Nieuws

Nederlandse pensioenstelsel opnieuw het beste ter wereld

Voor het derde jaar op rij wordt het Nederlandse pensioenstelsel beoordeeld als de beste ter wereld. Dat blijkt uit de Global Pension Index 2020, die Mercer en CFA Institute jaarlijks uitbrengen. Dat betekent overigens niet dat Nederlanders blij zijn met het stelsel. Integendeel.

In de Mercer CFA Institute Global Pension Index zijn de pensioenstelsels van 39 landen wereldwijd getoetst op toereikendheid, toekomstbestendigheid en integriteit. Met dit jaar de toevoeging van België en Israël dekt het onderzoek ongeveer twee derde van wereldbevolking.

Nederland kent voor het derde jaar op rij het beste pensioenstelsel ter wereld. Denemarken claimt voor de derde keer de tweede plaats. Nieuwkomer Israël staat meteen op de derde positie in de index.

Meer onzekerheid door Covid

Het nieuwste onderzoek staat uitgebreid stil bij de effecten van de coronapandemie. Lagere beleggingsopbrengsten en hogere staatsschulden als gevolg van COVID-19 leiden wereldwijd tot negatieve effecten op de voorziening van toekomstige pensioenen.

In combinatie met de stijgende levensverwachting en toenemende druk op middelen om de gezondheid en het welzijn van de vergrijzende bevolking te ondersteunen, zorgt COVID-19 voor nog meer pensioenonzekerheid. Ook dat blijkt uit de twaalfde jaarlijkse Mercer CFA Institute Global Pension Index.

Marc Heemskerk, pensioenexpert bij Mercer Nederland: "Ook vóór COVID-19 stonden pensioenstelsels wereldwijd onder toenemende druk om de pensioenuitkeringen te behouden. Daarom is in Nederland het Pensioenakkoord opgesteld. Het klinkt tegenstrijdig dat we het beste pensioenstelsel ter wereld gaan veranderen, maar het is noodzakelijk om voor een goede toekomstige pensioenvoorziening te kunnen zorgen en zo’n toppositie te behouden."

Wereldwijd hebben regeringen verschillend gereageerd om de impact van COVID-19 op pensioenstelsels te verzachten. In sommige landen hebben regeringen bijvoorbeeld tijdelijk toegang tot gespaarde pensioenen gegeven of de verplichte bijdragen verlaagd om de liquiditeitspositie van huishoudens te verbeteren.

De twee belangrijkste pensioenstelsels uit de index, Nederland en Denemarken, hebben geen vroege toegang tot pensioenactiva mogelijk gemaakt.

Vertrouwen in pensioensysteem blijft laag

"Nederland heeft een volwassen pensioensector met goede systemen waarmee de nummer 1 ranking te verklaren valt. Echter, uit tal van internationale onderzoeken over maatschappelijk vertrouwen blijkt dat ons pensioenstelsel tot de hekkensluiters behoort," zegt Gerben Jorritsma, bestuurslid van CFA Society VBA Netherlands. Zijn oplossingen:

"De voornaamste verklaring voor dit paradoxale gebrek aan vertrouwen vindt zijn oorsprong in de complexiteit van financiële vraagstukken, zoals ook het pensioen is. Daar lijkt dan ook voor een belangrijk deel de kern van de oplossing te liggen. Heldere en begrijpelijke communicatie over pensioenvraagstukken zijn een eerste vereiste."

"Daarnaast zijn aanvullende initiatieven nodig om een duidelijk handelingsperspectief voor deelnemers te scheppen. Denk aan verruimde keuzemogelijkheden, maatwerk met betrekking tot uitkeringen in de loop van de tijd, en persoonlijke vaststelling van het door deelnemers gewenste beleggingsrisico in de opbouwfase tot aan de pensioendatum."

"Het vernieuwende karakter hiervan betreft de symbiose tussen het realiseren van positieve welvaartseffecten (hogere pensioenuitkeringen) en de aansluiting op de persoonlijke voorkeuren van deelnemers met betrekking tot hun emotionele risicobereidheid. Met name dat laatste kan een belangrijke positieve bijdrage leveren aan het herstel van vertrouwen en draagkracht voor het Nederlandse pensioenstelsel."

Transitie

De transitie naar het nieuwe pensioenstelsel heeft veel voeten in de aarde. Voor beschikbare premieregelingen (DC-regelingen) is maatwerk noodzakelijk. Zelfs voor de standaard middelloonregelingen (DB-regelingen) is werk aan de winkel. Werkgevers moeten wettelijk verplichte transitieplannen maken, waarbij veel rekenwerk nodig is om evenwichtigheid aan te tonen.

Ook pensioenuitvoerders zijn aan de beurt. Zij zullen veel aandacht moeten besteden aan de uitvoering, en eveneens aan het rekenwerk om de evenwichtigheid van de contractovergang aan te tonen. "Daar liggen de uitdagingen voor de komende tijd en goede communicatie is daarbij cruciaal," aldus Heemskerk.

Scorebord

Met een indexwaarde van 82,6 heeft Nederland z'n toppositie in de algemene ranglijst behouden. Thailand heeft de laagste indexwaarde (40,8). Nederland scoorde het hoogste op toereikendheid (81,5), Denemarken op duurzaamheid (82,6) en Finland op integriteit (93,5).

De Global Pension Index vergelijkt sinds 2009 de kwaliteit van pensioenstelsels van landen wereldwijd. De Global Pension Index is gebaseerd op drie basiselementen: toereikendheid, toekomstbestendigheid en integriteit. Er worden meer dan 50 factoren geanalyseerd die bijdragen aan een ideaal pensioenstelsel, ondergebracht onder de drie basiselementen.

raex

Over het onderzoek

In het onderzoek worden volledige pensioenstelsels onder de loep genomen, waaronder door de overheid gefinancierde en zelf gespaarde pensioenen, economische groei, overheidsschulden, maar ook eigen spaargeld en woningbezit van deelnemers. Dit jaar zijn ook overheidsuitgaven voor pensioenen, ESG-beleggingen en ondersteuning voor zorgverleners getoetst.

De Global Pension Index is een gezamenlijk onderzoeksproject van CFA Institute, de wereldwijde vereniging van beleggingsprofessionals, Monash Center for Financial Studies (MCFS) en adviesbureau Mercer.

De Redactie van IEXProfs bestaat uit verschillende journalisten. De informatie in dit artikel is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies, of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Het is mogelijk dat redactieleden posities hebben in een of meer van de genoemde fondsen. Klik hier voor een overzicht van hun beleggingen.

Lees meer

De impact van het coronavirus