Nieuws

Wie durft nog staatsobligaties te kopen?

Wat drijft beleggers in de armen van negatief renderende staatsobligaties? Vijf topbeleggers over de zin ("Staatsobligaties vormen een stabiele factor") en onzin ('Het zijn airbags zonder lucht") van het aanhouden van staatspapier. En, ook niet onbelangrijk: wat kopen zij zelf?

Staatsobligaties zijn een goede pek om te schuilen

Beleggingsstrateeg Simon Wiersma van ING Investment Office: “Staatsobligaties hebben zeker niet hun waarde verloren. Wij beleggen er nog steeds in, zoals we dat eerder hebben gedaan en van plan zijn het te blijven doen. Staatsobligaties zijn nu eenmaal een veilige haven."

"Dat hebben we dit jaar opnieuw gezien. De euro-staatsobligatie-index stond dit jaar na de sell-off als enige van de verschillende beleggingscategorieën in de plus. Staatsobligaties vormen een stabiele factor die tegenwicht biedt tegenover risicovollere beleggingen, zodra de marktonzekerheid oploopt. Staatsobligaties zijn dan een goede plek om te schuilen.”

Simon Wiersma van ING

“Wij beleggen hoofdzakelijk in euro staatsobligaties. Reden daarvan is dat onze klanten hun vermogen in euro’s hebben. In het vastrentende deel willen we zo min mogelijk valutarisico lopen. Dat is de reden dat Amerikaanse staatsobligaties voor ons weinig interessant zijn. De hedgekosten bedragen momenteel 70 basispunten, en dat is meer dan het renteverschil van 50 basispunten tussen Amerikaanse en Europese staatsobligaties met een looptijd van tien jaar. Dat schiet niet op.”

"De euro staatsobligatie index staat dit jaar als enige in de plus"

“In het vastrentende deel van onze neutrale portefeuille maken staatsobligaties ongeveer de helft uit. Dat is iets minder dan gemiddeld. Want ondanks de status van veilige haven hebben we tegenwoordig een voorkeur voor veilige Europese bedrijfsobligaties. Euro investment grade credits geven gemiddeld 120 basispunten rente, terwijl de yield van de euro staatsobligatie index 20 basispunten bedraagt. Daarnaast zijn kredietwaardige bedrijfsobligaties aantrekkelijk, doordat de ECB ze op grote schaal opkoopt. De wetenschap dat er in die markt een grote koper actief is, verklaart ook de huidige populariteit van euro investment grade credits. Wij zijn zeker niet de enige vermogensbeheerder die deze obligatiecategorie overwegen.”

Grote groepen beleggers hebben geen problemen met negatieve rentes

Olaf van den Heuvel, CIO Aegon AM: “Ook wij hebben een voorkeur voor bedrijfsobligaties, inclusief high yield en EMD, boven staats. Want als er niet iets heel ergs gebeurt, dan ontvangen de houders van bedrijfsobligaties nog altijd rente. Euro-staatsobligaties daarentegen kosten in de meeste gevallen geld. Dat wil niet zeggen dat staatsobligaties daarom niet in de belangstelling staan. Integendeel."

"Vanochtend was er de veiling van Duitse twee-jaars-obligaties. Nog nooit was de vraag zo groot, terwijl het rendement -64 basispunten bedroeg. Het geeft aan dat grote groepen beleggers geen problemen hebben met negatieve rentes. Waarom? De zucht naar veiligheid speelt zeker een rol. Als we een tweede corona-uitbraak krijgen, en de wereldeconomie gaat onderuit, dan is het maximale verlies op de Duitse tweejaars -0,64%. Andere beleggingen zullen zeker harder worden geraakt.”

