Nieuwe roaring twenties voor grondstoffen op komst

De grondstoffenmarkten worden sinds maart dit jaar meegezogen in het negatieve sentiment. Beleggers hebben daar een plausibele reden voor. De vraag naar ruwe grondstoffen beweegt normaalgesproken mee met de economische groei. Aangezien er een recessie dreigt, betekent dat minder vraag bij een gelijk aanbod. Voor mijnbouwers en energieleveranciers is dat een slecht voorteken. Het leidt immers tot prijsdalingen en minder winst. 

Lipper Alpha heeft echter een belangrijk bezwaar tegen deze redenering. Op zich klopt het verhaal van vraag en aanbod. Maar dan moet er zeker voor de lange termijn eerlijkheidshalve ook naar de aanbodzijde gekeken worden.

De mijnbouw- en energiesector kennen al jaren een lage investeringsgraad. Vooral westerse olie- en gasbedrijven zijn terughoudend vanwege de energietransitie. Volgens Lipper Alpha is het goed mogelijk dat daardoor een periode van schaarste ontstaat, zelfs al zou de wereldeconomie in een recessie belanden.

Veelbelovende projecten

De Britse oliereus BP heeft een analyse op de vraagkant voor energie losgelaten. Stel dat overheden hun CO2-beloftes voor 2050 nakomen, dan daalt het aandeel van fossiele brandstoffen in de totale energieconsumptie van 65% naar 20%. Valt er dan nog wel wat te verdienen met investeringen die zich pas na decennia terugbetalen?

Lipper Alpha denkt van wel. De investeringsprojecten die nu lopen, zijn veelbelovend. Dat heeft ten eerste te maken met het ironische feit dat de overstap naar groene energie behoorlijk energie-intensief is en tijdrovend. Ten tweede worden fossiele energiebronnen voor veel meer gebruikt dan alleen verbranden. 

Pilaren van beschaving

Lipper Alpha wijst op de Canadese onderzoeker Vaclav Smil die voorziet dat de wereld nog heel lang vastzit aan zijn olie- en gasverslaving vanwege de vier pilaren van beschaving, te weten staal, beton, kunststof en ammoniak (voor kunstmest).

Er zijn weliswaar knappe koppen bezig met het zoeken naar alternatieven, maar voorlopig is er nog niks ontdekt wat de rol van olie en gas bij deze essentiële materialen kan overnemen. Vooral in ontwikkelingslanden is de vraag naar deze basismaterialen groot.

Groen en grijs

Een andere studie belicht de paradox dat de energietransitie de vraag naar fossiele brandstoffen in eerste instantie verhoogt. Lipper Alpha: “Voor de bouw van een windturbine van 1,5 megawatt van General Electric is 190 ton staal nodig, 600 ton beton en 9 ton koper.” Dat zijn allemaal materialen/grondstoffen die met veel energie geproduceerd worden.

Dat is de vraagkant. Van de andere kant is het aan de aanbodzijde zo goed als zeker dat die daalt. Dat heeft onder andere te maken met de vertraging die er zit tussen het moment van investeren en het moment dat de productie op gang komt.

De investeringscurve in mijnbouw en fossiele energie laat een dalende lijn zien sinds de kredietcrisis van 2008. Lagere investeringen betekent (met enige vertraging) minder aanbod.

Aanbodtekort

Aangezien de vraag naar olie en gas de laatste jaren alleen maar is gestegen, duidt dat op groeiende schaarste (en hoge prijzen) de komende jaren.

Het enige wat de energieprijzen de laatste jaren laag heeft gehouden, was de productie-explosie in de VS van schalieolie en -gas. Het nadeel van schalievelden is alleen dat ze veel eerder opraken dan conventionele olie- en gasvelden.

In 2022 zijn de investeringen door Europese en Amerikaanse energieconcerns wel iets opgelopen, maar ze liggen nog altijd ver onder het langetermijngemiddelde. De offshore olie-industrie is al helemaal een dood vogeltje omdat olieconcerns de risico’s én kosten door de energietransitie te hoog vinden.

Mijnbouw komt uit een diepe put

In de mijnbouw is het beeld niet anders. Mijnbouwers zijn de extreem lage prijzen van de laatste 10 jaar niet vergeten. Lucas White van vermogensbeheerder GMO heeft uitgerekend dat de kapitaalinvesteringen daardoor zijn gedaald met 65% sinds 2014. Als dan wordt bedacht dat het ongeveer 10 jaar duurt totdat een nieuwe mijn up-and-running is, dan weet Lipper Alpha wel hoe laat het is.

Het leidt tot schaarste aan bijvoorbeeld koper, dat nodig is om elektrische auto’s te bouwen, windmolens, zonnepanelen en elektriciteitskabels. Volgens S&P Global kan de energietransitie de vraag naar koper verdubbelen tot 2035. Dat zou betekenen dat het aanbod met ongeveer 5% per jaar moet toenemen. Tussen 2000 en 2020 was dat maar 2,5%.

Jaren '20

Adam Rozencwajg van investeringsmaatschappij Goehring and Rozencwajg vergelijkt de mijnbouwindustrie met die in de jaren '20. Dat was ook een periode dat de investeringen in grondstoffen laag waren omdat er veel concurrentie was van nieuwe technologieën die ook kapitaal nodig hadden zoals de radio, de auto en elektriciteit.

Dat leverde hoge prijzen op voor grondstoffen gedurende de roaring twenties, maar belangrijker nog, tussen 1929 en 1937 bleven de rendementen van mijnbouwaandelen positief terwijl de rest van de beurs kelderde en de wereldeconomie in een recessie belandde. Dat zou zich nu kunnen herhalen.