Fleur van Dalsem werkt ruim tien jaar bij IEX en is sinds haar studietijd actief in het wereldje van de financieel economische journalistiek. Als redacteur werkte zij voor verschillende financieel economische tijdschriften en websites.

Fleur schrijft voor meerdere IEX-websites, vooral voor IEXProfs, en voor het IEXProfs magazine.

Nieuws

Politiek schuldplafondspel raakt obligatiemarkt

De VS kan volgende maand voor het eerst in de geschiedenis failliet gaan. Om dat te voorkomen zal het Congres snel een besluit moeten nemen om het schuldplafond te verhogen. Tot het zover is, dreigt er hevige turbulentie op de obligatiemarkt.

De Amerikaanse minister van Financiën, Janet Yellen, waarschuwde vorige week dat de Amerikaanse overheid in oktober zijn schulden niet meer kan afbetalen, waarna er mogelijk een schokgolf door de financiële markten gaat.

Ondanks bijzondere maatregelen die het ministerie de afgelopen week heeft genomen, zoals het stoppen van de uitgifte van nieuwe obligaties en het stoppen met herinvesteren in steunfondsen, komt de faillssementsdeadline ras dichterbij.

Het zou de eerste keer in de geschiedenis zijn dat de Amerikaanse overheid default. Beleggers lijken zich ondertussen niet al teveel zorgen te maken over de torenhoge schulden van de Amerikaanse overheid en een mogelijke default.

Terecht of niet? 

Aan de ene kant is deze zorgeloosheid terecht. de Amerikaanse schuld is een onbegrijpelijk, megagroot getal, en er kan altijd nog meer bij. Aflossen kan later wel. Het plafond is onderwijl al meer dan 100 keer verhoogd in de afgelopen eeuw, dus waarom zou het nu niet nog een keer gebeuren.

Aan de andere kant, door het schuldplafond keer op keer te verhogen, wordt de financiële schuldproblematiek steeds verder naar voren geschoven in plaats van aangepakt of afgelost. Volgende generaties blijven zitten met torenhoge schulden.

Op korte termijn dreigt een shutdown, waarbij ambtenaren geen salaris kunnen opstrijken en publieke diensten dicht gaan. Dat hebben we de afgelopen jaren vaker gezien.

Wat is het schuldplafond?

De Amerikaanse overheid kan in tegenstelling tot overheden van andere landen niet eindeloos geld lenen - obligaties uitgeven - maar moet het Congres toestemming vragen om het maximaal te lenen bedrag te verhogen, mocht dat nodig zijn.

Sinds 1917 is dat al meer dan 100 keer gebeurd, schrijft ING. Meestal zonder problemen. Op 31 juli 2021 verliep de laatste verhogingstermijn. Wat nu? Er zijn nog geen nieuwe afspraken met het Congres.

Aan het team van Janet Yellen - de minister van Financiën - de zware taak om de schuld niet verder op te laten lopen in een tijd waarin de overheidsuitgaven ver boven de belastinginkomsten uitkomen, aldus ING. En consumenten en bedrijven net herstellende zijn van de coronacrisis, zo benadrukte Yellen. Het vertrouwen in de financiële gezondheid van de VS mag niet worden geschaad.

Blufpokeren

Democraten en Republikeinen, beiden hebben een meerderheid in een van de twee Kamers, spelen ondertussen een spelletje blufpoker. De Republikeinen willen dat er voorwaarden aan de verhoging van het plafond worden gesteld, zoals kostenbesparingen en schuldverlagingen, schrijft The Hill.

De Democraten hebben er een nieuw (duurzaam) infrastructuurplan aan verbonden. Als de Republikeinen daarmee akkoord gaan, kan het plafond wat hen betreft ook omhoog.

Maar de details van dat infrastuctuurgerstelplan zijn waarschijnlijk later bekend dan dat er nog geld is.

Happy end?

Wellicht gaat het Congres met een nieuwe verhoging van het schuldenplafond, maar dat zal dan op het allerlaatste moment zijn. Pimco schrijft daarover: “Tijdens de ambtstermijn van president Barack Obama waren er drie confrontaties over het schuldenplafond die er bijna toe leidden dat de Amerikaanse overheid niet in staat was zijn betalingsverplichtingen na te komen. Destijds werd er telkens op het laatste moment een oplossing gevonden.”

Een naderende mogelijke default zou kunnen leiden tot hevige volatiliteit in meer dan 4700 miljard dollar aan uitstaand schatkistpapier met couponbetalingen die eind oktober en half november moeten worden uitgekeerd.

Pimco waarschuwt dat het daarom belangrijk is om de kalmte en het geduld in de markt niet te interpreteren als een omgeving van verminderde risico's. “Beleggers moeten rekening houden met momenten van verhoogde volatiliteit richting het einde van 2021.”

Politieke spel

Ondertussen is het wijzen naar elkaar al begonnen. Het (verhogen van het) schuldplafond is door politieke toestemming een politiek instrument. Dus gaan Democraten en Republikeinen er met gestrekt been in. Het wordt de komende weken nagelbijten.


Fleur van Dalsem is redacteur bij IEX.nl. Fleur van Dalsem neemt posities in op de financiele markten. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Lees meer

Online magazine duurzaam beleggen