Olaf van den Heuvel van Aegon AM

“Het is niet vreemd dat de rentes zo laag liggen. Beleggers hebben te maken met een dalende economische trendgroei. Enorme spaartegoeden en steeds meer gepensioneerden stuwen de vraag naar staatsobligaties. Daar komt nog eens bij dat de Duitse en Nederlandse overheid de laatste jaren steeds minder schuldpapier uitgaven. Terwijl de vraag groeide, daalde het aanbod. Daar is tegenwoordig natuurlijk geen sprake meer van. Ondanks de extra overheidsuitgaven verwachten we niet dat de rente zal oplopen. Voor de lange termijn rekenen we op een Europese groei van tussen de nul en één procent. Bij elk zuchtje economische tegenwind zal de rente onder nul kunnen duiken.”

"Bij elk zuchtje economische tegenwind zal de rente onder nul kunnen duiken”

“Onderwijl ontvangen beleggers nog een aardige rente op veel veilige bedrijfsobligaties. Spreads zijn bij het uitbreken van de crisis flink opgelopen en zijn nog altijd hoog. Ook bij een tweede virusgolf zullen de rentes hoog genoeg zijn om het stijgende aantal defaults op te vangen. Positief is natuurlijk ook dat centrale banken bedrijfsobligaties opkopen.”

"Ook met 0% coupon en negatieve rentes is geld te verdienen"

Ewout van Schaick, hoofd multi-asset van NN IP: "Met de huidige historisch lage rentes en zeer agressieve centrale banken zijn de mogelijkheden om met staatsobligaties rendement te genereren beperkt. Op basis van het couponrendement zijn Europese staatsobligaties op het eerste gezicht niet interessant voor de doorsnee belegger. Ook Treasuries handelen nu op stabiele en historisch lage renteniveaus. Het typische veilige haven-karakter van deze obligaties is door de lage rentes minder aanwezig dan we gewend zijn. Het is in die zin aantrekkelijker om Italiaanse of Spaanse staatsobligaties te kopen, wat uiteraard wel gepaard gaat met meer kredietrisico."

Ewout van Schaick van NN IP

"Toch blijft het interessant om ook actief in staatsobligaties te handelen in de meer veilige developed markets, want zelfs in obligaties met een negatieve yield kan waarde worden gevonden door frequent te anticiperen op rente- en spreadbewegingen in tijden van verhoogde (on)zekerheid in financiële markten en te reageren op acties van centrale banken. Wij maken dan ook actief gebruik van machine learningtechnieken om handelssignalen te herkennen."

"Bovendien hebben duratie en convexity altijd waarde. Zo zijn wij ons er ook van bewust dat veel institutionele beleggers, zoals Nederlandse pensioenfondsen, een natuurlijke vraag hebben naar duratie in hun matchingportefeuilles. Uiteindelijk heeft de Nederlandse pensioensector met meer dan een biljoen euro aan pensioenvermogen - en te lage dekkingsgraden - te maken met verplichtingen die onderhevig zijn aan rentebewegingen."

"Voor deze langetermijnbeleggers blijft het daarom een noodzaak om renteafdekking te realiseren met onder andere veilige staatsobligaties. Dit creëert uiteraard een dilemma; beleggen in veilige staatsobligaties die te weinig renderen op de lange termijn maar wel het best gecorreleerd zijn met de verdisconteringscurve, of investeren in meer risicovolle maar wel beter renderende staatsobligaties."

"Bovendien hebben duratie en convexity altijd waarde"

"Al met al hebben staatsobligaties vanuit ons actieve beleggingsbenadering altijd waarde, maar waarde kan ook uitgedrukt worden in de natuurlijke vraag van bijvoorbeeld institutionele beleggers naar duratie en het beschermen van toekomstig uit te keren pensioenen."

“Staatsobligaties kopen wij enkel als veiligheidsklep”

Jelte de Boer, hoofd beleggingen bij Optimix: “Wij denken niet anders over staatsobligaties dan de meeste andere vermogensbeheerders. Verschil is dat we voor de lange en korte termijn erg positief zijn over aandelen. De grote liquiditeit en het negatieve sentiment spreken nu voor aandelen. De correctie in maart zorgde voor een historische koopkans."

"Maar ondanks lage rentes en uiterst magere rendementsverwachtingen blijven staatsobligaties de veiligheidsklep in een goed gespreide portefeuille. Onze gebalanceerde portefeuille bestaat daarom voor 14% uit Nederlandse, Duitse en Amerikaanse staatsobligaties.”

