Nieuws

De blinde jacht op inflatie

Centrale banken moeten zorgen voor stabiele inflatie. Helaas hebben zij geen idee hoe zij deze moeten meten en hoe inflatie vervolgens kan worden gestuurd.

Ook het Amerikaanse stelsel van centrale banken kampt met een inflatieprobleem. Een van de belangrijkste taken van de Federal Reserve is het stabiel houden van inflatie. Maar hoe werkt dat als je niet weet hoe je inflatie moet weten en hoe inflatie kan worden gestuurd.

Volgens Bloomberg wordt het hoogste tijd dat de Fed toegeeft dat het met zijn inflatiebeleid in het duister tast.

De conjunctuurcyclus

De klassieke theorie is vrij helder over de rol van centrale banken. De conjunctuur beweegt zich in golven met periodes van hoge en lage groei. De taak van de centrale banken is om het verschil tussen de pieken en dalen zo klein mogelijk te houden om zo de vele negatieve neveneffecten te minimaliseren.

Wat volgens de traditionele leer dan helpt, is het stabiel houden van de prijsinflatie met behulp van de rente. In de westerse wereld wordt momenteel 2% voor het beste inflatieniveau gehouden. Dreigt de inflatie daar boven te komen, dan wordt de rente verhoogd om de economische groei wat af te remmen. Daalt de inflatie te veel, dan moet de economie een duwtje in de rug krijgen door een wat lagere rente.

Het vervelende is dat de theorie niet werkt. "De Fed en andere centrale banken weten niet wat inflatie veroorzaakt, hoe inflatie het best te meten is, welk niveau moet worden nagestreefd en hoe dat niveau kan worden gerealiseerd."

Hoge huizenprijzen

Feitelijk zijn centrale banken dus zo goed als blind. Er zijn zelfs stemmen die zeggen dat het verhogen van de rente - waar de Fed nu mee bezig is - precies het verkeerde recept is om de inflatie laag te houden. Zo beweert Matt Busigin, een vermogensbeheerder, een positieve correlatie te hebben gevonden tussen renteverhogingen en stijgende prijzen. 

Maar zelfs al houdt de klassieke rentetheorie stand, dan is het nog maar de vraag welke inflatie je moet meten. In Nederland zullen bijvoorbeeld huizenkopers in Amsterdam het gevoel hebben dat de inflatie gigangisch is opgelopen.

Hetzelfde geldt voor aandelenbeleggers, die de koersen al jaren zien stijgen. Aan de andere kant komen de lonen, of de prijzen van consumentenproducten – de favoriete maatstaf van de Fed en van de ECB - nauwelijks van hun plek.

Open voor suggesties

Bloomberg maakt het onderscheid tussen goederen en diensten in de VS. De goederenprijzen liggen daar nu ongeveer 0,3% boven het niveau van een jaar geleden, dienstenprijzen 2,2%. Eigenlijk zou je als Fed de prijs van consumentenproducten een duwtje willen geven en die van diensten een beetje drukken, maar die instrumenten heeft de centrale bank niet.

Bloomberg denkt dat het niet goed is als centrale banken blijven doen alsof ze altijd weten waar ze mee bezig zijn. De vorige Fed-president Janet Yellen heeft wat dat betreft een eerste stap gezet met een speech in New York vorig jaar.

Op de vraag wanneer de rente moet worden verhoogd of verlaagd zei ze volkomen terecht: "Als centraalbankier moet je altijd openstaan voor suggesties en er nooit vanuit gaan dat je de waarheid in pacht hebt."

Dat is een goede les voor haar opvolger Jerome Powell.

De Redactie van IEXProfs bestaat uit verschillende journalisten. De informatie in dit artikel is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies, of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Het is mogelijk dat redactieleden posities hebben in een of meer van de genoemde fondsen. Klik hier voor een overzicht van hun beleggingen.

Lees meer

De impact van het coronavirus