als het op beleggen aankomt, zijn mensen daarom hun eigen ergste vijand en presteren dode beleggers inderdaad beter dan levenden.”

Goede tijden, slechte tijden

Dit geldt voor zowel goede als slechte tijden. Om een voorbeeld te geven uit de VS. Uit een onderzoek van het bureau Dalbar blijkt dat een gemiddelde belegger in 2023 uitkwam op een rendement van 21%. Klinkt mooi, maar het was wel 5% minder dan de S&P 500, waarschijnlijk omdat beleggers te laat instapten. 

Jeffrey Ptak van Morningstar heeft de periode 2014-2023 bestudeerd. Particuliere beleggers kwamen gedurende die jaren uit op een gemiddeld rendement van 6,3% per jaar. Het gemiddelde rendement van de fondsen waar ze in belegde, lag met 7,3% een vol procentpunt hoger.

"Dat is een groot verschil", zegt Ptak en het is consistent met resultaten uit eerdere perioden. “Het is heel simpel als je hoog koopt en laag verkoopt, blijft je rendement achter bij een strikte buy-and-hold strategie.”

Vechten of vluchten

Vermogensbeheerder Barry Ritholtz brengt nog een ander menselijk instinct in het spel, dat vooral nu van toepassing is bij de paniek vanwege de Trump-tarieven.

Niet iedereen reageert hetzelfde. Veel mensen kiezen uit angst het hazenpad, andere kiezen er juist voor om strijdend ten onder te gaan in de hoop op de hoofdprijs. Deze koopjesjagers, vol met testosteron, zijn echter geen steek beter dan de angsthazen, zegt Ritholtz. In het ergste geval stappen ze eerst heel moedig de arena in om dan een paar ronden later in te zien dat ze afgeslacht worden, en dan alsnog vluchten.

Beste dagen

Menselijke gedragsafwijkingen kunnen grote gevolgen hebben. JP Morgan AM  geeft het voorbeeld van een investering van 10.000 dollar in de S&P 500 tussen 2005 en 2024. Een buy-and-hold belegger zou aan het einde van die 20 jaar bijna 72.000 dollar hebben gehad, bij een gemiddeld rendement van 10,4% per jaar.

Dat rendement hing echter sterk af van een klein aantal topdagen. Als de beste 10 dagen zouden zijn gemist, had dat al de helft gescheeld. Als de beste 20 dagen waren gemist, bleef er nog maar 20.000 dollar over.

De beste (en slechtste) dagen kwamen bovendien vaak op onverwachte momenten. Er was met andere woorden een hele fijne neus voor nodig om die dagen exact te treffen. Een passieve belegger mist die dagen nooit.