Nieuws

Zit de Europese fondsindustrie in een crisis?

Europese fondshuizen zien beleggers hard wegrennen. Mochten koersen dalen, dan dreigt een double whammy. Detlef Glow van Lipper overlegt de naargeestige omzetcijfers van de Europese beleggingsindustrie in 2019.

De Europese fondsindustrie beleeft moeilijke tijden. Ook dit jaar zien Europese fondshuizen hun klanten vooral weglopen. In de eerste vier maanden van dit jaar bedroeg de uitstroom uit fondsen 73,0 miljard euro.

April was ook alweer de twaalfde achtereenvolgende maand dat Europese langetermijnfondsen vooral werden verkocht. 2018 eindigde met een totale uitstroom van 129,2 miljard euro. Op basis van dit verkooptempo zal 2019 een nog veel beroerder jaar kunnen worden. Dit jaar dreigt ook moeiteloos het zwakke fondsjaar 2011 te overvleugelen. Ten tijde van de eurocrisis verkochten Europese fondsbeleggers voor 76 miljard euro aan langetermijnfondsen. Daar zaten we eind april al bijna op.

Maar toch, niemand die weet wat de rest van 2019 zal brengen. Mocht het sentiment de komende maanden spectaculair verbeteren, dan is het goed mogelijk dat 2019 alsnog als een prima jaar de boeken in kan.

Inkomsten op peil

Bovendien, de dalende fondsverkoop heeft zich voor de fondshuizen nog niet vertaald in dalende inkomsten. De outflow wordt nog ruimschoots gecompenseerd door de positieve gang op de financiële markten, waardoor het vermogen onder beheer is toegenomen en daarmee ook de inkomsten.

Tenminste, dat was de situatie voordat de handelsoorlog in mei opnieuw escaleerde. Ik kan me goed voorstellen dat fondshuizen er niet gerust op zijn en de huidige situatie als hoogst bedreigend ervaren. 

De Europese fondsverkoop opnieuw in mineur

raex

Klik op de afbeelding voor een grote versie

Duidelijk is ook dat de dalende verkoop niet voor alle fondstypen geldt. Het zijn met name de actieve fondsen die dit jaar (opnieuw) de klos zijn. De ETF-verkoop gaat dit jaar gewoon door, wel of geen handelsoorlog. In de eerste vier maanden van dit jaar bedroeg de ETF-inflow 30,9 miljard euro. Laten we de ETF-verkoop buiten beschouwing, dan verkochten Europese beleggers dit jaar al voor 103,9 miljard euro aan actieve fondsen. Dat is meer dan in 2011, toen de outflow 92,8 miljard euro bedroeg.

De voorkeur voor ETF's vertelt mij dat de Europese beleggers wel degelijk in een crisismodus verkeren. ETF's zijn niet alleen transparant, maar kunnen onmiddellijk worden verkocht, mocht de situatie daar om vragen. Op basis van het bredere economische beeld opereert de Europese belegger dus hoogst rationeel.

Donkere wolken pakken samen. De groei van de wereldeconomie vertraagt, de bezorgdheid over een mogelijke handelsoorlog tussen de VS en China neemt te. Europa heeft daarnaast te maken met Brexit, Italië en de lastige geopolitieke situatie in het Midden-Oosten.

"De voorkeur voor ETF's vertelt mij dat de Europese beleggers wel degelijk in een crisismodus verkeren"

Maar natuurlijk moedigt ook het kostenverschil tussen ETF's en actieve fondsen beleggers aan om voor passief te gaan. ETF's zijn en blijven de beste manier om assetallocatiebeslissingen door te voeren. 

ETF's kopen Europese beleggers wel

raex

Klik op de afbeelding voor een grote versie

Dat Europese fondsbeleggers steeds meer ETF's kopen, is niet meer dan logisch. Verrassender is dat zij dit jaar vooral gecharmeerd zijn van obligaties. Ondanks ultralage rentes kopen Europese fondsbeleggers dit jaar vooral obligatiefondsen. Actieve aandelenfondsen gaan daarentegen grif van de hand. 

Europese fondsbeleggers kiezen duidelijk voor veilig

raex

Klik op de afbeelding voor een grote versie

Magie mixfondsen is weg

Zorgelijk voor de Europese fondsindustrie is ook dat mixfondsen en alternatieve fondsen niet langer gewild zijn. Vooral die laatste categorie voldeed de laatste tijd niet aan de verwachtingen. Met name het vierde kwartaal van 2018 verliep voor deze veelal dure fondsen hoogst teleurstellend. Hun magie is even weg.

Slechte resultaten vormen altijd een bedreiging voor actieve fondshuizen. Dat geldt voor afzonderlijke fondshuizen of productcategorieën. Tegelijkertijd is er ook weinig reden om te juichen. 

Op basis van deze cijfers is het nog te vroeg om te zeggen dat de Europese fondsindustrie in crisis is. De permanente discussie over de hoogte van de fondskosten en (zwakke) prestaties nodigen beleggers niet uit om actieve fondsen te kopen. Dat maakt het voor actieve fondshuizen lastig om nog te groeien. Zij zullen echt hun best moeten doen om het vertrouwen van beleggers terug te winnen door aan te tonen dat zij hun vergoedingen waard zijn. Anders is het over en sluiten.

Detlef Glow is hoofd research EMEA bij Lipper, een onafhankelijk fondsbeoordelaar. Glow heeft een MBA Financial Services van de University of Wales/Cardiff en een BA in Business Administration. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Lees meer

Duurzaam beleggen