Nieuws

Covid-19 en het groeiende gevaar van monopolies

Volgens Aviva Investors zijn er parallellen tussen oliemonopolist Standard Oil aan het begin van de twintigste eeuw en grote technologiebedrijven als Facebook, Microsoft, Apple en Amazon.

Er zijn maar weinig journalisten die een zo grote invloed hebben gehad op het Amerikaanse bedrijfsklimaat als Ida Tarbell. Haar belangrijkste werk was The History of the Standard Oil Company, waarin zij beschreef hoe groot de macht was van dit oliebedrijf van John Rockefeller in het begin van de vorige eeuw.

Het boek werd niet alleen een enorme bestseller, het zou er zeven jaar later ook voor zorgen dat Standard Oil werd opgebroken in 34 kleinere bedrijven en de macht van het oliemonopolie werd gebroken.

Volgens Aviva Investors, de vermogensdivisie van de gelijknamige verzekeraar, is de situatie destijds bij Standard Oil vergelijkbaar met Big Tech nu. Bedrijven als Apple, Microsoft, Amazon, Facebook en Alphabet vormen nu al de absolute top als het gaat om marktwaarde en omzet, maar in een crisis zoals nu met corona, worden ze alleen maar groter en sterker.

Weg met het dorre hout 

Volgens Aviva zitten daar goede en slechte aspecten aan. Allereerst is er op zich niks met het principe van survival of the fittest. Crises hebben vaak een reinigende werking. De zwakke bedrijven gaan failliet of worden opgeslokt, terwijl de sterke overleven. Per saldo kan dat positief zijn voor de economie en de samenleving als geheel.

Daar staan echter een paar nadelen tegenover. Bedrijven kunnen een zo grote macht krijgen dat ze kleinere concurrenten uit de markt drukken. Wat dan resteert is een monopolie, wat voor niemand goed is.

Neem bijvoorbeeld Amazon. Als dat in bepaalde segmenten verreweg het grootste wordt, dan kan het zelf bepalen tegen welke prijs ze bijvoorbeeld een boek willen afnemen van een uitgever en tegen welke prijs ze het doorverkopen aan de consument.

Weg diversiteit

Ook voor beleggers is monopolievorming geen wenselijke situatie. Een van de nadelen is een gebrek aan diversiteit. Hoe meer macht er komt te liggen bij een handvol bedrijven, des te moeilijker wordt het om een breed gespreide beleggingsportefeuille samen te stellen.

De geschiedenis leert overigens dat alle grote monopolies uiteindelijk worden opgebroken. Dat hoeft voor beleggers niet nadelig te zijn. Rockefeller bereikte het hoogtepunt van zijn rijkdom pas nadat Standard Oil in stukjes werd gehakt en er nieuwe reuzen ontstonden zoals Chevron en Exxon. In 1916 was hij de eerste dollarmiljardair.

Volgens het blad Forbes zou zijn vermogen als je het omrekent naar de huidige tijd ongeveer 300 miljard hebben bedragen. Jeff Bezos (Amazon) zit daar met 113 miljard dollar nog altijd een stukje onder. Hetzelfde geldt voor de nummers twee en drie Bill Gates (Microsoft) met circa 100 miljard en de Franse familie rond Bernard Arnault (LVMH) met 76 miljard.

De Redactie van IEXProfs bestaat uit verschillende journalisten. De informatie in dit artikel is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies, of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Het is mogelijk dat redactieleden posities hebben in een of meer van de genoemde fondsen. Klik hier voor een overzicht van hun beleggingen.

Lees meer

Assetallocatie