Joost Ramaer is freelance journalist en schrijver van het boek De Geldpers – De teloorgang van het mediaconcern PCM (Prometheus, 2009). Over beleggen schreef hij eerder een wekelijkse column in NRC Handelsblad (2011-2013).

Nieuws

Brexit werpt dreiging stagflatie op

Brexit bedreigt de Britse economie met stagflatie: een combinatie van weinig of geen groei, hoge inflatie en hoge werkloosheid.

Tot dusver hebben het Britse bbp en de Britse beurs zich verrassend goed gehouden na het besluit de Europese Unie te verlaten. Maar over heel 2016 zijn zowel de publieke investeringen als de private economische activiteit teruggelopen.

“Consumenten dragen de Britse economie, en zij zullen minder te besteden krijgen,” voorspelde Azad Zangana, senior european economist van Schroders, tijdens een conference call die de Britse vermogensbeheerder dinsdag hield met de media.

Zijn sombere voorspelling viel samen met het nieuws dat de Duitse regering een hardere opstelling zal kiezen tijdens de Brexit-onderhandelingen, en smeekbedes van Europese en Japanse ondernemerslobbies aan de Britse regering om de EU te blijven koesteren.

Britse inflatie

Zangana signaleerde onlangs in een eigen paper deen combinatie van stagnerende koopkracht, stijgende inflatie en een spaarquote die sinds de kredietcrisis niet meer zo laag is geweest. “Begin 2016 groeiden de reëel besteedbare inkomens van Britse huishoudens nog met 5%," zei hij tijdens de conference call. "Eind dat jaar was dat nul procent. De inflatie is nu 2,3%. Wij denken dat die zal stijgen naar 3,5% later dit jaar."

Lees ook: Verenigd Koninkrijk is nog niet van de EU af

De stijgende inflatie is het gevolg van de waardedaling van het pond – van 1,42 dollar vóór het Brexit-referendum tot 1,25 dollar nu. Engeland leeft van de import, en de koopkracht stijgt niet meer. "De enige mogelijke uitkomst is dat de Britse consument minder gaat besteden," zo redeneert Zangana. Laten consumentenbestedingen nu net de kurk zijn waarop de Britse economie post-Brexit is blijven drijven.

Voor het blufpoker van premier Theresa May, die ‘geen deal met de EU beter dan een slechte deal’ heeft genoemd, had Zangana geen goed woord over. "Engeland heeft niks te pokeren, want het heeft een enorm handelstekort met de EU."

Als May woensdag de Artikel 50-procedure in gang zet van formele uittreding uit de EU, dan zullen de echte onderhandelingen daarover in mei beginnen, verwacht Zangana. De Britten hopen op een nieuwe handelsovereenkomst met de EU voordat hun uittreding is voltooid. Maar de Duitse regering en Michel Barnier, de Franse exit-onderhandelaar namens de EU, houden voet bij stuk: eerst uittreden, dan pas een nieuwe deal.

Exit

Die exit omvat onder meer een Britse afbetaling aan de EU van liefst zestig miljard euro. En de rechten van de 1,2 miljoen EU-ingezetenen die in het Verenigd Koninkrijk verblijven, en van de vier miljoen Britten in de EU. Barnier wil uiterlijk in oktober 2018 de onderhandelingen met de Britten afronden. De feitelijke exit kan dan in april 2019 plaatsvinden.

Als Barnier en de Duitsers hun zin krijgen, kunnen de Britten pas daarna beginnen aan de taaie onderhandelingen over een nieuwe bilaterale handelsovereenkomst met de EU. Zangana’s collega Keith Wade, chef-econoom van Schroders, voegde daar nog een extra struikelblok aan toe: Donald Trump. "Trump ontdekt nu hoe moeilijk het is om het Amerikaanse Congres mee te krijgen in zijn plannen," zei Wade, luttele dagen na Trump’s ontluisterende nederlaag inzake Obamacare.

"Theresa May is veel machtiger dan de Amerikaanse president," merkte hij snedig op. "Zij heeft haar harde Brexit zonder enig probleem door het parlement geloodsd."

Maar May kan hoegenaamd niets uitrichten tegen de bredere economische invloeden van het populisme, die de Britse Brexit alleen maar versterken, in negatieve zin. De optelsom van Trump en Brexit zal hoe dan ook leiden tot minder vrije wereldhandel, hogere obstakels zoals importtarieven en minder vertrouwen in de toekomst. "De kans op stagflatie neemt daardoor enorm toe," aldus Wade.

Zeker voor een kleine, kwetsbare economie als de Britse. Net als Zangana voorspelt Wade een ‘algehele economische groeivertraging’ in het Verenigd Koninkrijk. "Vooral de Britse smallcaps zullen daaronder lijden."

Britse autofabrieken

Een grotere zorg zijn de Britse autofabrieken, die sinds dertig jaar voornamelijk in niet-Britse handen zijn. "Heel veel half- en eindproducten uit die fabrieken reizen herhaaldelijk over het Kanaal heen en weer om tot een complete auto te komen," aldus Wade. Duh-huh. "Dat heet globalisering."

De Brexit kan die bewegingen onbetaalbaar maken. Of anderszins onmogelijk, door nieuwe regels. Wat dat betekent voor de Britse auto-industrie? Niemand die het weet. Wat Brexit betekent voor al die Europeanen in Engeland en Britten in Europa? Niemand die het weet.

Eén ding weet Keith Wade heel zeker: "Een boycot van immigranten zal een nadelige invloed hebben op grofweg eenvijfde van de potentiële groei van de Britse economie."

Joost Ramaer is freelance journalist en schrijver van het boek De Geldpers – De teloorgang van het mediaconcern PCM (Prometheus, 2009). Over beleggen schreef hij eerder een wekelijkse column in NRC Handelsblad (2011-2013). De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Lees meer

Alles over de rente