Economie en beurs zijn verschillende zaken

Is het goed voor de beurs als de economie hard groeit? Ja in theorie, immers, als het goed gaat met de economie, kunnen bedrijven meer omzet en winst maken. Dat komt aandeelhouders ten goede. 

De realiteit is echter niet zo eenvoudig. Macro—en bedrijfseconomische data zijn op de lange termijn doorslaggevend, maar op de korte en middellange termijn kunnen allerlei andere factoren een rol spelen, waardoor de beurs een andere richting op gaat dan op basis van data te verwachten was. 

Adam Grossman neemt in zijn blog Humble Dollar een aantal van die schijnbare tegenstellingen door.

1. Economische groei

Om te beginnen, de economische groei. Het komt met enige regelmaat voor dat de beurs daalt, terwijl de economie sterk is. Een recent voorbeeld was de coronapandemie in 2020 toen de economie eerst in elkaar zakte, maar daarna sterk herstelde. 

Dat zorgde vrijwel direct voor hogere bedrijfswinsten, maar ook stijgende lonen. Er waren bovendien andere factoren waardoor de inflatie omhoogvloog. Denk bijvoorbeeld aan de problemen in de wereldwijde aanbodketen.

De inflatie liep zo hoog op dat de Federal Reserve en later de ECB hard moesten ingrijpen met een reeks renteverhogingen. In 2022 zorgde dat voor dalende aandelenkoersen, terwijl zeker in de VS de economie heel sterk bleef. 

De angst onder beleggers voor de gestegen rente was uiteindelijk groter dan de vreugde over economische groei. Beleggers vreesden voor een recessie in de toekomst, die er tot nu toe niet gekomen is.

2. De koerswinstverhouding

De koers-winstverhouding is op de lange termijn ook veelzeggend. Als de k/w heel hoog is, dan is dat een teken dat er minder koersstijgingen in het vat zitten voor de toekomst.

In 2000 waren de k/w-verhoudingen bijvoorbeeld extreem opgelopen. De Amerikaanse S&P 500 bereikte een niveau van bijna 30, terwijl het langetermijngemiddelde bij 17 ligt. Wat volgde was inderdaad een correctie met bijna 50%.

Er was echter nog iets aan de hand tijdens de bearmarkt. In 2021 bereikte de k/w – na al flink te zijn gedaald – een niveau van 46. De k/w steeg dus terwijl de koersen daalden. Dat had alles te maken met de noemer in de ratio: de w van winst, die uiteindelijk belangrijker was dan de k van koers.

2001 belandde de economie in een recessie en de bedrijfswinsten stortten in. Hetzelfde gebeurde in 2009. Bij de k/w moet er dus altijd goed naar de teller én de noemer gekeken worden. De ratio op zich zegt weinig.

3. Overheidsschulden

Wat momenteel een hot topic is, is de staatsschuld. Vooral in de VS loopt die hard op. Je zou zeggen dat dit onhoudbaar is en dat die schulden ooit moeten worden terugbetaald. Dat betekent meer belastingen in de toekomst, wat slecht nieuws zou zijn voor bedrijven en huishoudens. 

De situatie van nu lijkt een beetje op die van eind jaren 80 – de laatste jaren van de Koude Oorlog – toen de begrotingssituatie in de VS ongeveer hetzelfde was.

Maar er kwamen in de jaren 90 geen belastingverhogingen en toch daalde de schuldquote. Dat had alles te maken met de kracht van de economie die zorgde voor hogere overheidsinkomsten, zonder dat er bezuinigd moest worden. Dat zou ook nu weer kunnen gebeuren.

4. VS versus de rest van de wereld

Een argument dat momenteel soms genoemd wordt om Chinese, Britse of Europese aandelen te kopen is dat ze zo goedkoop zijn. Amerikaanse aandelen hebben een k/w van boven de 20, daarom zou het beter zijn aandelen van buiten de VS te kopen met een gemiddelde k/w van slechts 14.

Maar zoals gezegd, zegt de k/w lang niet alles. Grossman geeft het voorbeeld van Microsoft en voedselproducent General Mills. Twee Amerikaanse bedrijven, de een met een k/w van 33, terwijl die van General Mills rond de 16 ligt. Maar dat betekent niet dat General Mills goedkoop is en Microsoft duur. 

Het verschil wordt veroorzaakt doordat het ene bedrijf groeit met 15% tot 20% per jaar (Microsoft), terwijl het andere bedrijf nauwelijks groeit (General Mills). Kortom, koers-winstverhoudingen hebben de neiging om de groeisnelheid van het bedrijf te weerspiegelen.

Dat verklaart ook waarom de gemiddelde koers-winstverhouding in de VS zoveel hoger is dan in het grootste deel van de rest van de wereld. Buiten de VS zijn er minder snelgroeiende technologiebedrijven. 

Zeker nu met de Magnificent Seven, die allemaal Amerikaans zijn, heeft Europa met veel minder technologiebedrijven een nadeel op de beurs. In Europa zijn de grootste bedrijven meestal langzaam groeiende banken, voedsel- en energiebedrijven. Dat verklaart waarom markten uit de eurozone over het algemeen lagere koers-winstverhoudingen hebben dan in de VS. Met andere woorden, door deze bril bekeken, zijn internationale markten geen koopje, maar gewoon goed geprijsd.

5. Zelfs goeroes hebben moeite data te interpreteren

Tenslotte eert Grossman de in mei overleden beleggingsgoeroe James Simons, de oprichter van Renaissance Technologies. Het topfonds van Simons was het Medallion Fund, dat gedurende een periode van 31 jaar een gemiddeld rendement haalde van 66% per jaar. Daar kan zelfs Warren Buffett een punt aan zuigen.

Maar hoe kwam dat rendement tot stand. Renaissance was de eerste die marktgegevens doorzeefde, op zoek naar verborgen patronen en correlaties. Maar volgens de auteur Gregory Zuckerman die een boek over Simons schreef, had zelfs deze beleggingskunstenaar slechts bij iets meer dan 50% van zijn stock picks gelijk. 

Voor Grossman illustreert dat hoe moeilijk het is om op basis van data conclusies te trekken. Hij houdt zich daarom liever bij een goed gestructureerde diverse portefeuille voor de lange termijn, zonder constant te reageren op data die een andere strategie suggereren.