Jelte de Boer van Optimix

“We zien minder in veilige bedrijfsobligaties. De spreads houden niet over, en als het misgaat dan bieden bedrijfsobligaties veel minder bescherming dan staatsobligaties. Dan hebben we tijdens de recente sell-off op de financiële markten wederom gezien. Ook bedrijfsobligaties boekten toen een negatief rendement. Goud biedt een betere bescherming. Daarom bestaat bijna 6% van de uitgebalanceerde portefeuille uit goud."

"Bedrijfsobligaties bieden veel minder bescherming"

“Inmiddels zijn we wel al een tijdje Amerikaanse staatsobligaties aan het verkopen. Die hebben de afgelopen tijd heel goed gerendeerd. De rente op de Amerikaanse tienjaars daalde dit jaar van 180 tot 70 basispunten. Beleggers profiteerden ook van een aansterkende dollar. Er zijn nu tekenen dat eurodollar gaat draaien. Dat maakt dat we Amerikaanse staatsobligaties verder gaan afbouwen.”

"Om meer dan nul te verdienen, zal er risico moeten worden genomen"

Chris Huys, senior fixed income portfoliomanager bij ABN Amro: “Bedoeling van staatsobligaties is dat beleggers een laag maar betrouwbaar rendement krijgen. Dat is met de meeste euro-obligaties niet langer het geval. Die geven een negatieve return. Daarnaast bieden deze obligaties ook geen bescherming, want de rente zit tegen de bodem aan en de prijs tegen het plafond."

"Er zit geen rek meer in. Het zijn airbags zonder lucht. Sinds eind januari hebben beleggers in Duitse staatsobligaties, ondanks de correctie van de aandelenmarkt, niets verdiend.”

Chris Huys van ABN Amro

“De eurozone is Japan achternagegaan. In plaats van de rente verder verlagen, heeft de ECB besloten alles op te kopen. Dat heeft het voordeel dat overheden massaal kunnen stimuleren. Uitgegeven schuld wordt altijd gekocht. Inmiddels is ook de VS die kant opgegaan. Het volgen van Japan maakt beleggen in staatsobligaties heel saai. Het voegt niets meer toe. Geen rendement, geen bescherming.”

"Veilige staatsobligaties bieden ook geen bescherming meer"

“Om meer dan nul te verdienen in staatsobligaties zijn beleggers gedwongen om iets van risico te nemen. Wij stoppen ons geld dus niet in Bunds en Treasuries - na hedgekosten is het rendement ook negatief – maar kopen vooral staatsobligaties uit Spanje, Italië en Frankrijk. Als de euro uit elkaar valt, dan hebben beleggers in die schuld een groot probleem, maar wij hebben er vertrouwen in dat de ECB de boel bij elkaar houdt. Duitsland heeft inmiddels de draai gemaakt dat Noord-Europa geld overmaakt aan Zuid-Europa. Voor de Nederlandse belastingbetaler is dat misschien geen goed idee, maar wel voor Nederlandse obligatiebeleggers.”

“Heel veel meer risico’s lopen beleggers met staatsobligaties opkomende markten, vooral als die in lokale valuta zijn genoteerd. Dat risico is zelfs groter met aandelen. Die obligaties zijn in maart zwaar onderuitgegaan. Terwijl de spreads flink opliepen, werden de onderliggende valuta’s veel minder waard. Wij zijn wel positief over de kansen van EM-staatsobligaties in harde valuta, mits er sprake is van goede selectie. EMD is heel divers: van dubbel A tot dubbel C en alles er tussenin. Momenteel houden we de situatie in Zuid-Amerika nauwlettend in de gaten. De helft van alle EM-staatsobligaties is Zuid-Amerikaans, en Latijns-Amerika is hard getroffen door de coronapandemie.”

Rob Stallinga is financieel journalist. De informatie in zijn artikelen is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Klik hier voor een overzicht van de beleggingen van de IEX-redactie.

Lees meer

Alternatieve beleggingen