Beleggen vanuit een onderbuikgevoel is bloedlink

Hoe langer een bullmarkt duurt, des te meer hebben beleggers de overtuiging dat ze alle risico’s onder controle hebben. Maar dat zijn waandenkbeelden, zegt Larry Swedroe, hoofd onderzoek bij Buckingham Strategic Wealth, in een beursblog.

Beleggers gaan in de fout bij het onderschatten van zowel “known unknowns” als “unknown unknowns”. 

Known unknowns

Een voorbeeld van een known unknown is als een verzekeraar een pensioen afsluit voor een echtpaar. Op basis van demografische gegevens kan er een redelijke inschatting worden gemaakt over de kosten en het risico dat het echtpaar heel oud wordt. Bovendien geldt dat hoe meer polissen worden verkocht des te kleiner het risico.

Maar er kan altijd iets onverwachts gebeuren, waardoor het risico verandert. Er kan bijvoorbeeld een nieuw medicijn ontdekt worden waardoor de levensverwachting significant stijgt. Of er breekt een epidemie uit waardoor mensen juist korter leven. Dat zijn typische "bekende onbekendheden".

Bij de known unknowns zijn er bovendien gradaties van bekende onzekerheden. Het risico dat er met twee dobbelstenen twee keer 1 gegooid wordt, is bijvoorbeeld perfect in te schatten (1/36). Maar er zijn ook onzekerheden die vager zijn, ook wel hidden facts genoemd, als bijvoorbeeld een bepaalde ontwikkeling alleen bij een kleine groep mensen bekend is. 

Unknown unknowns

Unknown unknowns zijn gebeurtenissen die min of meer uit het niets komen. Enkele bekende financieel-economische voorbeelden zijn de olieboycots uit de jaren 70, de aanslagen van 11 september, de corona-epidemie en de oorlog in Oekraïne. 

Ook hier zijn weer gradaties. Het is zeer onwaarschijnlijk dat er een orkaan over Nederland raast. Het is letterlijk een keer gebeurd in september 1944 toen er bij Vlissingen een uurgemiddelde van meer dan 12 Bft werd gemeten. Toch moet een verzekeraar er rekening mee houden. Deze mag in ieder geval nooit verplichtingen aangaan die bij een tornado tot een faillissement kunnen lijden. Spreidng van dit soort onwaarschijnlijke risico's is absolute noodzaak.

Behavioral finance

Tragisch is dat particuliere beleggers grote moeite hebben met het inschatten van unknowns. Het probleem is dat de risicoperceptie verandert als het langere tijd goed gaat met de beurs. Risico’s worden dan onderschat. Het omgekeerde geldt kort na een crash als risico’s juist worden uitvergroot.

The stomach screams, “Do not Just Sit There. Do Something: Get Me Out!”.

Swedroe: “Daarom is het zo belangrijk om je altijd bewust te zijn van het feit dat beleggen omgeven is met onzekerheden en dat je nooit moet kiezen voor een portefeuille die je in de problemen kan brengen. Maar helaas is het zo dat mensen vaak beslissingen nemen vanuit een onderbuikgevoel in plaats van met hun gezond verstand.”

Buikgevoelens

Beleggen vanuit een buikgevoel is heel onverstandig. Het leidt ertoe dat mensen in paniek verkopen als de crash in volle gang is, of ze kopen midden in een hype als de eerste institutionele beleggers al uitstappen. Het gevolg is een dramatische underperformance ten opzichte van de index, en dat wil niemand.