Gaat vergrijzing beleggers pijn doen?

Veel westerse industrielanden maken zich zorgen over het feit dat hun beroepsbevolking krimpt, terwijl er van de andere kant steeds meer gepensioneerden bijkomen. Maar wat zijn de gevolgen hiervan voor de aandelenmarkt?

Dat is het onderwerp van een recente blog van Nick Maggiulli van Ritholtz Wealth Management. Voor antwoorden duikt hij in de wetenschappelijke literatuur en vindt inderdaad een correlatie tussen demografische ontwikkelingen, de groei van het nationale inkomen (bbp) en de beurs. Maar voor de effectenmarkt zijn er andere dingen belangrijker, zoals technologische ontwikkeling, productiviteitsgroei, good governance en beleggersvoorkeuren.

Wat zegt de Fed?

Een eerste studie waar Maggiulli naar verwijst, komt van de Amerikaanse Federal Reserve die in 2016 een paper publiceerde met als conclusie dat “demografische veranderingen voor een significant deel verantwoordelijk zijn voor de groeivertraging in Oeso-landen.”

Dat wordt bevestigd door de dit jaar verschenen universitaire studie The Wealth of Working Nations waarin onder andere de VS, Canada, het VK, Spanje, Frankrijk, Duitsland, Japan en Italië met elkaar worden vergeleken over de periode 1990-2020.

Japan en Italië bungelen onderaan

Wat bij de bbp-cijfers onmiddellijk opvalt, is dat Japan en Italië onderaan bungelen en Canada en de VS fier bovenaan staan. Dat zijn toevallig ook de landen met de grootste en minst grote vergrijzing.

Interessant is verder dat als gecorrigeerd wordt voor demografische ontwikkelingen dan is het verschil in bbp-groei per werkende persoon relatief klein, afgezien dan van Italië dat sowieso achterblijft. 

Meer werknemers, meer rendement

Rob Arnott en Denis Chaves hebben in 2011 geprobeerd demografische veranderingen te koppelen aan de beurs. Zij stellen dat er een duidelijke relatie bestaat tussen een groeiende beroepsbevolking en stijgende aandelenkoersen.

Ze hebben onder andere een één-op-één relatie gevonden tussen de aandelenmarkt en de omvang van de groep mensen in de leeftijd 50 tot en met 54. Als deze groep 1% stijgt, doet de beurs hetzelfde. Bij mensen van boven de 70 is de relatie precies omgekeerd. Een stijging met 1% leidt tot een daling van de beurs met 1,5%.

De blogger EconomPic komt min of meer tot dezelfde conclusie op basis van onderzoek naar de correlatie tussen aandelenrendementen en bevolkingsgroei tussen 1900 en 2013.

Andere factoren belangrijker

Case closed? Zeker niet, zegt Maggiulli. Het is evident dat bevolkingsgroei een rol speelt voor het bbp én de beurs, maar andere factoren zijn minstens zo belangrijk. Denk aan technologische ontwikkeling, productiviteitsgroei, behoorlijk bestuur en beleggersvoorkeuren.

Om het voorbeeld van Arnott en Chaves er nog een keer bij te pakken. Zij voorspelden in 2011 op basis van hun studie dat de beste vooruitzichten voor aandelen lagen in emerging markets vanwege hun snel stijgende beroepsbevolking. 

Het is anders uitgepakt. Kijk naar Zuidoost-Azië, Brazilië of Mexico met hun jonge groeiende beroepsbevolking. Qua beursprestaties zijn die de laatste 15 jaar achtergebleven bij de verwachtingen. De VS en Japan deden het juist beter. Die hadden volgens de analyse van Arnott en Chaves moeten uitkomen op een rendement van respectievelijk 0-4% en -2% gemiddeld. Het is veel meer geworden.

Vergrijzing is wel een uitdaging

Slotconclusie van Maggiulli is dat vergrijzing een uitdaging is voor de beurs van westerse industrielanden, maar het is geen reden om pessimistisch te worden. Het is zelfs mogelijk dat vergrijzing als stimulans dient voor innovaties en meer productiviteit, en dat is weer goed voor de beurs.